Almanya’dan gelen iş sözleşmesi eline ulaştığında ilk heyecanla imzalamak istersin. Ama çalışma vizesinde sözleşme sadece seninle işveren arasında bir belge değildir. Temsilcilik, Yabancılar Dairesi ve Federal İş Ajansı (BA) da bu sözleşmeyi okur ve vizeye onun üzerinden karar verir.
Bu yazıda sözleşmeyi bir vize danışmanının gözüyle nasıl okuyacağını anlatıyoruz: maaş, süre, deneme süresi, pozisyonun diplomana uygunluğu, toplu sözleşme ve dikkat etmen gereken kırmızı bayraklar. Vizenin tüm şartlarını Almanya nitelikli iş gücü vizesi sayfamızda bulabilirsin.
İçindekiler
- Sözleşme vize için neden bu kadar önemli?
- Kanuna göre sözleşmede yazması gerekenler
- Vize gözüyle 10 kontrol noktası
- İşverenle ilgili kontrol: firma gerçekten faaliyette mi?
- Sözleşme dili ve tercüme
- Kırmızı bayraklar: bu ifadeleri görürsen dur ve sor
- İnfoyed ile sözleşme ve vize kontrolü
- Sık sorulan sorular
Sözleşme vize için neden bu kadar önemli?
Kanun, çalışma amaçlı oturum izninin ilk şartı olarak “somut bir iş teklifi” ister (AufenthG §18(2) Nr. 1). Ardından Federal İş Ajansı üç şeye bakar: seni Almanya’daki benzer çalışanlardan kötü koşullarla çalıştırmayacak olman, işin nitelikli olması ve Almanya’da gerçek bir iş ilişkisi kurulması (§39(2)).
Sözleşmen bu üç sorunun cevabını taşır. İşverenin doldurduğu İş İlişkisi Beyanı’nda da aynı bilgiler yer alır ve işveren, formdaki bilgilerin sözleşmeyle aynı olduğunu imzasıyla onaylar. Formun bölümlerini Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis nedir? yazımızda anlattık.
Kanuna göre sözleşmede yazması gerekenler
Alman Kanıt Kanunu (Nachweisgesetz §2), işverenin temel çalışma koşullarını yazılı olarak vermesini zorunlu kılar. Bu liste, sözleşmeni kontrol ederken iyi bir başlangıç noktasıdır. Kanunun saydığı unsurlardan vize açısından en önemlileri şunlar:
- Tarafların adı ve adresi,
- İşin başlangıç tarihi; belirli süreliyse bitiş tarihi,
- Çalışma yeri (birden fazla yerse bunun belirtilmesi),
- Görevin kısa tanımı,
- Varsa deneme süresi,
- Ücretin bileşenleri ve tutarı (fazla mesai, ek ödemeler, primler ayrı ayrı), ödeme zamanı,
- Kararlaştırılan çalışma saati ve dinlenme süreleri,
- Yıllık izin süresi,
- Fesih usulü ve süreleri.
Bu unsurlardan biri eksikse sözleşme belirsiz kalır. Belirsiz bir sözleşme ise vize sürecinde ek belge talebi ya da ret riski demektir.
Vize gözüyle 10 kontrol noktası
| # | Kontrol noktası | Neye bakıyoruz |
|---|---|---|
| 1 | Brüt maaş | Brüt yıllık tutar, vize yolunun eşiğini karşılıyor mu? |
| 2 | Benzer çalışanlarla kıyas | Ücret ve koşullar bölgedeki benzer işlerin altında mı? |
| 3 | Toplu sözleşme | İşveren Tarifvertrag’a bağlı mı, ücret grubu yazıyor mu? |
| 4 | Görev ve unvan | İş nitelikli mi, tanım net mi? |
| 5 | Pozisyon-diploma uyumu | Seçilen vize yoluna göre uyum yeterli mi? |
| 6 | Süre | Belirsiz süreli mi, belirli süreli mi? |
| 7 | Deneme süresi | En fazla 6 ay; fesih süresi |
| 8 | Çalışma saati | Tam zamanlı mı, haftalık saat maaşla tutarlı mı? |
| 9 | Çalışma yeri ve devir | Kiralık işçi (Leiharbeit) riski var mı? |
| 10 | Başlangıç tarihi | Randevu ve karar süresine göre gerçekçi mi? |
1. Brüt maaş ve vize eşikleri
Alman sözleşmelerinde maaş brüt yazılır ve vize eşikleri de brüt yıllık tutar üzerinden hesaplanır. Aylık maaşı 12 ile çarp; sözleşmede 13. maaş veya garanti edilmiş ek ödemeler varsa bunları ayrı göster. Brütten nete geçişi Almanya brüt-net maaş hesaplama yazımızda anlattık.
2026 için resmi kaynaklardaki eşikler şöyle:
| Vize yolu | 2026 yıllık brüt eşik |
|---|---|
| §18a / §18b (45 yaş altı) | Genel eşik yok; koşullar benzer çalışanlardan kötü olamaz |
| §18a / §18b (45 yaş ve üstü, ilk izin) | 55.770 € veya yeterli emeklilik güvencesi |
| AB Mavi Kartı (standart) | 50.700 € |
| AB Mavi Kartı (darboğaz meslekleri, yeni mezunlar, diplomasız BT) | 45.934,20 € |
| Deneyim yolu §19c(2) | 45.630 € (toplu sözleşmeli işverende aranmaz) |
| Tüm işler için yasal alt sınır | Asgari ücret 13,90 € brüt/saat (MiLoV5) |
45 yaş üstündeysen eşiğin nasıl uygulandığını Almanya 45 yaş üstü çalışma vizesi yazımızda ayrıntılı anlattık.
2. Benzer çalışanlarla kıyas
§18a ve §18b’de 45 yaş altında maaş eşiği yok, ama bu “her maaş olur” demek değildir. Federal İş Ajansı, ücretinin ve çalışma koşullarının Almanya’daki benzer çalışanlardan kötü olmamasını şart koşar (§39(2) Nr. 1). Asgari ücretin hemen üzerinde bir maaş, nitelikli bir iş için bu kontrolde soru işareti doğurabilir.
3. Toplu iş sözleşmesi (Tarifvertrag)
Bazı işverenler sektörlerindeki toplu iş sözleşmesine bağlıdır ve ücreti bir “ücret grubu” (Entgeltgruppe) üzerinden belirler. İş İlişkisi Beyanı da işverene bunu ayrıca sorar. Sözleşmende toplu sözleşmeye atıf varsa, sözleşmenin adı ve ücret grubunun yazılı olması kontrolü kolaylaştırır.
4–5. Görev tanımı ve diplomanla uyum
Görev tanımı, kural olarak meslek eğitimi veya üniversite diploması gerektiren nitelikli bir iş anlatmalı. “Yardımcı eleman” ya da “genel işler” gibi ifadeler, BA’nın işi vasıfsız saymasına yol açabilir.
Uyumun ne kadar sıkı olması gerektiği vize yoluna göre değişir. §18a ve §18b, “her türlü nitelikli işte” çalışmaya izin verir; iş diplomanla aynı alanda olmak zorunda değildir. Mavi Kart’ta ise iş, niteliğine uygun olmalıdır (AufenthG §18g(1); BA onaylı düşük eşikte ayrıca §39(2) Nr. 2b).
Hangisinin sana uygun olduğunu Mavi Kart mı, nitelikli iş gücü vizesi mi? yazımızda senaryolarla anlattık.
6. Sözleşmenin süresi
Belirli süreli sözleşme vize için engel değildir, ama oturum izninin süresini etkiler. Kanuna göre §18a, §18b, Mavi Kart ve §19c izinleri en fazla 4 yıl verilir; sözleşme daha kısaysa sözleşme süresi artı 6 ay verilir (§18(4)).
7. Deneme süresi (Probezeit)
Alman hukukunda deneme süresi en fazla 6 ay olabilir ve bu sürede sözleşme 2 haftalık süreyle feshedilebilir (BGB §622(3)). Bu, vize açısından değil, Almanya’daki güvencen açısından önemlidir.
İş erken biterse işveren bunu 4 hafta içinde Yabancılar Dairesi’ne bildirmek zorundadır (§4a(5)). Kanun, böyle bir durumda iznin kısaltılsa bile işin bitiminden itibaren en az 6 ay geçerli kalmasını öngörür (§18(5)); bu süre yeni bir iş aramak için önemlidir.
8. Çalışma saati
Yarı zamanlı bir sözleşme, yıllık brüt tutarı düşürür ve eşikli vize yollarında sorun çıkarabilir. Alman Çalışma Süresi Kanunu’na göre günlük çalışma kural olarak 8 saattir; belirli bir dönem ortalaması 8 saati aşmamak şartıyla 10 saate çıkabilir (ArbZG §3). Haftalık saat ile maaşın birbirini tutması gerekir.
9. Çalışma yeri ve kiralık işçi riski
Sözleşmede başka firmalara “devredilebilirsin” gibi bir hüküm varsa dikkat et. Kanuna göre çalışan kiralık işçi (Leiharbeitnehmer) olarak çalışacaksa Federal İş Ajansı onayı reddedilmek zorundadır (§40(1) Nr. 2). İşveren bir personel firmasıysa bu konuyu imzadan önce netleştir.
10. Başlangıç tarihi
Başlangıç tarihi, tanınma süreci, randevu bekleme süresi ve karar süresi düşünülerek seçilmeli. Büyükelçiliğin bilgisine göre çalışma kategorisinde bekleme 1 ay ile 1 yıldan fazla sürebiliyor. İşveren acele ediyorsa hızlandırılmış vasıflı iş gücü prosedürü seçeneğini konuşabilirsin.
Sözleşmeni imzalamadan önce kontrol edelim → WhatsApp
İşverenle ilgili kontrol: firma gerçekten faaliyette mi?
Federal İş Ajansı yalnızca sözleşmeye değil, işverene de bakabilir. Kanuna göre işveren sosyal sigorta, vergi veya iş hukuku yükümlülüklerini yerine getirmemişse, iflas sürecindeyse ya da gerçek bir ticari faaliyeti yoksa onay reddedilebilir (§40(3)). İş İlişkisi Beyanı da firmanın son 24 ayda kurulup kurulmadığını soruyor.
Yeni kurulmuş bir firmadan teklif aldıysan bu tek başına sorun değildir. Ama firmanın gerçek faaliyetini gösteren bilgilerin (internet sitesi, ticaret sicil kaydı, çalışan sayısı) tutarlı olması dosyanı güçlendirir.
Sözleşme dili ve tercüme
Alman işverenler sözleşmeyi genellikle Almanca hazırlar ve vize dosyasında Almanca sözleşme tercüme gerektirmez. İçeriği anlamak için Türkçe bir çeviri istiyorsan, imzadan önce yaptırmak mantıklıdır; sonradan anlaşılan bir madde geri dönüşü zorlaştırır. İnfoyed Tercüme hem bu çeviriyi hem de vize dosyasındaki Türkçe belgelerin Almanca yeminli tercümelerini hazırlar.
Kırmızı bayraklar: bu ifadeleri görürsen dur ve sor
- Sözleşmede yalnızca net maaş yazıyor, brüt yok.
- Görev tanımı tek kelime ya da “yardımcı” niteliğinde.
- Haftalık saat yazmıyor veya çok düşük.
- Başka firmalara geçici olarak verilebileceğin yazıyor.
- İş İlişkisi Beyanı’ndaki rakamlar sözleşmeyle tutmuyor.
- Sözleşmede belirtilen işveren ile İş İlişkisi Beyanı’nı imzalayan firma farklı.
İnfoyed ile sözleşme ve vize kontrolü
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Sözleşmeni imzalamadan önce vize yoluna göre okuyalım; maaşı, süreyi ve görev tanımını eşiklerle ve İş İlişkisi Beyanı’yla karşılaştıralım.
İnfoyed’de şunları yapıyoruz:
– İş sözleşmesi ve İş İlişkisi Beyanı’nın ücretsiz ön değerlendirmesi,
– §18a, §18b, Mavi Kart ve deneyim yolu arasında doğru yolun seçimi,
– İşverene iletilecek düzeltme notları,
– Sözleşme çevirisi ve belgelerin infoyedtercume.com üzerinden yeminli tercümesi,
– Vize dosyasının hazırlanması ve başvuru takibi.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.
Dosyanı ücretsiz değerlendirelim → WhatsApp
Henüz iş teklifin yoksa Türkiye’den Almanya’da iş bulma rehberimize, tüm çalışma vizeleri için Almanya çalışma vizesi sayfamıza bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Vize için imzalı iş sözleşmesi şart mı?
Kanun “somut bir iş teklifi” ister. Türkiye’deki temsilciliklerin belge listesi iş sözleşmesini veya somut iş teklifini sayıyor; ücret, süre ve görevin net yazıldığı imzalı bir sözleşme en güçlü kanıttır.
Almanya’da 2026 asgari ücret ne kadar?
Asgari ücret 1 Ocak 2026’dan itibaren saatlik brüt 13,90 €’dur; 1 Ocak 2027’de 14,60 €’ya çıkacak (MiLoV5). Nitelikli işlerde BA ayrıca benzer çalışanların ücretine bakar.
Belirli süreli sözleşmeyle vize alabilir miyim?
Evet. Ancak oturum izni sözleşme süresi artı 6 ay olarak verilir, en fazla 4 yıl. Süre çok kısaysa uzatma planını baştan düşünmek gerekir.
Deneme süresinde işten çıkarılırsam ne olur?
Deneme süresinde sözleşme 2 haftalık süreyle feshedilebilir. İşveren Yabancılar Dairesi’ne bildirim yapar; iznin kısaltılsa bile iş bitiminden itibaren en az 6 ay geçerli kalır.
İşim diplomamla aynı alanda olmak zorunda mı?
§18a ve §18b’de hayır; her türlü nitelikli işte çalışabilirsin. Mavi Kart’ta ise iş, niteliğine uygun olmalıdır.
Sözleşmeyi Türkçeye tercüme ettirmem gerekir mi?
Vize dosyası için Almanca sözleşme yeterlidir. Ama imzadan önce içeriği tam anlamak için çeviri yaptırmanı öneririz.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026