Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis Nedir? İş İlişkisi Beyanı Bölüm Bölüm

Almanya’dan iş teklifi aldığında işverenden iki belge istersin: iş sözleşmesi ve “Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis”, yani İş İlişkisi Beyanı. Birçok işveren bu formu ilk kez görür ve “bir formdan ibaret” diye hızlıca doldurur. Oysa Federal İş Ajansı’nın (BA) vizene onay verip vermeyeceğine bakarken elindeki temel belge budur.

Bu yazıda formu bölüm bölüm açıyoruz: hangi soru ne anlama geliyor, hangi işaret dosyanı riske atar, sözleşmeyle nerede çelişki çıkabilir. Vizenin genel şartları için Almanya nitelikli iş gücü vizesi sayfamıza bakabilirsin.

İçindekiler
  1. Form nedir, kim doldurur, nereye verilir?
  2. Yanlış bilginin sonucu
  3. Form bölüm bölüm
  4. En kritik sorular
  5. Formun sözleşmeyle tutarlılığı
  6. Ayrı bir beyan: §18(2) Nr. 4a bilgilendirmesi
  7. İşverenlerin en sık yaptığı hatalar
  8. İnfoyed ile İş İlişkisi Beyanı kontrolü
  9. Sık sorulan sorular

Form nedir, kim doldurur, nereye verilir?

Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis, Federal İş Ajansı’nın üçüncü ülkelerden gelecek çalışanlar için yayımladığı resmi formdur. Bu yazıda incelediğimiz güncel sürüm “EzB – 02/2024” kodlu, 5 sayfalık formdur. Formu işveren (veya işverenin yetkilendirdiği kişi) doldurur ve imzalar; Türkiye’deki temsilcilikler de vasıflı çalışan belge listesinde bunu işverenin imzalayacağı belge olarak sayıyor.

Formun ilk sayfasındaki açıklamaya göre form, çalışma amaçlı oturum izni için temsilciliğe veya Yabancılar Dairesi’ne verilir. Temsilcilik veya daire, formdaki bilgileri incelemesi için Federal İş Ajansı’na iletir. Yani BA çoğu zaman seni ya da işvereni görmeden, bu formdaki cevaplara bakarak karar verir.

Form iki önemli beyan da içerir. İşveren, formla sana bağlayıcı biçimde somut bir iş teklifi yaptığını (AufenthG §18(2) Nr. 1) ve işin gerçekten yapılacağını (§18(2) Nr. 4a) beyan eder.

Yanlış bilginin sonucu

Formun ilk sayfası açık bir uyarı içerir. BA onay sürecinde kasıtlı ya da ihmalle yanlış, eksik veya geç bilgi vermek idari para cezası gerektiren bir kabahattir (SGB III §404(2); form eski numarayla “Nr. 5″e atıf yapıyor, kanunun güncel metninde bu bent kaldırılmış ve işverenin BA’ya yanlış bilgi vermesi Nr. 28–29’da düzenlenmiş). Oturum izni almak için yanlış veya eksik bilgi vermek ise Oturum Kanunu’na göre suçtur (AufenthG §95(2) Nr. 2).

İşveren ayrıca, iş erken biterse bunu 4 hafta içinde Yabancılar Dairesi’ne bildirmesi gerektiğini ve BA’ya ücret, çalışma saati ve koşullar hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğunu formla kabul eder. Bu yüzden form “yaklaşık” değil, tam doğru doldurulmalıdır.

Form bölüm bölüm

Bölüm İçerik Dikkat edilecek nokta
A. Beyan ve gerekçe (1–2) Formun hangi işlem için verildiği; ilk başvuru, uzatma veya işveren değişikliği Türkiye’den ilk vize için “oturum izni verilmesi” ve “Ersterteilung” (ilk veriliş) işaretlenir
B. Çalışan bilgileri (3–9) Ad, soyad, doğum tarihi, uyruk, ikamet yeri Pasaportla birebir aynı yazım
C. İşveren bilgileri (10–20) Firma, adres, irtibat kişisi, işletme numarası, son 24 ayda kurulup kurulmadığı İşletme numarası (Betriebsnummer) “her zaman” doldurulmalı
D. İşin bilgileri (21–25) Başlangıç tarihi, süre, üçüncü kişilere devir, çalışma yeri, görev tanımı Görev tanımı ayrıntılı ve nitelikli iş olarak yazılmalı
E. Nitelik (26–34) Üniversite diploması veya meslek eğitimi, tanınma durumu, diğer nitelikler Tanınma kanıtı eklenir; “nitelik gerekmez” kutusu nitelikli vizede işaretlenmez
F. Meslek izni (35–36) Mesleğin izne bağlı olup olmadığı Sağlık gibi düzenlenmiş mesleklerde izin veya taahhüt belgesi
G–I. Çalışma süresi, fazla mesai, izin (37–41) Tam/yarı zamanlı, haftalık saat, fazla mesai, yıllık izin günü Sözleşmeyle aynı rakamlar
J. Ücret (42–51) Toplu sözleşme, ücret grubu, brüt saatlik veya aylık ücret, ek ödemeler Brüt rakam; sözleşmedeki tutarla aynı
K. Sosyal sigorta (52–56) Almanya’da sosyal sigortaya tabi olup olmadığı Normal bir istihdamda “evet”
L. İmza (57–59) Yer, tarih, işveren veya yetkili imzası İmza, bilgilerin sözleşmeyle aynı olduğunu onaylar

En kritik sorular

Görev tanımı (soru 25)

BA, işin “nitelikli” olup olmadığına büyük ölçüde bu kutuya bakarak karar verir. Form, alanın, işlevin ve sektörün belirtildiği “kesin bir tanım” istiyor; gerekirse ayrı sayfada devam edilebiliyor. “Üretimde çalışma” gibi tek satırlık bir tanım, yardımcı iş izlenimi verir ve §18a/§18b için risklidir.

Üçüncü kişilere devir (soru 23)

Bu soru, çalışanın başka bir firmaya kiralanıp kiralanmayacağını sorar (geçici iş gücü, Leiharbeit). Kanuna göre çalışan kiralık işçi olarak çalışacaksa BA onayı reddedilmek zorundadır (AufenthG §40(1) Nr. 2). İşveren bir personel firmasıysa bu konuyu en başta netleştirmek gerekir.

Nitelik bölümü (sorular 26–34)

Burada diploman ya da meslek eğitimin ve Almanya’daki tanınma durumu yazılır; kanıtlar Almanca tercümeleriyle eklenir. Meslek eğitiminde tanınma için “evet”, “hayır” ve “kısmen” seçenekleri var. “Kısmen” işaretleniyorsa §18a yerine Almanya mesleki denklik vizesi yolu gündeme gelir.

Bölümün sonunda bir kutu daha var: “İş, nitelikli meslek eğitimi veya üniversite diploması gerektirmiyor.” Bu kutu yardımcı işler ve özel yönetmelik hükümleri içindir. Nitelikli iş gücü vizesi için başvuruyorsan işaretlenmesi, dosyayı baştan çelişkiye düşürür.

Üniversite diplomasında tanınma kanıtı çoğu zaman anabin çıktısı ya da ZAB değerlendirmesidir; ayrıntılar ZAB Zeugnisbewertung nedir? yazımızda.

Ücret (sorular 42–51)

İşveren önce toplu iş sözleşmesine bağlı olup olmadığını ve seni bu sözleşmenin koşullarıyla çalıştırıp çalıştırmayacağını belirtir. Sonra brüt ücreti saatlik ya da aylık olarak yazar; ek ödemeler ve değişken ücret ayrı satırlarda gösterilir.

BA burada ücretin Almanya’daki benzer çalışanlardan düşük olup olmadığına bakar (AufenthG §39(2)). 2026’da yasal asgari ücret saatlik brüt 13,90 €’dur (MiLoV5); ama nitelikli bir iş için asgari ücret çoğu zaman tek başına yeterli bir ölçü değildir. 45 yaş üstündeysen yıllık brüt tutarın 2026 eşiğini karşılaması gerekir; ayrıntılar Almanya 45 yaş üstü çalışma vizesi yazımızda.

İşverenin doldurduğu formu birlikte kontrol edelim → WhatsApp

Formun sözleşmeyle tutarlılığı

İmza bölümünde işveren, formdaki tüm bilgilerin iş sözleşmesinin içeriğiyle aynı olduğunu onaylar. Formun açıklamasına göre sözleşme ancak ayrıca istenirse sunulur; ama Türkiye’deki temsilciliklerin belge listesi iş sözleşmesini veya somut iş teklifini de istiyor. Yani iki belge yan yana okunacak.

Bu yüzden şu beş noktanın birebir aynı olmasına dikkat et:

  1. Başlangıç tarihi ve süre (belirsiz süreli mi, şu tarihe kadar mı),
  2. Görev unvanı ve görev tanımı,
  3. Haftalık çalışma saati,
  4. Brüt ücret ve ücretin bileşenleri,
  5. Çalışma yeri.

Sözleşmenin kendisinde neye bakılacağını Almanya iş sözleşmesi vize kontrolü yazımızda ayrıntılı anlattık.

Ayrı bir beyan: §18(2) Nr. 4a bilgilendirmesi

Türkiye’deki temsilcilikler belge listesinde İş İlişkisi Beyanı’nın yanında “§18(2) Nr. 4a bilgilendirmesi”ni de sayıyor. Kanuna göre sen ve işverenin, işin gerçekten yapılacağını beyan edersiniz.

Almanya’nın Manama Büyükelçiliği’nin yayımladığı formun metni bu beyanın içeriğini açıkça gösteriyor. Yalnızca maaş ödenip işin yapılmayacağı “görünüşte” bir iş ilişkisi yeterli değildir; yanlış beyan suçtur.

Vize birimleri ve Yabancılar Daireleri somut şüphe varsa savcılığa başvurabilir. Formu imzalayan kişi, somut bir iş teklifi olduğunu ve bu işe başlamayı amaçladığını beyan eder.

İşverenlerin en sık yaptığı hatalar

  • Eski form sürümü kullanmak: Güncel sürümü BA’nın sitesinden indirmek gerekir.
  • İşletme numarasını boş bırakmak: Form bu alanın her zaman doldurulmasını istiyor.
  • Tek satırlık görev tanımı: Nitelikli iş olduğu anlaşılmıyor.
  • Net ücret yazmak: Form brüt ücret istiyor.
  • Sözleşmeyle farklı rakamlar: Saat, ücret veya başlangıç tarihi tutmuyor.
  • Yanlış işlem kutusu: Vize başvurusu yerine yalnızca “BA ön onayı” işaretlemek.
  • İmzasız veya yetkisiz imza: Form işveren ya da yetkili temsilcisi tarafından imzalanmalı.

İnfoyed ile İş İlişkisi Beyanı kontrolü

Bu formu sen doldurmazsın, ama sonucu sen yaşarsın. Vize profesyonellik işidir; biz üstünkörü dosya hazırlamayız. İşverenden gelen formu sözleşmen, diplomanın tanınma durumu ve vize yolunla satır satır karşılaştırırız.

İnfoyed’de şunları yapıyoruz:
– İş İlişkisi Beyanı ve iş sözleşmesinin ücretsiz ön değerlendirmesi,
– İşverene iletilecek düzeltme notları (Türkçe-Almanca),
– Diploma, transkript ve deneyim belgelerinin infoyedtercume.com üzerinden yeminli tercümesi,
– Vize dosyasının hazırlanması ve gerekirse hızlandırılmış vasıflı iş gücü prosedürü için işverene bilgi.

Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara. Tercüme için doğrudan İnfoyed Tercüme sitesine de bakabilirsin.

Dosyanı ücretsiz değerlendirelim → WhatsApp

Diğer çalışma vizeleriyle karşılaştırma için Almanya çalışma vizesi sayfamıza göz at.

Sık sorulan sorular

Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis’i ben doldurabilir miyim?

Hayır. Formu işveren ya da işverenin yetkilendirdiği kişi doldurur ve imzalar. Sen yalnızca kendi bilgilerinin doğruluğunu kontrol edebilir ve belgelerini işverene verebilirsin.

Form Almanca mı doldurulmalı?

Form Almanca bir resmi formdur ve BA’ya iletilir. Ekteki Türkçe belgelerin Almanca yeminli tercümesi istenir; formun kendisi için Türkiye temsilciliklerinin ayrıca tercüme istediğine dair bir bilgi yok.

Form varken iş sözleşmesi de gerekir mi?

Formun açıklamasına göre sözleşme ancak ayrıca istenirse sunulur. Ancak Türkiye’deki temsilciliklerin belge listesi iş sözleşmesini veya somut iş teklifini de istiyor; bu yüzden ikisini birlikte ve tutarlı hazırla.

“Kısmen tanındı” işaretlenirse ne olur?

Kısmi denklik §18a için yeterli değildir. Bu durumda eksiklerin Almanya’da tamamlanacağı mesleki denklik vizesi (§16d) gündeme gelir.

Formda net maaş mı, brüt maaş mı yazılır?

Brüt maaş yazılır. Form saatlik veya aylık brüt ücret ile ek ve değişken ödemeleri ayrı ayrı soruyor.

Kiralık işçi (Leiharbeit) olarak çalışacaksam ne olur?

Kanuna göre çalışan kiralık işçi olarak çalışacaksa Federal İş Ajansı onayı reddedilmek zorundadır. Formdaki “üçüncü kişilere devir” sorusu tam olarak bunu sorar.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026