Almanya’da Tır Şoförü Olarak Çalışmak: §24a Vizesi, Ehliyet ve Grundqualifikation

Türkiye’de yıllardır direksiyon sallıyorsun ve Almanya’daki bir lojistik firmasından iş teklifi aldın. Ya da sektörden biri “Almanya şoför arıyor, gel” dedi. Bu noktada ilk bilmen gereken şey şu: Bu iş, Türk firması adına yaptığın seferlerle aynı vizeyle yürümez.

Türk firması adına, Türkiye plakalı araçla yapılan seferler kısa süreli Schengen kurallarına ve Soysal muafiyetine tabi. Almanya’daki bir işverenin bordrosuna girmek ise ulusal (D) çalışma vizesi gerektirir ve dayanağı Alman İstihdam Yönetmeliği’nin (BeschV) 24a maddesi.

Bu yazıda §24a yolunu, Türk ehliyetiyle gelenler için 15 aylık edinim sürecini, istenen belgeleri ve 45 yaş üstü şartını anlatıyoruz. Sefer vizesinin ayrıntıları için Almanya tır şoförü vizesi sayfamıza bak.

İçindekiler
  1. Sefer vizesi ile çalışma vizesi: Önce farkı netleştir
  2. §24a’nın iki yolu
  3. 15 ay içinde neler yapılacak?
  4. 18.11.2023’ten beri ne değişti?
  5. Belgeler: Büyükelçiliğin 25F bilgi notu
  6. 45 yaş üstüysen: maaş ya da emeklilik güvencesi
  7. Başvuru adım adım
  8. Uzun vadede ne olur?
  9. İnfoyed ile şoför çalışma vizesi
  10. Sık sorulan sorular

Sefer vizesi ile çalışma vizesi: Önce farkı netleştir

Türk firması adına sefer Alman firmasında çalışma
İşveren Türkiye’de yerleşik nakliye firması Almanya’daki işveren
Araç Türkiye plakalı Almanya’da tescilli
Almanya için vize Şartlar sağlanırsa vizesiz (her girişte en fazla 2 ay) Ulusal (D) vize
Transit ülkeler Schengen vizesi (ilk giriş ülkesinden) D vize ve oturum izniyle Schengen’de dolaşım kuralları
Dayanak Soysal kararı, Vize El Kitabı AufenthG §19c(1) + BeschV §24a
Ehliyet Türk ehliyeti, SRC3 AB ehliyeti ve Grundqualifikation (ya da 15 ay içinde edinme)

Muafiyetin nasıl işlediğini Soysal kararı yazımızda anlattık. Şimdi çalışma vizesine geçelim.

§24a’nın iki yolu

Vize El Kitabı’na göre §24a, şoförleri iki gruba ayırıyor:

1. fıkra – Her şeyi hazır olanlar: Bir AB/AEA ülkesinde verilmiş C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ya da DE sınıfı ehliyetin ve Grundqualifikation’ın (ya da hızlandırılmış Grundqualifikation’ın) varsa doğrudan bu yoldan başvurursun.

2. fıkra – Almanya’da edinecek olanlar: Türk ehliyetiyle gelen şoförlerin çoğu bu gruptadır. Yönetmeliğe göre Federal İş Ajansı onayı şu dört şartla verilebilir:
1. İş sözleşmesi seni ehliyet ve mesleki yeterlilik için gereken eğitimlere katılmakla yükümlü kılmalı.
2. Çalışma koşulları, ehliyetin ve yeterliliklerin belgeleriyle birlikte 15 ay içinde alınabileceği şekilde düzenlenmeli.
3. Bu sürenin sonunda aynı işverende, şoför olarak somut bir iş teklifi olmalı.
4. Kendi ülkende bu iş için gereken ehliyete sahip olduğunu kanıtlamalısın.

Onay en fazla 15 ay için verilir; gerekçeli durumlarda 6 ay daha uzatılabilir. Make it in Germany’ye göre bu eğitim döneminde profesyonel şoför olarak çalışamazsın. Vize El Kitabı ve 25F bilgi notu, eğitim süresince işverende yapacağın başka iş için ayrı bir Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis istiyor; yani bu dönemde şoförlük dışı bir işte çalışman öngörülüyor.

Bir not daha: Almanya’da tanınmış bir şoförlük meslek eğitimin (ör. IHK FOSA denklik kararı) varsa, El Kitabı’na göre §24a yerine nitelikli iş gücü yolu (AufenthG §18a) da mümkün. Bu yol için Almanya nitelikli iş gücü vizesi sayfamıza bak.

Vize El Kitabı bir ara durumu da anlatıyor: Grundqualifikation’ı bir AB/AEA ülkesinde zaten almış ama AB ehliyeti olmayan şoförler de 2. fıkradan başvurabilir. Bu durumda Alman işveren, Almanya’da ikamete başladıktan sonraki 6 ay dolmadan Alman ehliyetinin alınacağını teyit eder.

15 ay içinde neler yapılacak?

Türk ehliyetiyle gelen bir şoförün Almanya’da iki ayrı belgeye ihtiyacı var: Alman ehliyeti ve Grundqualifikation.

Ehliyet: 6 ay ve sınavlar

Alman Sürücü Belgesi Yönetmeliği’ne (FeV §29) göre Almanya’da olağan ikamet başlatan bir AB dışı ehliyet sahibi, yabancı ehliyetiyle 6 ay daha araç kullanabilir. Türkiye, sınavsız ya da kolaylaştırılmış dönüşüm yapılan ülkeleri sayan FeV Ek 11 listesinde yer almıyor. Bu yüzden Make it in Germany’ye göre dönüşüm için teorik ve pratik sürücü sınavı gerekir; sürücü kursu eğitimi ise FeV §31(2)’ye göre zorunlu değil.

Dönüşümün belgeleri, sağlık şartları ve tercüme kuralları ayrı bir konu; Türk ehliyeti ve SRC belgesi Almanya’da geçerli mi? yazımızda adım adım anlattık.

Grundqualifikation: Alman mesleki yeterliliği

Alman Meslekî Sürücü Yeterlilik Kanunu’na (BKrFQG) göre Almanya’da ticari yük taşıyan şoförün Grundqualifikation sahibi olması gerekir. Kanuna göre iki yol var:
– Grundqualifikation: Sanayi ve Ticaret Odası’nda (IHK) teorik ve pratik sınav ya da şoförlük meslek eğitiminin tamamlanması
– Hızlandırılmış Grundqualifikation: Tanınmış bir eğitim kurumunda derse katılım ve IHK’de teorik sınav

Yaş sınırı da yola göre değişiyor: C ve CE sınıfı araçlarla yük taşımak için tam Grundqualifikation’la 18, hızlandırılmış Grundqualifikation’la 21 yaşını doldurmuş olmalısın. Sonrasında her 5 yılda bir Weiterbildung (yenileme eğitimi) zorunlu.

Türkiye’deki SRC belgeleri kanunda AB belgeleriyle eşdeğer sayılanlar arasında yok; bu yüzden Grundqualifikation’ı Almanya’da edinmeyi planlamalısın. Hızlandırılmış Grundqualifikation 140 saatlik bir eğitim ve ardından IHK’de 90 dakikalık yazılı sınavdan oluşuyor; ücret kuruma göre değiştiği için işverenle birlikte netleştir.

İş teklifini ve sözleşmeni birlikte kontrol edelim → WhatsApp

18.11.2023’ten beri ne değişti?

Vize El Kitabı’na göre 18 Kasım 2023’ten itibaren iki önemli kolaylık var:
– Vize şubesi artık 1. fıkrada AB ehliyetini ve Grundqualifikation’ı kendisi kontrol etmiyor; işverenin bunları “Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” formunda teyit etmesi yeterli. Belgeleri Federal İş Ajansı yalnızca gerekçeli durumlarda istiyor.
– Öncelik kontrolü (Vorrangprüfung) kaldırıldı. İş Ajansı artık işe uygun yerli bir aday olup olmadığına bakmıyor.

El Kitabı ayrıca Almanca bilgisinin hukuken şart olmadığını, 2. fıkradaki başvurularda girişte B1 belgesi şartının kalktığını yazıyor. Ancak 15 ay içinde ehliyet ve yeterlilik için gereken dili edinip edinemeyeceğini sen ve işveren değerlendiriyorsunuz.

Ehliyet teori sınavına Türkçe de girilebiliyor, ama IHK sınavı ve iş hayatı Almanca. Dürüst olalım: Bu sınavları geçecek ve işini yürütecek kadar Almancan yoksa 15 ay çok çabuk geçer.

Vize şubesi bunun yerine bir “makullük” (Plausibilität) kontrolü yapıyor. Özgeçmişine bakıp şoförlük niyetini inandırıcı bulmazsa başvuruyu kendisi reddedebiliyor. Bu yüzden şoförlük geçmişini SGK dökümüyle belgelemek önemli.

Belgeler: Büyükelçiliğin 25F bilgi notu

Almanya’nın Türkiye’deki temsilcilikleri bu kategori için ayrı bir bilgi notu yayımlıyor: “Bilgi Notu 25F: İstihdam Yönetmeliği 24a’ya göre Profesyonel Motorlu Taşıt Sürücüsü”. Nottaki başlıca belgeler:

Belge Açıklama Tercüme
Pasaport ve fotoğraflı sayfa kopyası Geçerli pasaport –
Biyometrik fotoğraf 35 x 45 mm, son 6 ayda çekilmiş –
Özgeçmiş Asıl ve kopya Türkçeyse yeminli Almanca tercüme
İş sözleşmesi ya da somut iş teklifi 2. fıkrada edinme planı sözleşmede yazmalı Almanca değilse tercüme
Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis İşveren doldurup imzalar; Zusatzblatt C bu formun ek sayfası –
Ek beyanlar Eğitim süresince yapılacak iş ve sonraki şoförlük işi için ayrı beyanlar –
Eğitim planı kanıtı Örneğin sürücü kursu ya da eğitim kaydı –
Türk ehliyeti Profesyonel şoförlüğe uygun sınıf Yeminli Almanca tercüme
Mesleki deneyim belgeleri Çalışma belgeleri, diplomalar, barkodlu SGK hizmet dökümü Yeminli Almanca tercüme
Sağlık sigortası Yasal sigorta kabul yazısı ve ilk 90 günü kapsayan seyahat/geçici poliçe ya da uzun süreli özel sigorta –

Bilgi notuna göre Türkçe belgelerin yeminli tercümanlarca yapılmış Almanca tercümeleri gerekiyor. Ulusal vize harcı 75 € (18 yaş altı çocuklar için indirimli). Bilgi notu başvuru formu olarak VIDEX’i gösteriyor; başvurunun Konsolosluk Hizmet Portalı’ndan mı, iDATA’dan mı yapılacağı ise açıkça yazmıyor. Başvurunun portaldan mı iDATA’dan mı yapılacağını dosyana göre birlikte netleştiririz.

Formun nasıl doldurulacağını Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis nedir?, sözleşmede nelere bakılacağını Almanya iş sözleşmesi vize kontrolü yazılarımızda anlattık.

45 yaş üstüysen: maaş ya da emeklilik güvencesi

BeschV §1(2), §24a kapsamındaki ilk onayda, işe 45 yaşını doldurduktan sonra başlıyorsan bir maaş şartı koyuyor: Brüt maaş, emeklilik sigortası prim tavanının en az yüzde 55’i olmalı; değilse yeterli emeklilik güvencesini kanıtlamalısın. Hem Make it in Germany hem 25F bilgi notu 2026 eşiğini yıllık brüt 55.770 € (aylık 4.647,50 €) olarak veriyor.

Bilgi notuna göre emeklilik güvencesi; yabancı ülkeden bağlanmış yasal emekli maaşı, özel emeklilik sigortası ya da kira geliri gibi kanıtlarla gösterilebilir. Yönetmelik, eşik az farkla kaçırıldığında ya da yaş sınırı az aşıldığında kamu yararı varsa esneklik de tanıyor. Ayrıntılar için Almanya 45 yaş üstü çalışma vizesi yazımıza bak.

Başvuru adım adım

  1. İşverenle anlaş: Sözleşmede pozisyon, maaş, 15 aylık edinim planı ve sonrasındaki şoförlük işi açıkça yazsın.
  2. İşveren formları doldursun: Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis, Zusatzblatt C ve gerekirse ek beyanlar.
  3. Hızlandırma seçeneğini değerlendir: El Kitabı’na göre §24a başvuruları hızlandırılmış vasıflı iş gücü prosedürüne (§81a) dahil; işveren ayrıca İş Ajansı’ndan ön onay (BeschV §36(3)) da alabilir.
  4. Belgeleri tercüme ettir: Türkçe belgelerin yeminli Almanca tercümeleri.
  5. Başvur ve bekle: Büyükelçiliğin bekleme süreleri sayfasına göre çalışma vizelerinde bekleme 1 aydan 1 yıldan fazlaya kadar değişebiliyor.
  6. Almanya’da: İkamet kaydı, oturum izni, 6 ay içinde ehliyet dönüşümü ve Grundqualifikation.

Hızlandırılmış prosedürün ayrıntıları için hızlandırılmış vasıflı iş gücü prosedürü yazımıza bakabilirsin.

Uzun vadede ne olur?

Make it in Germany’ye göre oturum iznin iş sözleşmen devam ettikçe uzatılabiliyor, 5 yıllık çalışmadan sonra AufenthG §9’a göre süresiz oturum (Niederlassungserlaubnis) için başvurabiliyorsun ve bu izinle aile birleşimi mümkün. Eşin ve çocukların için şartları Almanya aile birleşimi vizesi sayfamızda bulabilirsin.

Vize profesyonellik işidir. “İş teklifi geldi, gerisi kolay” diye başlayan dosyalar en çok makullük kontrolünde takılıyor. Biz üstünkörü dosya hazırlamayız; işimize ve danışanımıza saygımız var.

İnfoyed ile şoför çalışma vizesi

Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. İş teklifini, sözleşmedeki 15 aylık planı, işveren formlarını ve şoförlük geçmişini belgeleyen SGK dökümünü birlikte kontrol ediyoruz.

İnfoyed’in farkı tercüme ile vize danışmanlığını tek çatı altında yürütmesi. Ehliyetin, SGK dökümün, diplomaların ve özgeçmişin yeminli Almanca tercümelerini İnfoyed Tercüme hazırlar; dosya tek elden, tutarlı bir terminolojiyle çıkar.

Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara. Diğer çalışma yolları için Almanya çalışma vizesi çatı sayfamıza, kısa süreli vize kategorileri için Almanya Schengen vizesi sayfamıza bakabilirsin.

Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp

Sık sorulan sorular

Türk ehliyetimle Almanya’da tır şoförü olarak işe başlayabilir miyim?

Doğrudan profesyonel şoför olarak çalışamazsın. §24a(2) yolunda sözleşme seni ehliyet ve Grundqualifikation edinmekle yükümlü kılar; bunun için 15 ay (gerekçeli durumda 6 ay daha) süren var.

Almanca bilmek zorunlu mu?

Vize El Kitabı’na göre hukuken zorunlu değil ve girişte B1 belgesi istenmiyor. Ama ehliyet ve IHK sınavlarını geçmen gerektiği için pratikte dil hazırlığı yapmalısın.

Federal İş Ajansı onayına ben mi başvururum?

Hayır. Make it in Germany’ye göre onay vize sürecinin içinde alınır; senin ayrıca bir şey yapman gerekmez. İşveren dilerse önceden ön onay da alabilir.

Türkiye’deki SRC belgem Grundqualifikation yerine geçer mi?

BKrFQG §7’nin eşdeğer saydığı belgeler esas olarak AB/AEA ülkeleri ve İsviçre’de verilenler; Türk SRC belgesi bunlar arasında yok. SRC belgen deneyimini gösterir ama Grundqualifikation’ı Almanya’da edinmeyi planlamalısın.

45 yaşından büyüğüm, başvurabilir miyim?

Evet, ama 2026’da yıllık en az 55.770 € brüt maaş ya da yeterli emeklilik güvencesi gerekir.

Otobüs şoförleri için de aynı yol geçerli mi?

Evet. §24a hem yük taşımacılığını hem otobüsle yolcu taşımacılığını kapsıyor. Yalnızca B sınıfı ehliyet gerektiren işler bu maddenin dışında.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026