Partnerin Almanya’da yaşayan bir Bulgar, Hollandalı ya da başka bir AB vatandaşı; uzun süredir birliktesiniz ama evli değilsiniz. Ya da AB vatandaşı olan kardeşinin yanına taşınmak istiyorsun. Bu kişiler kanunda “aile üyesi” sayılmıyor; yine de Almanya’nın 2020’de eklediği bir madde, onlara da bir kapı açıyor: FreizügG §3a, “yakın kişiler” (nahestehende Personen).
Ama bu kapı eşlere açılan kapıdan çok farklı. Eşin hakkı kanundan doğar; yakın kişinin hakkı ise ancak başvuru üzerine, ayrıntılı bir incelemeden sonra ve takdirle “verilebilir”. Kanıt yükü tamamen sende.
Bu yazıda §3a’nın kimleri kapsadığını, partner ile kardeş gibi akrabalar arasındaki büyük farkı, hangi kanıtların işe yaradığını ve evliliğe göre risklerini anlatıyoruz. Eşler için genel yol AB vatandaşı eşe katılım vizesi sayfamızda.
İçindekiler
Kimler “yakın kişi” sayılır?
Kanun üç grup sayıyor (§1/2 no. 4):
- Akrabalar: AB vatandaşının ya da eşinin, kanundaki “aile üyesi” tanımına girmeyen akrabaları. Örneğin kardeş, amca, teyze, yeğen ya da geçimi sağlanmayan anne-baba.
- Vesayet altındaki çocuk: AB vatandaşının vesayeti altındaki ya da koruyucu aile ilişkisindeki 18 yaş altı bekâr çocuk.
- Hayat arkadaşı (Lebensgefährte): AB vatandaşıyla “inandırıcı şekilde ortaya konmuş, kalıcı olarak kurulmuş” ve aynı türden başka bir birlikteliğe yer bırakmayan bir birliktelik içindeki kişi; şartı, ikisinin de evli ya da kayıtlı partner olmaması.
Hamburg’un resmî sayfası da aynı üç grubu sayıyor ve bunların ancak “belirli şartlarla” yakın kişi sayılacağını vurguluyor.
Kayıtlı birliktelikle karıştırma
Bir AB ya da AEA ülkesinin hukukuna göre kurulmuş kayıtlı birliktelik (ör. bazı ülkelerdeki “registered partnership”) §3a değildir. Kanun bu kişileri “Lebenspartner” olarak tanımlıyor ve eş gibi tam aile üyesi sayıyor (§1/2 no. 2 ve 3). Yani bir AB ülkesinde birlikteliğinizi tescil ettirdiyseniz, takdire bağlı yol yerine kanundan doğan haktan yararlanabilirsin.
Türkiye’de kayıtlı birliktelik kurumu bulunmadığından, bu seçenek ancak birlikteliğin bir AB/AEA ülkesinde kurulmasıyla mümkün. Bunun şartları ülkeden ülkeye değiştiği için ilgili ülkenin kurallarına ayrıca bakmak gerekir.
Partner ile kardeş: Kanun aynı maddede iki farklı ölçü koyuyor
Bu yolun en çok karıştırılan noktası burası. “2 yıl” şartı herkes için değil.
| Kişi | Kanundaki şart (§3a/1) | Sabit süre var mı? |
|---|---|---|
| Kardeş, amca, teyze, yeğen vb. | (a) AB vatandaşı başvuru anında geçimini kalıcı olarak, kural olarak en az 2 yıldır sağlıyor veya (b) önceki ülkede en az 2 yıl aynı hanede yaşamışlar veya (c) ağır ve geçici olmayan sağlık nedenleriyle AB vatandaşının kişisel bakımı zorunlu | Evet: (a) ve (b) için kural olarak 2 yıl |
| Vesayetteki/koruyucu ailedeki çocuk | Almanya’da uzun süre aile olarak birlikte yaşayacaklar ve çocuk AB vatandaşına bağımlı | Hayır |
| Evli olmayan partner | Almanya’da geçici olmayan şekilde birlikte yaşayacaklar; kalıcı birliktelik inandırıcı şekilde gösterilmiş | Hayır |
Akrabalarda kanun koyucunun amacı, gerekçede açıkça yazılı: Bir geçim ya da ev birliğinin sırf oturum hakkı için “kurgulanmasını” önlemek. Ev birliğinin aynı ülkede geçmiş olması gerekiyor, ama bu ülkenin AB vatandaşının vatandaşı olduğu ülke olması gerekmiyor.
Partnerde ise kanun bilerek bir süre yazmadı. Bunun yerine her vakanın ayrı incelenmesini istedi.
Partner için “kalıcı birliktelik” nasıl kanıtlanır?
Kanunun gerekçesi (Bundesrat Drucksache 263/20) bu konuda epey yol gösteriyor:
- Ortak adres tek başına yetmez. Gerekçeye göre yalnızca aynı adreste kayıtlı olmak birlikteliği kanıtlamaz, çünkü bu belge ev arkadaşlarına da verilir. Ama birlikte oturmak ve ortak hane yürütmek, kalıcı birlikteliği destekleyen işaretlerden biridir.
- Ölçü: Hayat ortaklığı. Gerekçe, Alman Anayasa Mahkemesi’nin tanımına dayanıyor: aynı türden başka bir birlikteliğe yer bırakmayan, iç bağlarla öne çıkan ve partnerlerin hayatın zor anlarında birbirinin yanında durmasını içeren bir ortaklık. Ortak yaşam ve ortak ekonomi önemli bir göstergedir; bazı alanlarda ayrı bütçe tutmak bunu ortadan kaldırmaz.
- Başka ülkelerden fikir. Gerekçe, AB ülkelerinin uygulamalarını sıralıyor: Hollanda en az 6 ay birlikte yaşama ya da ortak çocuk, Malta ve Portekiz en az 2 yıl, İspanya ortak çocuk ya da en az 1 yıl, Belçika 2 yıl tanışıklık ve 1 yıl birlikte yaşama, Fransa uygulamada 5 yıl istiyor. Almanya bilinçli olarak sabit bir süre koymadı.
- Tekil ilişki şartı. Taraflardan biri evli ya da kayıtlı partnerse bu yol kapanır; gerekçe, çoklu ilişkilerin kapsam dışı olduğunu da açıkça yazıyor.
Kanun Yabancılar Dairesi’nin, partner dosyasında “kalıcı ilişkinin varlığına dair koşulların kanıtını” isteyeceğini söylüyor (§5a/3 no. 4). Aşağıdaki liste, bu ölçülerden çıkardığımız önerimizdir; resmî bir liste değildir.
| Kanıt | Ne gösterir? |
|---|---|
| Ortak kira sözleşmesi ve geçmiş ortak adres kayıtları | Birlikte yaşamanın süresi |
| Ortak banka hesabı, ortak faturalar, sigorta poliçelerinde lehdar kaydı | Ekonomik ortaklık |
| Ortak çocuğun doğum belgesi (varsa) | Kalıcılık |
| Birbirinizin ailesiyle düzenli ziyaretleri gösteren seyahat kayıtları | Uzun süreli ilişki |
| Medeni hâl belgeleri: ikinizin de bekâr olduğunu gösteren vukuatlı nüfus kaydı ve AB ülkesinin belgesi | Tekil ilişki şartı |
| İlişkinin geçmişini anlatan ortak bir beyan, tarih sıralı | Bütünlük |
Fotoğraf ve mesaj geçmişi destekleyici olabilir, ama tek başına dosyayı taşımaz. Ziyaret vizesiyle partnerini görmeye giden çiftlerin ilişkiyi belgeleme yollarını Almanya sevgili ziyaret vizesi yazımızda da anlattık; buradaki kayıtlar §3a dosyasının temelini oluşturabilir.
İlişkinizin §3a'ya uygun olup olmadığını birlikte değerlendirelim → WhatsApp
Takdir ve ek şartlar
Kanun, Yabancılar Dairesi’nin kişisel durumu ayrıntılı inceledikten sonra karar vereceğini söylüyor (§3a/2). Belirleyici soru, AB vatandaşıyla ilişkin, mali ya da fiziksel bağımlılık derecesi ve akrabalık derecesi dikkate alındığında oturumunun gerekli olup olmadığı.
Ayrıca §3a dosyalarında Alman İkamet Kanunu’nun genel şartları kıyasen uygulanıyor (§11/5). Gerekçeye göre bu, özellikle geçimin güvence altında olması, pasaport yükümlülüğü, sınır dışı etme menfaatinin bulunmaması, kimliğin açık olması ve vize yükümlülüğünün yerine getirilmesi demek. Yani eşlerden farklı olarak, burada senin Almanya’daki geçiminin de sağlanmış olması gerekiyor.
Vize, harç ve Almanya’daki kart
Vize: Yakın kişiler de giriş için vizeye ihtiyaç duyar (§2a/2). Büyükelçiliğin yayımlanmış bilgi notu yalnızca eş ve çocuğu saydığı için, hangi kanaldan ve hangi belgelerle başvuracağını dosyana göre birlikte netleştiririz.
Harç: Kanunun yürürlükteki metni, “aile üyeleri ve yakın kişiler” için verilecek vizeden harç alınmayacağını söylüyor (§2a/2). 2020 tarihli kanun tasarısı yakın kişilerden normal ulusal vize harcı alınmasını öngörüyordu; bugünkü metinde bu ayrım yok. Uygulamayı başvurudan önce netleştirmek gerekir.
Almanya’da: Hak verilirse Yabancılar Dairesi, kural olarak 5 yıl geçerli bir yakın kişi oturum kartı düzenler ve bu kartla çalışabilirsin (§5/7). 5 yıl boyunca AB vatandaşıyla birlikte kesintisiz yasal ikametten sonra daimi oturum hakkı doğar (§4a/1). Kart sonrası adımlar eşlerle büyük ölçüde benzer; ayrıntılar için Aufenthaltskarte nedir? yazımıza bak.
Evlilik mi, §3a mı?
| Konu | Evlilik sonrası eş olarak (§3) | Evli olmayan partner (§3a) |
|---|---|---|
| Hakkın niteliği | Kanundan doğar | Takdire bağlı, başvuru üzerine verilir |
| Kanıt yükü | Evlilik belgesi; göstermelik evlilik kontrolü | Kalıcı birlikteliğin ayrıntılı kanıtı |
| Kendi geçimin | Ayrıca aranmaz; eşin hakkı esas | Genel şartlar kıyasen uygulanır (§11/5) |
| Vize harcı | Ücretsiz | Kanun metnine göre ücretsiz; uygulama teyit edilmeli |
| İlişki biterse | Boşanmada 3 yıl/1 yıl, velayet, özel zorluk gibi korumalar (§3/4) | Ölüm dışında bağımsız hak yok (§3a/3, gerekçe) |
| Kalıcı oturum | 5 yıl sonra | Hak verilmişse 5 yıl sonra |
Son satırlardan biri özellikle önemli. Kanun gerekçesine göre partner ilişkisi ölüm dışında bir nedenle sona ererse, §3a sahibi için bağımsız bir oturum hakkı öngörülmemiştir. Evli eşlerin boşanmada sahip olduğu korumalar için AB vatandaşı eşten boşanma ve oturum hakkı yazımıza bakabilirsin.
Bu yüzden evlenmeyi zaten planlıyorsanız, takdire bağlı yol yerine önce evlenmek daha öngörülebilir olabilir. Türkiye’de evlenip eşe katılım başvurusu yapmak ya da Almanya’da evlenmek için Almanya evlilik vizesi seçenekleri var. Hangisinin uygun olduğu durumunuza bağlı; ilişkiyi yalnızca vize için evliliğe dönüştürmek ise kanunun göstermelik evlilik hükmüyle (§2/4) ayrı bir risk doğurur.
Ret riskleri
- Kanıtı ortak adresle sınırlı tutmak: Gerekçe bunun tek başına yetmediğini açıkça yazıyor.
- Partnerlerden birinin hâlâ evli olması: Önceki evlilik resmî olarak bitmediyse yol kapanır.
- Kardeş dosyasında yeni başlayan destek: Kanun kural olarak en az 2 yıllık geçim desteği ya da 2 yıllık ortak hane arıyor.
- Geçimin gösterilmemesi: §11/5 nedeniyle senin Almanya’daki geçimin de değerlendirilir.
- AB vatandaşının statüsü: Partnerin Almanya’da serbest dolaşım hakkını kullanmıyorsa dayanak zayıflar.
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Takdire bağlı bir yolda zayıf kanıtla başvurursan hem zaman kaybedersin hem de sonraki başvurunu riske atarsın — profesyonel vize danışmanlığı için bize yaz.
İnfoyed ile §3a dosyası
Bu yol az kullanılır ve her dosya kendi kanıtlarıyla ayakta durur. Biz üstünkörü dosya hazırlamayız; işimize ve danışanımıza saygımız var.
Neler yapıyoruz:
– §3a mı, kayıtlı birliktelik mi, evlilik mi: ücretsiz ön değerlendirme,
– İlişkinizin ya da akrabalık-geçim bağınızın tarih sıralı kanıt dosyasına dönüştürülmesi,
– AB vatandaşının statüsünü ve senin geçimini gösteren belgelerin kontrolü,
– Türkçe belgelerin Almanca yeminli tercümesinin infoyedtercume.com üzerinden hazırlanması,
– Başvuru kanalının netleştirilmesi ve teslim öncesi son kontrol.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara. Tüm aile yollarını karşılaştırmak için Almanya aile birleşimi vizesi sayfamıza bakabilirsin.
Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp
Sık sorulan sorular
Kaç yıldır birlikte olmamız gerekir?
Evli olmayan partner için kanunda sabit bir süre yok. Belirleyici olan, kalıcı birlikteliğin inandırıcı şekilde gösterilmesi ve Almanya’da geçici olmayan şekilde birlikte yaşayacak olmanız. Kural olarak 2 yıllık süre, kardeş gibi akrabalar için geçerli.
Aynı adreste kayıtlıyız; bu yeterli mi?
Kanun gerekçesine göre hayır. Ortak adres kaydı tek başına yetmez; ortak hane, ortak ekonomi ve ilişkinin geçmişini gösteren başka belgelerle desteklenmesi gerekir.
AB vatandaşı kardeşimin yanına gidebilir miyim?
Mümkün, ama takdire bağlı. Kardeşin geçimini başvuru anında kural olarak en az 2 yıldır sağlıyorsa, önceki ülkede en az 2 yıl aynı evde yaşadıysanız ya da ağır sağlık nedenleriyle onun bakımına muhtaçsan başvurabilirsin.
Hollanda’da kayıtlı birlikteliğimiz var; §3a’ya mı başvuracağız?
Hayır. Bir AB ülkesinin hukukuna göre kurulmuş kayıtlı birliktelik, kanunda “Lebenspartner” sayılır ve eş gibi tam aile üyesi statüsü verir (§1/2 no. 2). Bu durumda eşlerle aynı yoldan başvurursun.
Ayrılırsak oturum hakkım ne olur?
Kanun gerekçesine göre ölüm dışında ilişkinin sona ermesinde bağımsız bir hak öngörülmemiş. Bu, evli eşlerden en önemli farklardan biri; uzun vadeli planını buna göre yap.
§3a kartıyla çalışabilir miyim?
Evet. Kanuna göre hak verilen yakın kişiye 5 yıl geçerli bir kart düzenlenir ve kart sahibi çalışabilir (§5/7).
Son güncelleme: 30 Ekim 2026