Vizeni aldın, eşinin yanına Almanya’ya geldin. Pasaportundaki ulusal vize ise yalnızca bir giriş belgesi; Almanya’da kalıcı olarak yaşamanı gösteren belge, Yabancılar Dairesi’nin vereceği “Aufenthaltskarte” olacak. Tam adı: AB vatandaşının aile üyesi oturum kartı (Aufenthaltskarte für Familienangehörige von Unionsbürgern).
Bu kart, Alman eşe ya da Türk eşe katılanların aldığı oturum izninden (Aufenthaltserlaubnis) farklı bir belge. Hakkın kanundan doğar, kart ise bu hakkı belgeler. Ama bu “kendiliğinden olur” demek değil: adres kaydı, randevu, belgeler ve kontroller var.
Bu yazıda vardıktan sonraki sırayı, Yabancılar Dairesi’nin neye baktığını, şehirlerden gerçek örnekleri ve 5 yıl sonra daimi karta geçişi anlatıyoruz. Vize aşamasının tamamı için AB vatandaşı eşe katılım vizesi sayfamıza bakabilirsin.
İçindekiler
Aufenthaltskarte tam olarak nedir?
Serbest Dolaşım Kanunu’na (FreizügG/EU) göre, AB vatandaşı olmayan ve serbest dolaşım hakkına sahip aile üyelerine “gerekli bilgileri verdikten sonra en geç 6 ay içinde” re’sen bir Aufenthaltskarte düzenlenir ve kart kural olarak 5 yıl geçerlidir (§5/1). Bilgileri verdiğine dair bir belge ise sana hemen verilir.
Berlin’in resmî hizmet sayfası kartın işlevini net anlatıyor: Kart, giriş ve ikamet hakkını belgeler ve her türlü çalışmaya, yani hem bağımlı işe hem serbest mesleğe izin verir. Hamburg da kartla Almanya’da yaşayabileceğini, çalışabileceğini, okuyabileceğini ya da meslek eğitimi yapabileceğini ve Schengen bölgesinde seyahat edebileceğini yazıyor.
Kartla Schengen’de vizesiz seyahatin ayrıntılarını (hangi ülkelerde geçer, istisnalar) AB aile üyesi oturum kartıyla vizesiz seyahat yazımızda ele aldık.
Oturum izninden farkı
| Konu | Aufenthaltskarte (FreizügG/EU) | Aufenthaltserlaubnis (AufenthG) |
|---|---|---|
| Kimlere | Alman olmayan AB/AEA vatandaşının aile üyesine | Alman ya da AB dışı vatandaşın eşine, çocuğuna |
| Hukuki niteliği | Kanundan doğan hakkı belgeler | İzni kurar |
| Geçerlilik | Kural olarak 5 yıl (§5/1) | Makamın verdiği süre |
| Çalışma | Her türlü iş ve serbest meslek | Kural olarak serbest |
| Kalıcıya geçiş | 5 yıl sonra daimi oturum hakkı (§4a) | Genel kurallar |
| Harç | Kimlik kartı harcı kadar: 24 yaş altı 27,60 €, 24 ve üstü 46 € | Genel oturum izni harçları |
Vardıktan sonra adım adım
1. Adres kaydı (Anmeldung)
Almanya’da bir konuta taşınan herkes, taşındıktan sonra iki hafta içinde ikamet kaydı yaptırmak zorunda (Federal Kayıt Kanunu, BMG §17/1). Bu kayıt, Aufenthaltskarte dosyasının da temelini oluşturur.
Kanun burada pratik bir kolaylık da öngörüyor. Yabancılar Dairesi’nin isteyebileceği bilgi ve belgeler, adres kaydı sırasında kayıt dairesince (Meldebehörde) alınıp Yabancılar Dairesi’ne iletilebiliyor (§5/2); uygulamayı kayıtta sor.
2. Yabancılar Dairesi’ne başvuru
Şehirler başvuruyu farklı yollarla alıyor. Birkaç resmî örnek:
- Berlin: Randevu, Landesamt für Einwanderung’un (LEA) ilgili birimlerine iletişim formuyla alınıyor; şahsen başvuru şart.
- Hamburg: Başvuru çevrim içi hizmetle yapılıyor ve belgeler yükleniyor. Ardından AB vatandaşı eşinle birlikte, belgelerin mümkünse asıllarıyla görüşmeye gidiyorsun.
- Köln: Başvuru, oturduğun semtin Yabancılar Dairesi’ne (Bezirksausländeramt) yapılıyor. Şehir, girişten sonraki ilk üç ay içinde şahsen başvurunun zorunlu olduğunu yazıyor.
Vardığın hafta randevu sürecini başlat.
3. “3 ay” kontrolü (§5/2)
Kanuna göre Yabancılar Dairesi, serbest dolaşım hakkının şartlarının girişten 3 ay sonra inandırıcı şekilde gösterilmesini isteyebilir. Bu, ilk üç ayda hiçbir şey sorulmayacağı anlamına gelmez; asıl kontrolün bu noktada yoğunlaştığı anlamına gelir.
Nürnberg’in açıklaması bu dönemi iyi özetliyor: İlk üç ayda kalışın yalnızca, serbest dolaşım hakkına sahip kişiyle akraba olman, ona eşlik etmen ve geçerli bir pasaportunun olması şartına bağlı. Üç aydan uzun kalış için ise Aufenthaltskarte gerekiyor.
4. Hemen verilen belge ve Fiktionsbescheinigung
Hamburg’a göre başvuru sırasında, inceleme sonucundan bağımsız olarak, kart için gerekli bilgileri verdiğine dair bir belge (Bescheinigung) hemen veriliyor. Bu, kanundaki §5/1 cümle 2’nin uygulaması.
Ayrıca kanun, kart re’sen düzenlenecekse ama elektronik kart henüz hazır değilse, başvuru üzerine bir Fiktionsbescheinigung verilmesini öngörüyor (§11/4). Kart Bundesdruckerei’de basılırken yurt dışına çıkman gerekiyorsa, hangi belgeyle seyahat edebileceğini Yabancılar Dairesi’ne mutlaka sor; ara belgeyle seyahat planını bu cevaba göre yap.
5. Parmak izi, basım ve teslim
Hamburg’un anlattığı akış şöyle: Başvuru onaylanırsa parmak izin, imzan ve biyometrik fotoğrafın alınıyor, kart Bundesdruckerei’de basılıyor ve sana teslim randevusu veriliyor. Berlin’de randevudan sonra kartın hazırlanması yaklaşık 4 hafta sürüyor.
Fotoğraf konusunda güncel bir değişiklik var. Berlin, 1 Mayıs 2025’ten itibaren biyometrik fotoğrafların kural olarak yalnızca dairede ya da fotoğraf stüdyosunda dijital çekilip güvenli elektronik yolla iletilebildiğini yazıyor. Türkiye’den getirdiğin kâğıt fotoğraf burada işe yaramayabilir.
Almanya'daki ilk adımlarını birlikte planlayalım → WhatsApp
Yabancılar Dairesi hangi belgeleri ister?
Kanun, makamın aile üyesinden isteyebileceği belgeleri sayıyor: geçerli pasaport, aile bağını gösteren belge ve AB vatandaşının ikamet kaydı (§5a/2). AB vatandaşından da çalışıyorsa işveren belgesi, serbest çalışıyorsa faaliyet kanıtı, çalışmıyorsa sağlık sigortası ve yeterli geçim kanıtı istenebilir (§5a/1).
Şehirlerin yayımladığı listeler bunu somutlaştırıyor:
| Belge | Berlin | Hamburg | Nürnberg |
|---|---|---|---|
| Başvuru formu | “Angaben zur Ausstellung einer Aufenthaltskarte” | Çevrim içi başvuru | Başvuru |
| Pasaport | Evet | Evet | Evet |
| Vize (giriş için gerekliyse) | – | Evet | Evet (ör. vize ve ek sayfası) |
| Biyometrik fotoğraf | Evet (dijital) | Evet (dijital) | – |
| Akrabalık belgesi | Evet; yabancı belgelerde onaylı tercüme, gerekirse apostil | Evet; tercüme ve apostil | Evet |
| AB vatandaşının ikamet kaydı | Evet | – | – |
| Eşin serbest dolaşım kanıtı | Durumuna göre işveren belgesi, vergi kaydı ya da sigorta/geçim | Gerekirse | Evet |
| Senin adres kaydın | Evet (veya kira sözleşmesi ve ev sahibi onayı) | – | Evet |
Tabloda “–” işareti, o şehrin sayfasında ayrıca sayılmadığı anlamına gelir; istenmeyeceği anlamına gelmez. Üç şehir de gerektiğinde ek belge isteyebileceğini belirtiyor.
Tercüme ve apostil
Berlin, tüm yabancı belgelerin onaylı tercümesini istiyor ve ülkeye göre apostil gerekebileceğini yazıyor. Vize başvurusunda kullandığın Formül B çok dilli olduğu için genelde ayrıca tercüme gerektirmez; ama vukuatlı nüfus kaydı, boşanma kararı ya da çocuklar için velayet belgeleri Türkçe olduğundan çeviri ister. Formül belgelerinin mantığını Formül A, Formül B nedir? yazımızda anlattık.
Vize dosyası için hazırlattığın tercümeler varsa onları da yanında götür. Yeni bir çeviri gerekiyorsa kardeş firmamız İnfoyed Tercüme Almanca yeminli tercümeyi vize dosyandaki isim yazımlarıyla birebir uyumlu hazırlar.
Eşinin durumunu hazır tut
Kartın dayanağı eşinin serbest dolaşım hakkı. Berlin, Almanların aile üyelerine kural olarak bu kartın verilmediğini, ayrıca AB vatandaşının hakkını örneğin işçi, serbest çalışan ya da kendi geçimini sağlayan biri olarak kullanması gerektiğini yazıyor.
Bu yüzden eşinin iş sözleşmesi, işveren yazısı, son bordroları ya da serbest çalışıyorsa vergi belgeleri randevuda elinin altında olsun. Eşin Almanya’da öğrenciyse Hamburg’un uyarısını hatırla: Bu durumda yalnızca eş, kayıtlı partner ve geçimi sağlanan çocuk kart alabilir.
Harç ne kadar?
Harç kanunda dolaylı belirlenmiş: Aufenthaltskarte ve daimi kart için, Almanlardan kimlik kartı (Personalausweis) için alınan harç kadar ücret alınır; 24 yaş altı için de o yaştaki kimlik kartı harcı uygulanır (AufenthV §47/3). Kimlik kartı harcı federal düzeyde belirlendiği için tutar şehirden şehre değişmez.
| Kalem | 24 yaş altı | 24 yaş ve üstü | Not |
|---|---|---|---|
| Aufenthaltskarte | 27,60 € | 46,00 € | Berlin, Hamburg ve Nürnberg resmî sayfalarında aynı tutar |
| Daueraufenthaltskarte | 27,60 € | 46,00 € | Berlin ve Nürnberg sayfalarında aynı tutar |
| Dairede dijital fotoğraf | +6 € | +6 € | Berlin’deki terminal ücreti; şehre göre değişebilir |
Bazı belediye sayfalarında eski kimlik kartı harçları hâlâ görünebiliyor. Ödeyeceğin kesin tutarı randevu yazında veya başvuru sırasında kontrol et.
Kartı aldıktan sonra: kontroller ve geri alma riski
Kart 5 yıllık olsa da hakkın her an eşinin durumuna bağlı. Kanun, şartların varlığının “özel bir sebeple” yeniden kontrol edilebileceğini söylüyor (§5/3). Şartlar ilk 5 yıl içinde ortadan kalkarsa hakkın kaybı tespit edilebilir ve kart geri alınabilir (§5/4).
Hamburg da aynı uyarıyı yapıyor: Şartlar girişten sonraki 5 yıl içinde ortadan kalkarsa kart geri alınabilir. Eşinin işini kaybetmesi, ülkeden ayrılması ya da evliliğin bitmesi dosyanı doğrudan etkileyebilir.
Boşanma veya eşin ölümü hâlinde hangi şartlarla hakkını koruyabileceğini AB vatandaşı eşten boşanma ve oturum hakkı yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kart yenileme
Kart kural olarak 5 yıl geçerli. Bu sürenin sonunda çoğu aile için doğal adım, yenileme değil daimi karta geçiştir; çünkü daimi oturum hakkı da 5 yılda doğar.
Nürnberg, Aufenthaltskarte ve daimi kartın “başvurusu veya uzatılması” için aynı hizmeti tanımlıyor ve gerekli belgelerin vakaya göre değiştiğini yazıyor. 5 yılı doldurmadan kartın süresi biterse (ör. pasaport süresine bağlı kısa düzenlendiyse) yenileme gerekir; istenecek belgeleri kartın bitiş tarihinden önce Yabancılar Dairesi’nden öğren.
5 yıl sonra: Daueraufenthaltskarte
AB vatandaşıyla birlikte 5 yıl kesintisiz ve yasal olarak Almanya’da yaşayan aile üyesi daimi oturum hakkı kazanır (§4a/1). Bunu belgeleyen kart, başvurudan sonra 6 ay içinde düzenlenir (§5/5).
Berlin burada önemli bir ayrıntının altını çiziyor: Yalnızca yasal ikamet yetmez; 5 yıl boyunca serbest dolaşım hakkının kesintisiz kullanılmış olması gerekir (ör. eşin çalışan, serbest çalışan ya da yeterli geçimi olan kişi olarak). Berlin’in istediği belgeler:
- Daimi kart başvuru formu, pasaport ve biyometrik fotoğraf,
- Mevcut Aufenthaltskarte ya da oturum izni,
- 5 yıldır Berlin’de değilsen genişletilmiş adres kayıt dökümü (erweiterte Melderegisterauskunft),
- Son 5 yıla ait serbest dolaşım kanıtları: işveren belgesi, serbest çalışanlar için vergi kararları, çalışmayanlar için sigorta ve geçim kanıtı.
Harç Berlin’de yine 27,60 € / 46 €, hazırlanma süresi yaklaşık 4 hafta. Yurt dışında kalma sınırlarına dikkat et: Yılda toplam 6 aya kadar yurt dışı süresi 5 yılı bozmaz, ama kalıcı bir nedenle 2 yıldan uzun ayrılık daimi hakkı düşürür (§4a/6–7).
Sık yapılan hatalar
- Adres kaydını geciktirmek: İki haftalık süre kanunda yazılı; kayıt olmadan Yabancılar Dairesi süreci de aksar.
- “Vize 1 yıl, acelem yok” demek: Köln ilk üç ayda başvuruyu zorunlu tutuyor; diğer şehirlerde de 3 ay kontrolü (§5/2) yaklaşırken belgelerinin hazır olması gerekir.
- Eşin statüsünü belgelememek: Kart senin değil, eşinin hakkına dayanıyor.
- Türkçe belgeleri tercümesiz götürmek: Berlin ve Hamburg yabancı belgeler için tercüme istiyor.
- Arşiv tutmamak: Daimi kart için 5 yıllık kanıt gerekiyor; eşinin iş ve vergi belgelerini her yıl bir dosyada sakla.
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Vardıktan sonraki adımları ihmal edersen, aylarca uğraşarak aldığın vizenin devamını riske atarsın — profesyonel vize danışmanlığı için bize yaz.
İnfoyed ile Aufenthaltskarte hazırlığı
Vize dosyanı hazırlarken Almanya’daki adımı da düşünürüz. Biz üstünkörü dosya hazırlamayız; işimize ve danışanımıza saygımız var.
Neler yapıyoruz:
– Vize öncesinde, Almanya’daki karta da yarayacak belge setinin kurgulanması,
– Şehrine göre başvuru yolunun (çevrim içi, randevu, semt dairesi) ve belge listesinin çıkarılması,
– Eşinin serbest dolaşım statüsünü gösteren belgelerin kontrolü,
– Türkçe belgelerin Almanca yeminli tercümesinin infoyedtercume.com üzerinden hazırlanması,
– 5 yıl sonrası için daimi kart arşiv listesi.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara. Tüm aile birleşimi yollarını karşılaştırmak için Almanya aile birleşimi vizesi sayfamıza bakabilirsin.
Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp
Sık sorulan sorular
Aufenthaltskarte ile oturum izni aynı şey mi?
Hayır. Aufenthaltskarte, AB vatandaşının aile üyesi olarak kanundan doğan hakkını belgeler; oturum izni ise AufenthG’ye göre verilen bir izindir. Alman vatandaşının eşine kural olarak bu kart değil, oturum izni verilir.
Kartı ne zaman almalıyım?
Taşındıktan sonra iki hafta içinde adres kaydı yaptır ve hemen Yabancılar Dairesi’nden randevu iste. Kanun kartın, bilgileri verdikten sonra en geç 6 ay içinde düzenlenmesini öngörüyor; Berlin’de randevudan sonra süre yaklaşık 4 hafta.
Kart beklerken çalışabilir miyim?
Kart, hakkı kuran değil belgeleyen bir belge ve hak kanundan doğuyor; Berlin de kartın her türlü çalışmaya izin verdiğini yazıyor. Kart henüz elinde değilken işverenin hangi belgeyi kabul edeceğini, başvuruda aldığın Bescheinigung üzerinden netleştir.
Harç ne kadar?
Kimlik kartı harcına bağlı (AufenthV §47/3): 24 yaş altı 27,60 €, 24 ve üstü 46 €. Berlin, Hamburg ve Nürnberg’in resmî sayfaları da bu tutarı yazıyor.
Eşim işini kaybederse kartım iptal olur mu?
Otomatik olarak olmaz, ama risk doğar. Kanun, işçinin istemeden işsiz kalması gibi durumlarda serbest dolaşım hakkının belirli şartlarla devam ettiğini düzenliyor (§2/3); şartlar 5 yıl içinde tamamen ortadan kalkarsa kart geri alınabilir (§5/4).
5 yıl sonra ne olacak?
Eşinle birlikte 5 yıl kesintisiz yasal ikamet ve bu süre boyunca kullanılan serbest dolaşım hakkıyla daimi oturum hakkı kazanırsın; bunu Daueraufenthaltskarte ile belgelersin.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026