Standesamt’ta nikâhınız kıyıldı, Alman evlilik belgeni aldın ve Almanya’da yeni hayatın başladı. Peki Türkiye’deki nüfus kaydında şu an ne yazıyor? Büyük ihtimalle hâlâ “bekâr”.
Almanya’da yabancı makam önünde yapılan bir evlilik, Türk nüfus kayıtlarına kendiliğinden işlenmez. Bunu senin bildirmen gerekir ve Türk mevzuatı bunun için kısa bir süre öngörür.
Bu yazıda evliliğin Türkiye’de tescili için kimin, ne zaman, hangi belgeyle ve nereye başvuracağını adım adım anlatıyoruz. Almanya’da evlenme sürecinin vize tarafı için Almanya evlilik vizesi sayfamıza bakabilirsin.
İçindekiler
- Almanya’daki nikâh Türkiye’de geçerli mi?
- Bildirimi kim, ne zaman yapar?
- Hangi belgeyle başvurulur?
- Başvuru yolları
- Adım adım tescil
- Bildirim öncesi kısa kontrol listesi
- Soyadı: iki ülkede iki ayrı kayıt
- Tescil yapılmazsa ne olur?
- Türkiye’de evlenip Almanya’ya gideceklere not
- İnfoyed ile evlilik sonrası işlemler
- Sık sorulan sorular
Almanya’daki nikâh Türkiye’de geçerli mi?
Evet, şartlarını taşıyorsa. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 24. maddesine göre Türk vatandaşlarının yurt dışında yabancı yetkili makamlar önünde yaptıkları evlenmeler, Türk Medeni Kanunu hükümlerine uygun olmak ve butlanı gerektiren bir sebep bulunmamak kaydıyla geçerlidir.
Evlendirme Yönetmeliği de aynı kuralı tekrarlar: yurt dışında Türk vatandaşı bir kadın ve erkek ya da bir Türk vatandaşı ile bir yabancı, bulundukları ülkenin yetkili makamı önünde evlenebilir. Böyle bir evlilik Türk mevzuatına aykırı değilse Türkiye’de de geçerlidir.
Almanya’da resmi nikâhı yalnızca Standesamt’taki evlendirme memurları kıyar. Yani “yabancı yetkili makam” Almanya için Standesamt’tır. Standesamt sürecini Almanya’da evlenmek: Standesamt başvurusu yazımızda anlattık.
Bildirimi kim, ne zaman yapar?
Kanun hem kişiyi hem süreyi belirlemiş. Bildirim, evlenmeden itibaren en geç 30 gün içinde yapılır.
| Durum | Bildirimi kim yapar? | Nereye? |
|---|---|---|
| İki eş de Türk vatandaşı | Koca | Bulunduğun yerdeki Türk dış temsilciliği (konsolosluk) |
| Eşlerden yalnızca biri Türk vatandaşı | Türk vatandaşı olan eş | Bulunduğun yerdeki Türk dış temsilciliği |
| Yakında Türk temsilciliği yok ya da bildirim yapılamıyor | İlgili eş | Türkiye’deki nüfus müdürlüğü (tercüme ve tasdik şartıyla) |
Kanundaki ifade “koca, kocanın yabancı olması halinde kadın” şeklindedir; Yönetmelik ise “eşlerden sadece birisi Türk vatandaşı ise Türk vatandaşı olan eş” der. Uygulamada önemli olan, Türk vatandaşı olan eşin süreyi takip etmesidir.
Konsolosluk bildirimi aldıktan sonra evlenme bildirimini usulüne göre düzenleyip Türkiye’deki nüfus müdürlüğüne gönderir. Kayıt, Yönetmeliğe göre erkeğin, erkek yabancıysa kadının kayıtlı olduğu ilçe nüfus müdürlüğüne iletilir.
Hangi belgeyle başvurulur?
Temel belge, evliliği kıyan yabancı makamdan, yani Standesamt’tan alınan evlilik belgesidir. Kanun bu belgenin konsolosluğa verilmesini ya da gönderilmesini yeterli sayar.
Burada büyük bir kolaylık var. Evlendirme Yönetmeliği’nin 11. maddesine göre yabancı makamdan alınan belge, Türkiye’nin de taraf olduğu uluslararası bir sözleşmeye göre düzenlenmiş çok dilli bir belgeyse başka bir işleme tabi olmaksızın gereği yapılır.
Standesamt’lar bu çok dilli belgeyi düzenler. Berlin’in resmi harç listesinde “çok dilli / uluslararası evlilik belgesi (Formül B)” 12 €, aynı anda alınan her ek nüsha 6 € olarak yer alıyor. Bu yüzden nikâh günü Standesamt’tan Almanca belgeye ek olarak birkaç uluslararası evlilik belgesi istemeni öneririz.
Konsolosluk, evlilik belgesine ek olarak kimlik belgeleri ve başvuru formu gibi belgeler de isteyebilir. Güncel listeyi ve harcı, bağlı olduğun konsolosluğun işlem sayfasından başvurmadan önce kontrol et.
Formül belgelerinin neden tercümesiz geçtiğini Formül A, Formül B nedir? yazımızda ayrıntılı anlattık.
Başvuru yolları
1. Türk konsolosluğuna posta ile
Türk Dışişleri Bakanlığı’nın konsolosluk işlemleri portalında “Evlilik Tescili Başvurusu (Yabancı Yerel Makamlar Önünde Evlilik Sonrasında)” işlemi için posta ile başvurulabileceği belirtiliyor. Yani çoğu durumda konsolosluğa gitmen bile gerekmez.
2. Türk konsolosluğunda şahsen
Konsolosluk randevu sisteminden işlem seçerek de başvurabilirsin. Aynı portalda aile cüzdanı başvurusu ve Formül B başvurusu da ayrı işlemler olarak yer alıyor.
3. Türkiye’de nüfus müdürlüğüne
Kanuna göre yakında dış temsilcilik yoksa ya da konsolosluğa bildirim yapılamıyorsa, yabancı makamdan alınan evlilik belgesi Türkçeye çevrilip usulüne göre onaylanır ve Türkiye’de nüfus müdürlüğüne verilir. Hangi onayın yeterli sayılacağını başvurmadan önce nüfus müdürlüğüne sorman gerekir.
Çok dilli uluslararası evlilik belgesi bu yolda da işini kolaylaştırır. Sadece Almanca belgen varsa, apostil ve yeminli tercüme gerekip gerekmediğini nüfus müdürlüğüne sorduktan sonra tercümesini İnfoyed Tercüme üzerinden hazırlatabilirsin.
Adım adım tescil
- Nikâh günü: Standesamt’tan Almanca evlilik belgesine ek olarak birkaç adet uluslararası (çok dilli) evlilik belgesi iste.
- Süreyi not et: 30 günlük bildirim süresi nikâh tarihinden başlar.
- Konsolosluğu belirle: İkamet ettiğin yere bakan Türk konsolosluğunun işlem listesini kontrol et.
- Belgeleri hazırla: Evlilik belgesi ve konsolosluğun istediği kimlik belgeleri.
- Gönder veya randevu al: Evlilik tescili için posta ile başvur ya da randevuyla şahsen git.
- Kaydı kontrol et: Tescil tamamlandıktan sonra nüfus kayıt örneğinde medeni halin ve eş bilgilerinin doğru işlendiğini kontrol et.
- Formül B al: Tescilden sonra Türk nüfusundan Formül B alabilirsin; ileride Türkiye’de veya üçüncü ülkelerde işine yarar.
Bildirim öncesi kısa kontrol listesi
Tescil başvurusu basit görünür, ama küçük bir uyuşmazlık dosyanın geri dönmesine yol açabilir. Göndermeden önce şunları kontrol et:
- Alman evlilik belgesindeki ad, soyadı ve doğum tarihi Türk nüfus kaydınla birebir aynı mı? Türkçe karakterlerin (ğ, ş, ı) Almanca yazımı farklıysa bunu not et.
- Gönderdiğin belge çok dilli uluslararası evlilik belgesi mi, yoksa sadece Almanca belge mi?
- Nikâh tarihinden itibaren 30 gün dolmadan gönderebiliyor musun?
- Posta ile gönderiyorsan belgenin aslını mı, onaylı örneğini mi istediklerini konsolosluktan öğrendin mi?
- Gönderdiğin her belgenin bir kopyasını sakladın mı?
Posta ile başvuracaksan, belgenin iade edilip edilmeyeceğini de konsolosluğa önceden sor; çok dilli belgeden birkaç nüsha almak bu yüzden işe yarar.
Soyadı: iki ülkede iki ayrı kayıt
Tescil sırasında en çok soru soyadında çıkar. Çünkü soyadın Almanya’da ve Türkiye’de ayrı kurallara göre belirlenir.
Almanya tarafı: Alman Nüfus Kanunu’na göre evlendirme memuru nikâhtan önce çiftlere evlilik soyadı (Ehename) belirlemek isteyip istemediklerini sorar (PStG §14). Almanya Büyükelçiliği’ne göre 1 Mayıs 2025’te yürürlüğe giren reformla soyadı artık kural olarak kişinin ikamet ettiği ülkenin hukukuna göre belirleniyor. Alman hukukunda da artık eşlerin soyadlarından oluşan, en fazla iki kısımlı çift soyadı seçilebiliyor.
Türkiye tarafı: Türk Medeni Kanunu’nun kadının soyadını düzenleyen 187. maddesi, Anayasa Mahkemesi’nin 22.02.2023 tarihli kararıyla (E. 2022/155, K. 2023/38) iptal edildi. Mevzuat metninde madde bugün bu iptal notuyla yer alıyor.
İptal kararından sonra soyadının Türk kaydına nasıl işleneceği ve Almanya’da seçtiğin çift soyadının Türkiye’ye aynen yansıyıp yansımayacağı dosyaya göre değişebilir. Bu yüzden burada kesin bir kural yazmıyoruz.
Pratik uyarı: Almanya’daki ve Türkiye’deki soyadın farklı çıkarsa pasaport, oturum kartı ve diğer belgelerde isim uyuşmazlığı yaşayabilirsin. Soyadı seçimini Standesamt’ta yapmadan önce Türk tarafında nasıl işleneceğini öğren.
Tescil yapılmazsa ne olur?
Tescil yapılmadığında Türk nüfus kaydın evliliği göstermez. Bu durumda Türkiye’den aldığın nüfus kayıt örneği ile Almanya’daki evlilik belgen birbirini tutmaz.
Bu tutarsızlık ileride birçok işlemde karşına çıkabilir:
– Türkiye’den Formül B alamazsın.
– Türkiye’de yapacağın resmi işlemlerde (ör. çocuğun doğum kaydı, miras, tapu) evliliğini belgelemekte zorlanırsın.
– Vize ve oturum dosyalarında Türk ve Alman belgeleri arasında çelişki oluşur.
Bu yüzden 30 günlük süreyi kaçırmamaya çalış. Süreyi kaçırdıysan da tescili yine de bir an önce yaptır.
Türkiye’de evlenip Almanya’ya gideceklere not
Bu yazı Almanya’da yapılan evlilikler içindir. Nikâhı Türkiye’de kıyarsan durum tersine döner: Almanya Büyükelçiliği’ne göre Türkiye’de nikâh memuru önünde kıyılan evlilik Almanya’da ek bir işlem gerekmeden tanınır. Evliliği Alman evlenme kütüğüne tescil ettirmek zorunlu değildir, ama bir Alman evlilik belgesi istersen bu mümkündür.
Türkiye’de evlenip eşe katılmayı düşünüyorsan Almanya eşe katılım vizesi ve Almanya aile birleşimi vizesi sayfalarımıza bak.
Tescil ve belge sürecini birlikte planlayalım → WhatsApp
İnfoyed ile evlilik sonrası işlemler
Evlilik vizesi dosyasını nikâhla bitmiş sanmak yaygın bir hatadır. Nikâhtan sonra Almanya’da oturum izni, Türkiye’de tescil ve soyadı işlemleri aynı dönemde ilerler.
İnfoyed’de ücretsiz ön değerlendirmede şunlara birlikte bakıyoruz:
– Tescil için hangi belgenin, hangi formda gerektiği,
– Konsolosluğa posta mı, şahsen mi başvurmanın daha uygun olduğu,
– Soyadı seçiminin iki ülkedeki kayıtlara etkisi,
– Türkiye’deki işlemler için gereken tercümeler.
Alman belgelerinin Türkçe tercümesi gerekiyorsa aynı çatı altındaki İnfoyed Tercüme hazırlar.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Vize profesyonellik işidir; biz üstünkörü dosya hazırlamayız, işimize ve danışanımıza saygımız var.
Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.
Dosyanı ücretsiz değerlendirelim → WhatsApp
Sık sorulan sorular
Almanya’da evlendim, Türkiye’de ayrıca nikâh kıymam gerekir mi?
Hayır. Türk Medeni Kanunu’na uygun ve butlan sebebi olmayan bir evlilik Türkiye’de de geçerlidir. Yapman gereken, evliliği Türk nüfusuna tescil ettirmektir.
Tescil için ne kadar sürem var?
Nüfus Hizmetleri Kanunu’na göre evlenmeden itibaren en geç 30 gün içinde yabancı makamdan alınan belgenin Türk dış temsilciliğine verilmesi veya gönderilmesi gerekir.
Konsolosluğa gitmek zorunda mıyım?
Her zaman değil. Türk konsolosluk portalına göre yabancı yerel makam önünde yapılan evliliğin tescili için posta ile başvurulabiliyor.
Alman evlilik belgesini tercüme ettirmem gerekir mi?
Belge çok dilli uluslararası formdaysa Evlendirme Yönetmeliği’ne göre başka bir işlem gerekmez. Bu yüzden Standesamt’tan çok dilli evlilik belgesi istemen işini kolaylaştırır.
Eşim Alman, bildirimi kim yapar?
Eşlerden yalnızca biri Türk vatandaşıysa bildirimi Türk vatandaşı olan eş yapar.
Tescilden sonra Formül B alabilir miyim?
Evet. Evlilik Türk nüfusuna işlendikten sonra Formül B’yi nüfus müdürlüğünden ya da Türk konsolosluğundan alabilirsin.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026