Almanya’da evlenmenin ilk resmi adımı nikâh salonu değil, Standesamt’a yapılan evlilik başvurusudur. Almancası “Anmeldung der Eheschließung”dır ve bu başvuru tamamlanmadan hiçbir evlendirme memuru nikâhınızı kıyamaz.
Nişanlılardan biri Türk vatandaşıysa süreç biraz daha uzar. Çünkü Standesamt, Türk tarafının Türk hukukuna göre de evlenebilir olduğunu belgelerle incelemek zorundadır.
Bu yazıda yetkili Standesamt’ın nasıl belirlendiğini, kimlerin başvurabileceğini, Türk nişanlıdan istenen belgeleri, incelemenin nasıl yürüdüğünü ve masrafları anlatıyoruz. Vize tarafını ise Almanya evlilik vizesi sayfamızda ayrıntılı ele aldık.
İçindekiler
- Standesamt nedir, hangisi yetkili?
- İlk adım: kişisel danışma ve belge listesi
- Kim başvurur? Şahsen, vekâletle veya yazılı
- Türk nişanlıdan istenen belgeler
- Standesamt neyi inceler?
- 6 ay kuralı: takvimi doğru kur
- Nikâh günü
- Harçlar: Berlin örneği
- Sık yapılan hatalar
- İnfoyed ile Almanya’da evlilik süreci
- Sık sorulan sorular
Standesamt nedir, hangisi yetkili?
Standesamt, Almanya’daki nüfus ve evlendirme dairesidir. Almanya Büyükelçiliği’nin belirttiği gibi Almanya’da resmi nikâhı yalnızca evlendirme memurları kıyabilir; dini nikâh bunun yerine geçmez.
Yetkili daireyi Alman Kişi Hali Kanunu (PStG §12) belirler:
– Nişanlılardan birinin Almanya’da ikameti veya olağan kalış yeri varsa, o yerin Standesamt’ı yetkilidir.
– İkinizin de Almanya’da ikameti yoksa, nikâhın kıyılacağı yerdeki Standesamt başvuruyu alır.
Büyük şehirlerde ilçe ayrımı da önemlidir. Örneğin Münih’te bazı ilçeler için yalnızca Münih-Pasing Standesamt’ı yetkilidir ve yanlış daireden alınan randevu işleme konmaz.
İlk adım: kişisel danışma ve belge listesi
Yabancı unsurlu evliliklerde gereken belgeler kişiden kişiye değişir. Berlin’in resmi hizmet portalı bu yüzden başvurudan önce yetkili Standesamt’ta yüz yüze danışma alınmasını şart koşuyor.
Münih’te ise yol farklı: Standesamt önce iletişim formu üzerinden kişiye özel yazılı bir belge listesi veriyor. Bu yazılı bilgi 25 € tutuyor; aynı daireye başvurur ve makbuzu gösterirsen sonradan harçtan düşülüyor. Belgeler tamamlandıktan sonra evlilik başvurusu için Münih’te 3 ay öncesine kadar randevu alınabiliyor.
Bu nedenle ilk iş, Almanya’daki nişanlının bağlı olduğu Standesamt’tan güncel ve kişiye özel belge listesini almaktır. İnternetteki genel listeler sadece fikir verir.
Kim başvurur? Şahsen, vekâletle veya yazılı
Kişi Hali Yönetmeliği’ne (PStV §28) ve Berlin’in açıklamasına göre kural şöyle:
| Durum | Başvuru nasıl yapılır? |
|---|---|
| İki nişanlı da gelebiliyor | İkisi birlikte, şahsen |
| Biri önemli bir nedenle gelemiyor | Diğeri, gelemeyenin yazılı vekâletiyle tek başına |
| İkisi de önemli bir nedenle gelemiyor | Yazılı başvuru veya bir vekil aracılığıyla |
Türkiye’deki nişanlı için bu büyük bir kolaylıktır. Vizen çıkmadan Almanya’ya gidemeyeceğin için Almanya’daki nişanlın, senin yazılı vekâletinle başvuruyu tek başına yapabilir.
Almanya Büyükelçiliği’nin listesinde de ilk belge, “diğer nişanlı adına başvuru yapılabilmesi için” doldurulmuş ve imzalanmış katılım beyanı yani vekâlettir. Vekâletin hangi biçimde (Standesamt’ın kendi formu mu, noter vekâleti ve apostil mi) isteneceği daireye göre değişebildiği için bunu ilgili Standesamt’tan önceden öğren.
Türk nişanlıdan istenen belgeler
Almanya Büyükelçiliği, Berlin I numaralı Nüfus İdaresi’nin bilgilerine dayanarak olağan durumlarda istenen belgeleri sıralıyor. Standesamt duruma göre ek belge isteyebilir.
| Belge | Nereden? | Tercüme / apostil |
|---|---|---|
| Katılım beyanı / vekâlet | Standesamt formu | Formun diline göre |
| Uluslararası doğum kayıt örneği (Formül A) | Nüfus müdürlüğü | Gerekmez |
| Evlenme ehliyet belgesi | Nüfus müdürlüğü (yurt dışında Türk konsolosluğu) | Apostil gerekmez |
| Pasaportun tasdikli fotokopisi | Kimlik ve düzenleyen makam sayfaları | – |
| Önceki evliliğe ait Formül B | Daha önce evlenmiş olanlar için | Gerekmez |
| Kesinleşme şerhli boşanma kararı veya ölüm belgesi | Önceki evlilik sona ermişse | Tercüme gerekir |
| Yabancı boşanma kararının tanınma belgesi | Yetkili Alman Eyalet Adalet Dairesi | – |
| İkamet veya yerleşim belgesi | İkamet durumunu gösteren belge | Türkçeyse tercüme |
| İkamet kaydının silindiğine dair belge | Daha önce Almanya’da yaşamış olanlar için | – |
| Ortak çocukların doğum kayıt örnekleri | Ortak çocuk varsa | Formül A ise gerekmez |
İki belge bu listede kilit rol oynar. Evlenme ehliyet belgesinin 6 aylık süresini ve nereden alınacağını evlenme ehliyet belgesi rehberimizde, Formül belgelerinin neden tercümesiz geçtiğini Formül A, Formül B nedir? yazımızda anlattık.
Tercüme notu: Berlin, Almanca olmayan belgelerin Almanya’da yeminli bir tercüman tarafından çevrilmesini şart koşuyor. Belgelerin aslı istenir; belgeler değiştirilemez, delinemez ve lamine edilemez.
Standesamt neyi inceler?
Başvurudan sonra Standesamt evlilik şartlarını inceler (PStG §13). Bakılan temel konular şunlardır: iki tarafın reşit olması, mevcut bir evliliğin bulunmaması, yakın akrabalık olmaması ve yabancı tarafın kendi hukukuna göre de evlenebilir olması.
Göstermelik evlilik konusunda da kanun açık. Evliliğin kanuna göre iptal edilebilir olduğuna, örneğin tarafların gerçek bir evlilik birliği kurmayı amaçlamadığına dair somut belirtiler varsa Standesamt nişanlıları birlikte ya da ayrı ayrı sorgulayabilir, ek kanıt ve gerekirse yeminli beyan isteyebilir (PStG §13(2)). Göstermelik evliliğin açıkça anlaşıldığı durumlarda evlendirme memuru nikâhı kıymayı reddetmek zorundadır (BGB §1310).
Bu konuya vize tarafından nasıl bakıldığını Almanya eş vizesinde mülakat ve göstermelik evlilik şüphesi yazımızda ele alıyoruz.
İnceleme olumlu biterse Standesamt size nikâhın kıyılabileceğini bildirir. Bu bildirim, nikâhı kıyacak Standesamt için bağlayıcıdır.
6 ay kuralı: takvimi doğru kur
Burada iki ayrı 6 aylık süre var ve ikisi de vize bekleme süresiyle çakışabilir:
- Başvuru zamanı: Berlin’e göre başvuru en erken istenen nikâh tarihinden 6 ay önce yapılabilir.
- Bildirimin geçerliliği: Kanuna göre “nikâh kıyılabilir” bildiriminden sonra 6 ay içinde evlenilmezse başvuru ve inceleme yenilenir (PStG §13(4)). Berlin de başvurunun 6 ay geçerli olduğunu, bu sürede Almanya’daki herhangi bir Standesamt’ta evlenilebileceğini yazıyor.
Buna evlenme ehliyet belgesinin kendi 6 aylık süresi (BGB §1309) eklenir. Almanya Büyükelçiliği’nin bekleme süresi açıklamasına göre aile birleşimi kategorisi, evlilik vizesi dahil, temsilciliğe göre 2 ay ile 1 yıldan fazla sürebiliyor.
Yani başvuruyu çok erken yaparsan vize çıktığında Standesamt bildirimin geçersiz olabilir. Çok geç yaparsan da vize dosyana koyman gereken Standesamt yazısı hazır olmaz. Temsilcilik pratikte Standesamt’ın incelemeyi bitirdiğini ve nikâh tarihi alınabileceğini gösteren yazıyı istiyor; yalnızca başvurunun yapıldığını gösteren yazı yetmiyor.
Nikâh günü
Tarih ve yer: Nikâh tarihini Standesamt ile birlikte belirlersiniz; yoğun şehirlerde ve tercih edilen günlerde erken planlamak gerekir. Nikâhı başvurduğunuz daireden farklı bir Standesamt’ta kıymak da mümkün; o zaman başvuru evrakı nikâhı kıyacak daireye gönderilir (PStV §28(3)).
Tanıklar: Alman hukukunda tanık zorunlu değildir. BGB §1312’ye göre nikâh, çift isterse bir veya iki tanık huzurunda kıyılabilir.
Tercüman: Almanya Büyükelçiliği’ne göre nişanlılardan veya tanıklardan biri Almanca bilmiyorsa nikâhta tercüman bulundurmak zorunludur. Münih’in resmi sayfası da Almancası yetersiz olanların Standesamt’a kendi yeminli tercümanını getirmesini istiyor; Berlin ise başvuru sürecinde yeminli tercüman öngörüyor. Masrafı çift karşılar.
Soyadı: Nikâhtan önce evlendirme memuru, ortak bir evlilik soyadı belirlemek isteyip istemediğinizi sorar (PStG §14). Soyadının Türk kayıtlarına nasıl yansıyacağını Almanya’da yapılan evliliğin Türkiye’de tescili yazımızda anlattık.
Belgeler: Nikâhtan sonra Almanca evlilik belgesinin yanında birkaç adet çok dilli uluslararası evlilik belgesi istemeni öneririz.
Harçlar: Berlin örneği
Standesamt harçları eyaletten eyalete değişir. Berlin’in resmi hizmet portalındaki tutarlar şöyle:
| Kalem | Berlin harcı |
|---|---|
| Evlilik başvurusu ve şartların incelenmesi | 45 € |
| Yabancı hukukun dikkate alındığı her nişanlı için ek | 45 € |
| Yeminli beyan (Versicherung an Eides statt), gerekirse | 30 € |
| Başka bir Standesamt’ta nikâh | 40 € |
| Çalışma saatleri dışında nikâh | 80 € |
| Daire dışında veya şubelerde nikâh | 75–150 € |
| Almanca evlilik belgesi | 12 € |
| Çok dilli / uluslararası evlilik belgesi (Formül B) | 12 € |
| Aynı anda alınan her ek nüsha | 6 € |
Berlin ayrıca yabancı belgelerin temini ve evlenme ehliyet belgesi muafiyeti gerektiğinde ek masraf doğabileceğini belirtiyor. Münih’te ise Cumartesi nikâhları için 90 € ek ücret alınıyor. Münih’te ikameti olmayan çiftler orada evlenmek isterse ayrıca belirli şartları sağlamak zorunda.
Sık yapılan hatalar
- Genel internet listesine güvenip Standesamt’ın kişiye özel listesini almamak
- Yanlış ilçe Standesamt’ından randevu almak
- Evlenme ehliyet belgesi yerine “bekârlık yazısı” göndermek
- Boşanma kararının Almanya’da tanınması işlemini son ana bırakmak
- Standesamt başvurusunu vize takvimini düşünmeden yapmak
- Nikâh günü tercüman ayarlamayı unutmak
Standesamt ve vize takvimini birlikte kuralım → WhatsApp
İnfoyed ile Almanya’da evlilik süreci
Almanya’da evlenmek isteyen çiftlerde iki bürokrasi aynı anda ilerler: Almanya’da Standesamt, Türkiye’de vize. Birindeki gecikme diğerindeki süreleri boşa düşürebilir.
İnfoyed’de ücretsiz ön değerlendirmede şunlara birlikte bakıyoruz:
– Standesamt’ın listesindeki her belgenin Türkiye’deki karşılığı,
– Vekâletin ve belgelerin doğru formda hazırlanması,
– Tercüme ve apostil gereken belgeler,
– Standesamt’ın 6 aylık süresi, evlenme ehliyet belgesinin süresi ve vize bekleme süresini birlikte gözeten bir takvim,
– Eşe katılım şartları ve A1 hazırlığı.
Tercüme gereken belgeleri aynı çatı altındaki İnfoyed Tercüme hazırlar; Standesamt’a gidecek belgelerde önce ilgili dairenin hangi tercümeyi kabul ettiğini netleştiririz. Tüm aile vizelerinin karşılaştırması için Almanya aile birleşimi vizesi sayfamıza bakabilirsin.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli; bu belgelerden birini eksik bırakırsan hem nikâh tarihini hem vizeni riske atarsın.
Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.
Dosyanı ücretsiz değerlendirelim → WhatsApp
Sık sorulan sorular
Standesamt başvurusu için Almanya’ya gitmem gerekir mi?
Her zaman değil. Kural olarak iki taraf birlikte başvurur; ama biri önemli bir nedenle gelemiyorsa diğeri yazılı vekâletle tek başına başvurabilir.
Hangi Standesamt’a başvurmalıyız?
Nişanlılardan birinin Almanya’da ikamet ettiği yerin Standesamt’ına. İkinizin de Almanya’da ikameti yoksa nikâhın kıyılacağı yerin Standesamt’ı yetkilidir.
Başvuru ne kadar geçerli?
Standesamt’ın “nikâh kıyılabilir” bildiriminden sonra 6 ay içinde evlenmeniz gerekir. Süre dolarsa başvuru ve inceleme yenilenir.
Nikâhta tanık zorunlu mu?
Hayır. Alman hukukuna göre çift isterse bir veya iki tanık bulunabilir, ama zorunlu değildir.
Almanca bilmiyorum, ne yapmalıyım?
Nikâhta yeminli tercüman bulundurman gerekir. Tercüman masrafını çift karşılar.
Standesamt harcı ne kadar?
Şehre göre değişir. Berlin’de başvuru ve inceleme 45 €, yabancı hukuk incelenen her nişanlı için 45 € daha, evlilik belgesi 12 €’dur.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026