AB Vatandaşının Anne-Babası Almanya’ya Nasıl Gelir? Geçim Bağımlılığını Belgelemek

Almanya’da yaşıyorsun, Bulgar, Romen, Hollandalı ya da başka bir AB ülkesinin vatandaşısın ve anne-baban Türkiye’de. Ya da eşin bir AB vatandaşı ve sen onun anne-babasını değil, kendi anne-babanı getirmek istiyorsun. Bu durumda Alman İkamet Kanunu’ndaki çok zor “olağanüstü zor durum” yolu yerine, AB serbest dolaşım kurallarındaki çok daha uygulanabilir bir kapı açık olabilir.

Kapının anahtarı tek bir kelime: “Unterhalt”, yani geçimin sağlanması. Anne-babanın geçimini sen ya da eşin fiilen karşılıyorsanız, kanun onları aile üyesi sayıyor. Karşılamıyorsanız bu yol kapanıyor.

Bu yazıda bu şartın ne demek olduğunu, AB Adalet Divanı’nın nasıl yorumladığını, hangi belgelerin işe yaradığını ve sağlık sigortası sorununu anlatıyoruz. Genel çerçeve için AB vatandaşı eşe katılım vizesi sayfamıza bakabilirsin.

İçindekiler
  1. Kanun kimleri sayıyor?
  2. “Unterhalt” şartı ne demek? AB Adalet Divanı’nın ölçüleri
  3. Hangi belgeler bağımlılığı gösterir?
  4. AB vatandaşının kendisi ne göstermeli?
  5. Sağlık sigortası: En çok gözden kaçan konu
  6. §36(2) yolundan farkı
  7. Kardeş ve diğer akrabalar: §3a
  8. Başvuru ve Almanya’da sonrası
  9. İnfoyed ile ebeveyn dosyası
  10. Sık sorulan sorular

Kanun kimleri sayıyor?

Serbest Dolaşım Kanunu (FreizügG/EU) aile üyelerini sayarken iki grubu “Unterhalt” şartına bağlıyor (§1/2 no. 3):

  • Üstsoy (anne-baba, büyükanne-büyükbaba): AB vatandaşının ya da eşinin (kayıtlı partnerinin) üstsoyu, geçimleri bu kişilerce sağlanıyorsa.
  • Altsoy (çocuk, torun): 21 yaşından küçükse şartsız; 21 ve üzerindeyse ancak geçimi AB vatandaşı ya da eşi tarafından sağlanıyorsa.

Burada iki önemli ayrıntı var. Birincisi: Eşin AB vatandaşıysa senin anne-baban da kapsamda, çünkü kanun “eşin üstsoyu”nu da sayıyor. İkincisi: Yaş sınırı yok; 55 yaşında bir anne de 80 yaşında bir baba da, bağımlılık varsa aile üyesidir.

Kimler bu yoldan gelemez?

  • AB vatandaşı Almanya’da öğrenciyse: Kanun bu durumda yalnızca eş, kayıtlı partner ve geçimi sağlanan çocukların gelebileceğini söylüyor (§4). Anne-baba bu yoldan gelemez.
  • AB vatandaşı Alman vatandaşıysa: Kanunun tanımında “AB vatandaşı” Alman olmayan kişi (§1/2 no. 1). Alman vatandaşının (çifte vatandaş dahil) anne-babası için yol kural olarak AufenthG §36(2)’dir.
  • Kardeş, teyze, yeğen: Bunlar “aile üyesi” değil, “yakın kişi”dir; takdire bağlı ayrı bir yola tabidir (aşağıda).

“Unterhalt” şartı ne demek? AB Adalet Divanı’nın ölçüleri

Kanun “geçimi sağlanıyor” demekle yetiniyor. Bunun içini AB Adalet Divanı doldurdu. Reyes kararında (C-423/12, 16 Ocak 2014) Divan, 21 yaş üstü bir altsoy için şu ölçüleri koydu:

  • Gerçek bir bağımlılık olmalı. Kişinin mali ve sosyal koşulları dikkate alınarak kendi geçimini sağlayıp sağlayamadığına bakılır.
  • Bağımlılık başvuru anında, geldiği ülkede bulunmalı. Yani Türkiye’de, başvuru tarihinde maddi desteğe ihtiyaç olmalı.
  • Nedeni sorgulanmaz. Kişinin neden desteğe ihtiyaç duyduğunun araştırılması gerekmez.
  • Düzenli para transferi güçlü kanıttır. AB vatandaşının önemli bir süre boyunca düzenli olarak, geçim için gerekli bir miktarı göndermesi gerçek bağımlılığı gösterebilir.
  • “İş aramayı denedin mi?” sorulamaz. Üye devlet, kişiden iş bulmayı ya da kendi ülkesinden yardım almayı başarısızca denediğini kanıtlamasını isteyemez.

Divan ayrıca, kişinin yaşı, eğitimi ve sağlığı nedeniyle iş bulabilecek durumda görülmesinin ya da Almanya’da çalışmak istemesinin bağımlılık değerlendirmesini değiştirmeyeceğini söyledi. Karar 21 yaş üstü çocuk hakkında verildi; aynı “Unterhalt” kavramı kanunda anne-baba için de kullanılıyor.

Bu ölçülerin anne-baba dosyalarında nasıl uygulanacağı her başvuruda ayrıca değerlendirilir. Bu yüzden bağımlılığı mümkün olduğunca somut belgelerle göstermek önemlidir.

Pratikte bu ne anlama geliyor?

Kanunun Yabancılar Dairesi için öngördüğü belge, üstsoy ve altsoy için “§1/2 no. 3’teki şartların belgeyle kanıtlanmasıdır” (§5a/2 no. 1). Yani “annemi ben bakıyorum” demek yetmez; bunu belgelerle göstermek gerekir.

Dürüst olalım: Henüz para göndermiyorsan, vize başvurusundan hemen önce başlayan birkaç transfer zayıf bir tablo çizer. Divan’ın ölçüsü “düzenli” ve “önemli bir süre boyunca” yapılan destek.

Hangi belgeler bağımlılığı gösterir?

Büyükelçiliğin yayımlanmış bilgi notu yalnızca eş ve çocuk belgelerini sayıyor; ebeveyn dosyaları için ayrı bir liste yayımlanmış değil. Aşağıdaki tablo, kanundaki ve Divan kararındaki ölçülerden çıkardığımız önerimizdir; temsilcilik dosyana göre ek belge isteyebilir.

Kanıtlanacak nokta Önerilen belge Neden
Düzenli maddi destek Son 12–24 aya ait banka havale/EFT dökümleri (gönderen ve alıcı adı görünür) Divan’ın “düzenli, önemli süre” ölçüsü
Desteğin geçim için gerekli olması Ebeveynin gelir belgesi: SGK emekli maaşı dökümü ya da “emekli değildir” yazısı, varsa kira geliri Kendi gelirinin temel ihtiyaçları karşılamadığını göstermek
Ebeveynin giderleri Kira sözleşmesi, faturalar, ilaç ve tedavi giderleri Gönderilen paranın nereye gittiğini somutlaştırmak
Malvarlığı durumu Tapu kaydı (varsa/yoksa), banka hesap özetleri Bağımlılığın gerçekliğini desteklemek
Akrabalık Formül A ve vukuatlı nüfus kayıt örneği; eşin ebeveyni ise evlilik belgesi (Formül B) de Aile bağını göstermek
AB vatandaşının geliri İş sözleşmesi, bordrolar, ikamet kaydı Desteği sürdürebileceğini ve serbest dolaşım hakkını göstermek

Emekli maaşı olan anne-baba: Kendi emekli maaşı olması tek başına engel olmayabilir; Divan’ın ölçüsü, kişinin mali ve sosyal koşullarına göre kendi geçimini sağlayıp sağlayamadığıdır. Ama maaş giderleri karşılıyorsa bağımlılığı göstermek zorlaşır. Bu yüzden gelir ve gider tablosunu belgelerle somut kurmak gerekir.

Elden verilen para: Kayıtsız nakit desteği ispatlamak çok zordur. Desteği banka üzerinden, açıklamalı ve düzenli yapmak dosyanı güçlendirir.

Tercüme

Türkçe banka dökümleri, SGK belgeleri, tapu kayıtları ve nüfus belgelerinin Almanca tercümesi gerekir. Sayfalarca döküm tercümesinde tutarların, tarihlerin ve isimlerin hatasız aktarılması önemlidir; kardeş firmamız İnfoyed Tercüme bu belgeleri vize dosyanla aynı terminolojiyle hazırlar.

Ebeveyn dosyanı ücretsiz değerlendirelim → WhatsApp

AB vatandaşının kendisi ne göstermeli?

Anne-babanın hakkı, AB vatandaşının Almanya’daki serbest dolaşım hakkından türer. Kanuna göre AB vatandaşı işçi, iş arayan, serbest meslek sahibi ya da çalışmıyorsa yeterli sağlık sigortası ve geçimi olan biri olmalı (§2/2, §4).

Çalışmayan AB vatandaşında şart ağırlaşır: Kendisi ve yanına gelen aile üyeleri için yeterli sağlık sigortası ve yeterli geçim aracı gerekir (§4). Çalışan AB vatandaşında ise kanunda ayrıca bir gelir eşiği yok; ama anne-babanın geçimini sağladığını iddia eden birinin gelirinin bunu taşıyabilmesi dosyanın inandırıcılığı için önemlidir.

Sağlık sigortası: En çok gözden kaçan konu

Almanya’da ikamet eden herkes için sağlık sigortası yaptırma ve sürdürme yükümlülüğü var (VVG §193/3). Ebeveyn dosyalarında asıl sorun şu: Yasal sağlık sigortasındaki aile sigortası (Familienversicherung) eşi, kayıtlı partneri ve çocukları kapsar; anne-babayı kapsamaz (SGB V §10).

Yani çalışan çocuğun yasal sigortası anne-babana otomatik olarak uzanmaz. Onlar için ayrı bir çözüm gerekir. Hangi sigortanın mümkün olduğu (özel sigorta, Türkiye-Almanya sosyal güvenlik ilişkisi, yaşa göre tarifeler) kişiden kişiye değişir; uygun yolu dosyana göre birlikte belirleriz.

AB vatandaşı çalışmıyorsa (emekli, kendi geliriyle yaşayan) konu daha da kritik: Bu durumda ebeveynin yeterli sağlık sigortası, oturum hakkının kanuni şartıdır (§4). Çalışan AB vatandaşında kanun bunu ayrıca şart koşmasa da genel sigorta yükümlülüğü yine geçerlidir.

Bu konuyu vize başvurusundan önce netleştir. Sigortası olmayan bir ebeveyn, Almanya’da hem ciddi tedavi masraflarıyla hem de hukuki yükümlülük sorunuyla karşılaşabilir. Yaşlı ebeveyn için özel sigorta ve bakım sigortası seçeneklerini Yaşlı ebeveyn için Almanya’da sağlık sigortası yazımızda ele aldık.

§36(2) yolundan farkı

Konu AB vatandaşının ebeveyni (FreizügG/EU) Alman/AB dışı vatandaşın ebeveyni (AufenthG §36/2)
Hukuki nitelik Kanundan doğan hak (bağımlılık varsa) Takdire bağlı izin
Temel şart Geçimin AB vatandaşı ya da eşi tarafından sağlanması “Olağanüstü zor durum”u önlemek için gerekli olması
Hastalık/bakım ihtiyacı Şart değil Pratikte belirleyici
Vize harcı Ücretsiz (FreizügG/EU §2a/2) Ulusal vize harcı
Almanya’daki belge Aufenthaltskarte, kural olarak 5 yıl Oturum izni
Çalışma Kartla her türlü çalışma serbest (Berlin) İzne göre

Fark büyük: §36(2) dosyalarında genellikle ağır bir hastalık ya da bakım ihtiyacı aranırken, burada belirleyici olan ekonomik bağımlılıktır. §36(2) ve Mavi Kart sahiplerinin ebeveynine açılan §36(3) yolunu Ebeveyn aile birleşimi vizesi sayfamızda anlattık.

Kardeş ve diğer akrabalar: §3a

Kardeş, amca, teyze ya da yeğen kanunda “aile üyesi” değil, “yakın kişi”dir. Onlar için hak kendiliğinden doğmaz; Yabancılar Dairesi ayrıntılı inceleme sonrası takdirle karar verir (§3a). Burada kanun anne-babadan çok daha somut bir eşik koyuyor: AB vatandaşının o kişinin geçimini başvuru anında kural olarak en az 2 yıldır sağlıyor olması, ya da önceki ülkede en az 2 yıl aynı hanede yaşamış olmaları, ya da ciddi sağlık nedenleriyle kişisel bakımın zorunlu olması.

Bu farkı ve evli olmayan partnerin durumunu AB vatandaşı partnerle Almanya: §3a yazımızda anlattık.

Başvuru ve Almanya’da sonrası

Türkiye’den başvuru, AB vatandaşının aile üyesi kategorisinde iDATA üzerinden yapılır; vize ücretsizdir. Ebeveynin vize sonrası Almanya’da alacağı belge, eşlerde olduğu gibi Aufenthaltskarte’dir.

Kart başvurusunda kanun, üstsoy için bağımlılık şartının yine belgeyle kanıtlanabileceğini öngörüyor (§5a/2). Vardıktan sonraki adımlar için Aufenthaltskarte nedir? yazımıza bak.

Kısa bir ziyaret düşünüyorsan, AB vatandaşının aile üyesine tanınan ücretsiz ve kolaylaştırılmış Schengen vizesinde de bağımlılık aynı şekilde kanıtlanmalı; bunu AB vatandaşı çocuğunu ziyaret eden ebeveyn yazımızda anlattık.

Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Bağımlılığı birkaç havaleyle “göstermeye” çalışırsan ya da sigortayı sonraya bırakırsan anne-babanın vizesini ve Almanya’daki güvencesini riske atarsın — profesyonel vize danışmanlığı için bize yaz.

İnfoyed ile ebeveyn dosyası

Ebeveyn dosyaları rakamlarla kurulur; her belge diğerini doğrulamalıdır. Biz üstünkörü dosya hazırlamayız; işimize ve danışanımıza saygımız var.

Neler yapıyoruz:
– Serbest dolaşım yolu mu, §36(2) mi, ziyaret vizesi mi: ücretsiz ön değerlendirme,
– Ebeveynin gelir-gider tablosunun ve transfer geçmişinin belgelerle kurgulanması,
– AB vatandaşının serbest dolaşım statüsünü gösteren belgelerin kontrolü,
– Sağlık sigortası konusunda yönlendirme,
– Banka dökümleri, SGK ve nüfus belgelerinin yeminli tercümesinin infoyedtercume.com üzerinden hazırlanması.

Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara. Diğer aile birleşimi yolları için Almanya aile birleşimi vizesi sayfamıza bakabilirsin.

Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp

Sık sorulan sorular

Eşim Bulgar vatandaşı; benim annemi getirebilir miyiz?

Evet, şartlar varsa. Kanun AB vatandaşının eşinin üstsoyunu da aile üyesi sayıyor; annenin geçiminin eşin ya da senin tarafından sağlandığını belgelemen gerekir. Eşin Almanya’da öğrenciyse bu yol kapalıdır.

Annemin kendi emekli maaşı var; yine de gelebilir mi?

Tek başına engel olmayabilir. Belirleyici olan, kendi gelirleriyle temel ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamadığı ve senin desteğinin geçim için gerekli olup olmadığıdır. Bunu gelir ve gider belgeleriyle somut göstermek gerekir.

Kaç aydır para gönderiyor olmam gerekir?

Anne-baba için kanunda süre yok. AB Adalet Divanı “önemli bir süre boyunca düzenli” destekten söz ediyor. Kardeş gibi “yakın kişiler” için ise kanun kural olarak en az 2 yıllık destek arıyor (§3a).

Annemin hasta olduğunu kanıtlamam gerekir mi?

Serbest dolaşım yolunda hayır; ölçü ekonomik bağımlılık. Hastalık ve bakım ihtiyacı, Alman ya da AB dışı vatandaşın ebeveyni için uygulanan §36(2) yolunda belirleyicidir.

Babam Almanya’da çalışabilir mi?

Evet. Berlin’in resmî bilgisine göre Aufenthaltskarte her türlü çalışmaya izin veriyor. AB Adalet Divanı da kişinin Almanya’da çalışmak istemesinin, başvuru anındaki bağımlılık değerlendirmesini etkilemediğini söyledi.

Anne-babam için vize ücreti ödeyecek miyim?

Hayır. Kanun, AB vatandaşının aile üyesine verilen vize için harç alınmayacağını söylüyor (§2a/2). Tercüme ve noter masrafları ile varsa iDATA hizmet bedeli ayrıdır.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026