Türk Ehliyeti ve SRC Belgesi Almanya’da Geçerli mi?

Tır şoförlerinin bize en sık sorduğu sorulardan biri bu: “Ehliyetim ve SRC’m Almanya’da geçer mi?” Cevap, Almanya’da ne yaptığına bağlı. Türk firması adına sefere giden şoförle Almanya’ya taşınıp Alman firmasında çalışacak şoförün kuralları tamamen farklı.

Bu yazıda iki durumu ayrı ayrı ele alıyoruz: Seferdeyken Türk ehliyeti ve SRC belgesi, Almanya’ya yerleşince ehliyetin dönüştürülmesi ve Alman mesleki yeterliliği (Grundqualifikation). Son bölümde de tercüme konusunu, özellikle sık yapılan bir yanlışı netleştiriyoruz.

Sefer vizesinin kendisi için Almanya tır şoförü vizesi sayfamıza bakabilirsin.

İçindekiler
  1. Önce kural: Almanya’da ikametin var mı?
  2. Seferdeki şoför: Türk ehliyeti ve SRC3
  3. Almanya’ya taşınan şoför: 6 ay içinde dönüşüm
  4. SRC ile Alman Grundqualifikation farkı
  5. Vize sürecinde ehliyet ve Grundqualifikation
  6. İnfoyed ile şoför belgeleri
  7. Sık sorulan sorular

Önce kural: Almanya’da ikametin var mı?

Alman Sürücü Belgesi Yönetmeliği’nin (FeV) 29. maddesi şu ayrımı yapıyor:
– Almanya’da olağan ikametin yoksa: Yabancı ehliyetinle, ehliyetinin kapsadığı sınıflarda Almanya’da araç kullanabilirsin. Süre sınırı bu maddede yok.
– Almanya’da olağan ikamet başlattıysan: AB dışından alınmış ehliyetinle 6 ay daha araç kullanabilirsin. Almanya’da 12 aydan uzun kalmayacağını inandırıcı biçimde gösterirsen, ehliyet makamı bu süreyi başvurunla 6 ay daha uzatabilir.

Türk firması adına sefere giden ve Türkiye’de yaşayan şoför ilk gruptadır. Almanya’daki bir işverenle çalışmak için taşınan şoför ise ikinci gruba girer ve saat, ikamet kaydıyla işlemeye başlar.

Seferdeki şoför: Türk ehliyeti ve SRC3

Türkiye’de yaşayan, Türk firmasının Türkiye plakalı tırıyla Almanya’ya sefer yapan şoförün ehliyeti Almanya’da kullanılabilir. Mesleki yeterlilik tarafında belirleyici olan ise Türk mevzuatı: Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’ne göre uluslararası eşya taşımacılığı için SRC3, yurt içi eşya taşımacılığı için SRC4 belgesi gerekiyor.

Alman Meslekî Sürücü Yeterlilik Kanunu (BKrFQG) bu şoförlere uygulanmıyor. Kanunun 1. maddesi; Alman vatandaşlarını, AB/AEA ve İsviçre vatandaşlarını ve AB/AEA ya da İsviçre’de yerleşik bir firmada çalışan üçüncü ülke vatandaşlarını sayıyor. Türkiye’deki bir firmanın şoförü bu gruplardan hiçbirine girmiyor.

Pratikte senden istenecek belgeler:

Belge Nerede istenir? Not
C/CE sınıfı ehliyet Yolda, Alman sınırında, muafiyet yazısı başvurusunda Asıl yanında olmalı
SRC3 belgesi Türk mevzuatına göre uluslararası eşya taşımacılığında SRC4 yurt içi içindir
Uluslararası sürücü belgesi Bulgaristan transit vize kontrol listesinde (kopya) VFS listesi
Araç ruhsatı ve Türk taşıma izni Almanya vize muafiyet yazısı için örnek bilgi notunda Asıl ve kopya

SRC4 belgesiyle uluslararası sefer dosyası hazırlamak, transit vize başvurusunu baştan zayıflatır. Vize dosyasında SRC’nin nasıl değerlendirildiğini ana sayfamızda, Almanya’ya vizesiz girişin şartlarını ise Soysal kararı yazımızda anlattık.

Seferde ehliyet tercümesi gerekir mi?

FeV §29(2)’ye göre Almanca olmayan, AB/AEA ya da İsviçre’de verilmemiş ve 1968 Viyana Karayolu Trafiği Sözleşmesi’nin Ek 6’sına uymayan bir ulusal ehliyet, bir tercümeyle birlikte taşınmalı. Bunun yerine uluslararası sürücü belgesi de ulusal ehliyetle birlikte kullanılabilir.

Burada kritik bir ayrıntı var: Yönetmelik bu tercümenin, ehliyeti veren ülkenin uluslararası tanınmış bir otomobil kulübü ya da Alman Ulaştırma Bakanlığı’nın belirlediği bir kuruluş tarafından yapılmasını istiyor. Yani bu amaçla herhangi bir yeminli tercüme kendiliğinden yeterli sayılmaz.

Türk ehliyetinin Ek 6’ya uygun sayılıp sayılmadığını ve sefer için pratikte neyin kabul edildiğini teyit etmeden kesin cevap vermiyoruz. En güvenli yol, uluslararası sürücü belgesini ehliyetinle birlikte taşımak.

Almanya’ya taşınan şoför: 6 ay içinde dönüşüm

Bir Alman firmasında çalışmak için taşındıysan, ikamet kaydından itibaren 6 ayın var. Bu sürede Türk ehliyetini Alman ehliyetine dönüştürmen (Umschreibung) gerekir.

Türkiye neden “kolay dönüşüm” listesinde değil?

FeV Ek 11, ehliyetleri sınavsız ya da kısmi sınavla dönüştürülen ülkeleri sınıf sınıf sayıyor. Listede Arnavutluk, Kosova, Moldova, Sırbistan, Ukrayna, Japonya, Birleşik Krallık gibi ülkeler var; Türkiye yok. Bu yüzden FeV §31(2)’ye göre:
– Sürücü kursunda eğitim almak zorunlu değil,
– Ama teorik ve pratik sürücü sınavına girmen gerekiyor.

Make it in Germany de Ek 11’de olmayan ülkeler için dönüşümde teorik ve pratik sınav gerektiğini teyit ediyor.

Dönüşüm başvurusunda neler istenir? Berlin örneği

Uygulama eyaletten eyalete değişebiliyor; somut bir örnek olarak Berlin’in resmi hizmet sayfasına baktık. Berlin, Ek 11 dışındaki ülkeler (Drittstaaten) için şunları istiyor:

Belge / şart Berlin uygulaması
Ana ikamet Berlin’de kayıtlı ana ikamet (Hauptwohnsitz)
Başvuru Randevuyla, şahsen
Kimlik Pasaport ve oturum izni
Fotoğraf 1 adet güncel biyometrik fotoğraf (kâğıt)
Ehliyetin aslı Başvuru günü geçerli olmalı; uluslararası sürücü belgesi dönüştürülmez
Tercüme Ehliyet Almanca ya da İngilizce değilse her zaman gerekli
İlk yardım kursu Drittstaaten için zorunlu
Sağlık raporları Kamyon ve otobüs sınıfları için genel sağlık muayenesi ve göz muayenesi; otobüste ek performans testi
Sürücü kursu ve sınav merkezi bilgisi Drittstaaten için zorunlu
Harç Sınavsız dönüşüm 37,50 €, sınavlı dönüşüm 45,10 €

Sınav ücretleri ve sürücü kursunun sınav için talep edeceği bedeller bu harca dahil değil. FeV §31(4)’e göre Alman ehliyeti, Türk ehliyetini teslim etmen karşılığında verilir.

Dönüşümde tercümeyi kim yapmalı?

Berlin sayfası tercümenin gerektiğini söylüyor ama kimin yapacağını belirtmiyor; tereddüt hâlinde ehliyet makamının karar verdiğini yazıyor. Tercümeyi Türkiye’den götürmeden önce başvuracağın ehliyet makamının şartını öğren; boşa tercüme masrafı yapma.

Belgelerinin hangi tercümeyle gideceğini birlikte belirleyelim → WhatsApp

SRC ile Alman Grundqualifikation farkı

Türkiye’de SRC, Almanya’da Grundqualifikation; ikisi de “bu kişi ticari şoförlük yapmaya yeterli” demek. Ama Alman hukukunda birbirinin yerine geçmiyor.

Türkiye: SRC Almanya: Grundqualifikation
Dayanak Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği (UAB) BKrFQG
Türler SRC1–SRC4 (uluslararası/yurt içi, yolcu/eşya) Grundqualifikation ve hızlandırılmış Grundqualifikation
Nasıl alınır? Eğitim ve sınav IHK’de teorik + pratik sınav ya da meslek eğitimi; hızlandırılmışta kurs + IHK teorik sınavı
Yenileme Türk mevzuatına göre Her 5 yılda bir Weiterbildung
Kanıt SRC belgesi Fahrerqualifizierungsnachweis ya da ehliyette 95 kodu
Karşılıklı tanınma – BKrFQG §7(2) yalnızca AB/AEA ve İsviçre belgelerini eşdeğer sayıyor

Sonuç: Almanya’daki bir işverenle çalışacaksan SRC’n Grundqualifikation yerine geçmiyor; onu Almanya’da edinmen gerekiyor. BKrFQG’ye göre C ve CE sınıfıyla yük taşımak için tam Grundqualifikation’la 18, hızlandırılmış Grundqualifikation’la 21 yaşını doldurmuş olmalısın.

Bir ayrıntı daha: Kanunun 4. maddesi, C/CE ehliyetini 10 Eylül 2009’dan önce almış şoförleri Grundqualifikation edinme şartından muaf tutuyor; yenileme eğitimi yükümlülüğü ise devam ediyor. Bu hükmün AB dışında alınmış ehliyetlere nasıl uygulandığı net değil.

Vize sürecinde ehliyet ve Grundqualifikation

Almanya’da şoför olarak çalışmak için alınan §24a vizesinde Vize El Kitabı özel bir durumu anlatıyor: Grundqualifikation’ı bir AB/AEA ülkesinde zaten almış şoförün AB dışı ehliyeti ilk 6 ay tanınıyor ve bu sürede Grundqualifikation’la birlikte şoförlük yapılabiliyor. Grundqualifikation’ın da Almanya’da edinileceği olağan durumda ise ehliyet ve yeterlilik için süre 15 ay ve bu dönemde profesyonel şoförlük yapılmıyor. Bu yolun bütün şartlarını Almanya’da tır şoförü olarak çalışmak yazımızda anlattık.

Almanya’nın Türkiye’deki temsilciliklerinin 25F bilgi notu, vize başvurusunda Türkçe belgelerin yeminli tercümanlarca yapılmış Almanca tercümelerini istiyor. Yani vize dosyası için ehliyet tercümesi yeminli tercümeyle yapılır; Almanya’da yolda kullanım ve dönüşüm başvurusu için ise yukarıdaki ayrı kurallar geçerli. Bu ikisini karıştırmak, en sık gördüğümüz hatalardan biri.

Vize profesyonellik işidir. Biz üstünkörü dosya hazırlamayız; işimize ve danışanımıza saygımız var.

İnfoyed ile şoför belgeleri

Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Hangi belgenin hangi amaçla, hangi tercümeyle sunulacağını baştan planlıyoruz; böylece aynı belgeyi iki kez tercüme ettirmek zorunda kalmıyorsun.

Vize dosyası için gereken ehliyet, SGK dökümü ve diploma tercümelerini aynı çatı altındaki yeminli tercüme büromuz İnfoyed Tercüme hazırlar. Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.

Diğer kısa süreli vize kategorileri için Almanya Schengen vizesi çatı sayfamıza bakabilirsin.

Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp

Sık sorulan sorular

Türk ehliyetimle Almanya’da ne kadar araç kullanabilirim?

Almanya’da ikametin yoksa ehliyetinin kapsadığı sınıflarda kullanabilirsin. Almanya’ya taşındıysan ikametinden itibaren 6 ay; 12 aydan uzun kalmayacağını gösterirsen bu süre 6 ay uzatılabilir.

Türk ehliyetini Almanya’da sınavsız değiştirebilir miyim?

Hayır. Türkiye FeV Ek 11 listesinde yok; teorik ve pratik sınav gerekiyor. Sürücü kursu eğitimi ise zorunlu değil.

SRC belgem Almanya’da geçerli mi?

Türk firması adına sefer yaparken Türk mevzuatına göre SRC3 gerekiyor ve bu yeterli. Alman firmasında çalışacaksan SRC, Alman Grundqualifikation yerine geçmiyor.

Kamyon sınıfı dönüşümünde sağlık raporu gerekir mi?

Berlin örneğinde Ek 11 dışındaki ülkeler için kamyon ve otobüs sınıflarında genel sağlık muayenesi ve göz muayenesi isteniyor; ilk yardım kursu da zorunlu.

Ehliyet tercümesini Türkiye’de yeminli tercümana yaptırsam yeter mi?

Vize dosyası için evet, Büyükelçilik yeminli Almanca tercüme istiyor. Almanya’da yolda kullanım için FeV tercümenin otomobil kulübü ya da yetkili bir kuruluşça yapılmasını istiyor; dönüşüm başvurusunda ise ehliyet makamına önceden sormalısın.

Uluslararası sürücü belgesi Alman ehliyetine dönüştürülür mü?

Hayır. Berlin sayfası açıkça uluslararası sürücü belgesinin dönüştürülmediğini, her zaman geçerli ulusal ehliyetin gerektiğini yazıyor.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026