A1 sertifikanı aldın, vizeni aldın ve Almanya’ya vardın. Yabancılar Dairesi oturum izninle birlikte sana büyük ihtimalle bir belge daha verecek: entegrasyon kursuna katılım hakkı ya da yükümlülüğü. Bu kurs, A1’den B1’e uzanan yolun ve Almanya’daki geleceğinin önemli bir parçası.
Bu yazıda entegrasyon kursunun (Integrationskurs) ne olduğunu, aile birleşimiyle gelen eşler için ne zaman hak, ne zaman zorunluluk olduğunu, ne kadar sürdüğünü ve ne kadar tuttuğunu anlatıyoruz. Bilgiler Oturum Kanunu’na ve BAMF’ın (Federal Göç ve Mülteciler Dairesi) resmi sayfalarına dayanıyor.
Vize aşaması için Almanya Eşe Katılım Vizesi sayfamıza, vize öncesindeki dil şartı için Almanya Aile Birleşimi A1 Sınavı yazımıza, tüm aile birleşimi seçenekleri için Almanya Aile Birleşimi Vizesi sayfamıza bakabilirsin.
İçindekiler
- Entegrasyon kursu nedir?
- Kurs eşler için hak mı, zorunluluk mu?
- Kursa nasıl kayıt olursun?
- Kurs ücreti ve muafiyet
- Kurs nasıl biter? DTZ ve “Leben in Deutschland”
- Kursun oturum iznine ve kalıcı oturuma etkisi
- Kursu çalışma hayatınla birleştirmek
- İnfoyed ile eşe katılım ve sonrası
- Sık sorulan sorular
Entegrasyon kursu nedir?
Kanuna göre (AufenthG §43) entegrasyon kursu iki parçadan oluşuyor: aynı uzunlukta bir temel ve bir ileri dil kursu ile Almanya’nın hukuk düzeni, kültürü ve tarihi hakkında bilgi veren bir oryantasyon kursu. Amaç, günlük hayattaki işlerini kimsenin yardımı olmadan halledebilecek düzeye gelmen.
BAMF’a göre genel entegrasyon kursu 700 ders saatinden (Unterrichtseinheit) oluşuyor: 600 saat dil kursu ve 100 saat oryantasyon kursu. Özel kurs türlerinde toplam süre 1.000 saate kadar çıkabiliyor; öğrenme koşulları iyi olanlar 500 saatlik yoğun kursa (400 saat dil + 100 saat oryantasyon) katılabiliyor.
Dil kursunda iş, eğitim, çocuk bakımı, alışveriş, sağlık ve konut gibi günlük konular işleniyor. Mektup ve e-posta yazmak, form doldurmak, telefonla konuşmak ve iş başvurusu yapmak da kursun parçası.
Kurs eşler için hak mı, zorunluluk mu?
Bu iki kavramı ayırmak önemli, çünkü sonuçları farklı.
Katılım hakkı (§44): Aile birleşimi amacıyla (§30 dahil) ilk kez oturum izni alan ve Almanya’da kalıcı olarak yaşayan yabancının bir kereye mahsus kursa katılma hakkı var. Kanuna göre oturum iznin en az bir yıllıksa ya da 18 aydan uzun süredir oturum iznin varsa kalıcı yaşadığın kabul ediliyor.
Katılım yükümlülüğü (§44a): Eşe katılımla (§30) oturum izni aldığın sırada “yeterli” Almancan, yani B1 seviyen yoksa kursa katılmak zorundasın. Bu yükümlülüğü Yabancılar Dairesi oturum iznini verirken tespit ediyor. A1 ile gelen eşlerin büyük çoğunluğu bu nedenle kursa katılmakla yükümlü olur.
Hakkın olmadığı durumlar: Zaten yeterli (B1) Almancan varsa ya da entegrasyon ihtiyacın açıkça düşükse kursa katılma hakkın doğmaz. B1’in olsa bile oryantasyon kursuna katılma hakkın devam eder.
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Eşe katılımla geldin, Almancan B1’in altında | Kursa katılma hakkı ve yükümlülüğü | §44(1), §44a(1) |
| Eşe katılımla geldin, Almancan en az B1 | Dil kursu hakkı yok; oryantasyon kursu hakkı var | §44(3) |
| Almanya’da mesleki eğitim alıyorsun | Yükümlülükten muaf | §44a(2) |
| Çalışıyorsun ve yarı zamanlı kurs bile makul değil | Yükümlülük kaldırılır | §44a(1) |
| Katılım kalıcı olarak imkânsız veya makul değil (ör. bakım yükü) | Yükümlülükten muaf | §44a(2), BAMF |
Hakkın süresi var
Kanuna göre katılım hakkın, bu hakkı doğuran oturum izninin verilmesinden bir yıl sonra sona eriyor (§44(2)). Elinde olmayan nedenlerle kayıt olamadıysan bu süre işlemez; BAMF de kursa kayıttan sonra kendi kusurunla bir yıl içinde başlamazsan ya da kursa bir yıldan uzun ara verirsen hakkının düşeceğini yazıyor. Bu yüzden oturum iznini aldıktan sonra kaydı ertelemeden yap.
2026’daki kabul durdurma kararı seni etkiler mi?
İçişleri Bakanlığı’nın kararıyla BAMF, 9 Şubat 2026 tarihli genelgesinde §44(4) kapsamındaki kabulleri (yasal hakkı olmayıp “boş yer varsa” kabul edilen kişiler) durdurdu. Bundan özellikle sığınma başvurusu süren kişiler, belirli Duldung sahipleri, Ukrayna’dan gelenler ve AB vatandaşları etkilendi. Konu, Federal Hükümet’in Meclis’e verdiği cevapta (Drucksache 21/5574) anlatılıyor.
Aile birleşimiyle gelen eş ise kanundan doğan bir katılım hakkına (§44(1)) sahip. Hükümet de aynı cevapta, yasal hakkı olanlar (§44(1)) ile yalnızca boş yer varsa kabul edilenler (§44(4)) arasındaki ayrımı vurguluyor; durdurma kararı ikinci grubu kapsıyor. Yine de şehre göre kurs yeri bulmak zaman alabileceği için kayıt işini varıştan sonra geciktirmemeni öneririz.
Kursa nasıl kayıt olursun?
- Katılım belgesi: Yabancılar Dairesi, oturum iznini verirken katılım hakkını veya yükümlülüğünü tespit eder ve sana katılım belgesi (Berechtigungsschein) verir.
- Kurs yeri seç: BAMF’ın çevrim içi arama sistemi BAMF-NAvI ile yakınındaki kurs kurumlarını (Kursträger) bulursun. Yabancılar Dairesi ya da göçmen danışma merkezlerinden liste de isteyebilirsin.
- Kayıt ve seviye testi: Belgeni kurs kurumuna verip kaydolursun. Kurum bir seviye tespit sınavı yapar ve hangi modülden başlayacağına karar verir.
- Başlangıç: BAMF’a göre kurs, kayıttan en geç altı hafta sonra başlamalı; başlamazsa kurum bunu sana bildirmek zorunda.
BAMF’a göre kurs esas olarak tam zamanlı yapılıyor; çalışanlar gibi istisnai durumlarda yarı zamanlı, öğleden sonra ve akşam kursları da mümkün. Taşınma, çocuk bakımı ya da işe başlama gibi özel durumlarda kurs kurumunu değiştirebilirsin.
Kurs ücreti ve muafiyet
BAMF’ın güncel sayfasına göre her ders saati için 2,29 € katkı payı ödüyorsun. 700 saatlik genel kursun toplam katkı payı 1.603 €. Bu tutarı tek seferde değil, 100 saatlik her kurs bölümünün başında ödeyebilirsin.
| Kalem | Tutar / kural | Not |
|---|---|---|
| Ders saati başına katkı payı | 2,29 € | 01.08.2022’den önce kayıt olanlar için 2,20 € |
| Genel kurs (700 saat) toplamı | 1.603 € | Bölüm bölüm ödenir |
| 1.000 saatlik özel kurs | 2.290 € | BAMF’ın verdiği örnek |
| Muafiyet | Grundsicherungsgeld, işsizlik parası, sosyal yardım alanlar veya maddi durumu yetersiz olanlar; brüt geliri belirli sınırın altındaki çalışanlar | Başvuruyla; sınırlar her yıl değişir |
| Geri ödeme | Ödediğin katkı payının yarısı | Katılım belgesinden itibaren 2 yıl (özel hedef grup kurslarında 3 yıl) içinde final sınavını geçersen, başvuruyla |
Kanun (§43(3)) bir ayrıntıya daha yer veriyor: katkı payını, yabancının geçimini sağlamakla yükümlü olan kişi de ödemekle yükümlü. Pratikte bu, Almanya’daki eşinin de bu masrafı hesaba katması gerektiği anlamına gelir.
Muafiyeti zamanında iste. BAMF’a göre muafiyet geriye dönük yalnızca ilk modül için verilebiliyor; sonraki modüllerde başvurudan sonraki bölümden itibaren geçerli oluyor. Derse gitmesen bile o bölümün ücretini kural olarak ödemen gerekiyor.
Varış sonrası adımlarını birlikte planlayalım → WhatsApp
Kurs nasıl biter? DTZ ve “Leben in Deutschland”
Dil kursu “Deutsch-Test für Zuwanderer” (DTZ) sınavıyla bitiyor. BAMF’a göre yazılı bölüm 100 dakika sürüyor ve dinleme, okuma ile kısa bir mektup yazmayı içeriyor; sözlü bölüm yaklaşık 15 dakika. Sonuçta A2 ya da B1 seviyesini gösteren bir sertifika alıyorsun; A2’nin altında kalırsan yalnızca sonuç bildirimi veriliyor.
Oryantasyon kursu ise “Leben in Deutschland” testiyle bitiyor. Test 33 sorudan oluşuyor, 60 dakika sürüyor ve en az 15 doğru cevapla geçiliyor. BAMF’a göre 33 sorudan en az 17’sini doğru cevaplarsan, bu test vatandaşlık için istenen hukuk ve toplum bilgisini kanıtlamakta da kullanılabiliyor.
DTZ’de B1’i ve “Leben in Deutschland” testini geçersen “Zertifikat Integrationskurs” alıyorsun. Hazırlık için BAMF’ın çevrim içi test merkezinde 310 soruluk soru kataloğunu ve örnek test formunu çözebilirsin.
Kursun oturum iznine ve kalıcı oturuma etkisi
Uzatmada: Kanun (§8(3)), oturum izninin uzatılmasından önce kurs yükümlülüğüne uyup uymadığına bakılmasını istiyor. Yükümlülüğe uymamak uzatma kararında dikkate alınıyor. Kurs yükümlüysen ve kursu henüz başarıyla bitirmediysen, uzatma kural olarak her seferinde en fazla bir yıllık yapılıyor.
Zorlama ve önceden tahsil: Kendi kusurunla kursa gitmezsen Yabancılar Dairesi idari zorlama araçlarına başvurabiliyor ve tahmini katkı payını önceden toplu olarak tahsil edebiliyor (§44a(3)).
Kalıcı oturumda: Süresiz yerleşim izni (Niederlassungserlaubnis) için kanun (§9) diğer şartların yanında yeterli (B1) Almanca ve Almanya’nın hukuk ve toplum düzeni hakkında temel bilgi istiyor. Entegrasyon kursunu başarıyla bitirdiysen bu iki şart kanıtlanmış sayılıyor. Yani kurs, ileride kalıcı oturuma başvururken elindeki en güçlü belgelerden biri olacak.
Eşin Alman vatandaşıysa kalıcı oturum yolu farklı işler; onu Alman Vatandaşı Eşle Kalıcı Oturum yazımızda ele alıyoruz.
Kursu çalışma hayatınla birleştirmek
Almanya’ya gelir gelmez çalışmaya başlamak istiyorsan kurs bunun önünde engel değil. Yarı zamanlı ve akşam kursları var; çalışman nedeniyle yarı zamanlı kurs bile makul değilse yükümlülüğün kaldırılmak zorunda. Çalışma hakkının ayrıntıları için Almanya’ya Gelen Eşin Çalışma Hakkı yazımıza bakabilirsin.
Tavsiyemiz şu: kursu “zorunlu bir yük” olarak değil, iş piyasasına giriş bileti olarak gör. B1 seviyesi hem daha iyi işlere hem de B1 üzerine kurulan mesleki dil kurslarına kapı açıyor.
İnfoyed ile eşe katılım ve sonrası
Bizim için iş, vize çıktığında bitmiyor. Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Eşe katılım dosyanı hazırlarken varıştan sonraki ilk adımlarını da (adres kaydı, oturum izni randevusu, entegrasyon kursu kaydı) planlamana yardımcı oluruz.
Almanya’da kullanacağın Türkçe belgelerin (nüfus kayıt örneği, diploma, sağlık veya bakım yükünü gösteren belgeler gibi) yeminli tercümelerini kendi büromuz İnfoyed Tercüme hazırlar. Vize profesyonellik işidir; biz üstünkörü dosya hazırlamayız.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir.
Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.
Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp
Sık sorulan sorular
Eşe katılımla gelen herkes entegrasyon kursuna gitmek zorunda mı?
Hayır. Eşe katılımla oturum izni aldığın sırada B1 seviyesinde Almancan yoksa kursa katılmakla yükümlüsün (§44a). B1’in varsa dil kursuna katılma hakkın doğmaz; oryantasyon kursuna katılabilirsin.
Entegrasyon kursu kaç saat sürüyor?
BAMF’a göre genel kurs 700 ders saati: 600 saat dil, 100 saat oryantasyon. Özel kurslar 1.000 saate kadar çıkabiliyor, yoğun kurs ise 500 saat.
Entegrasyon kursu ücretli mi?
Evet, ders saati başına 2,29 € katkı payı ödüyorsun; genel kurs toplamı 1.603 €. Sosyal yardım alanlar, maddi durumu yetersiz olanlar ve düşük gelirli çalışanlar muafiyet isteyebilir; final sınavını 2 yıl içinde geçersen katkı payının yarısını geri alabilirsin.
Kurs hakkım ne zaman düşer?
Kanuna göre hakkın, oturum izninin verilmesinden bir yıl sonra sona eriyor; elinde olmayan nedenler hariç. BAMF’a göre kayıttan sonra bir yıl içinde kendi kusurunla başlamazsan ya da bir yıldan uzun ara verirsen de hak düşüyor.
Kursa gitmezsem oturum iznim uzatılmaz mı?
Yükümlülüğe uymamak uzatma kararında dikkate alınır (§8(3)). Kurs yükümlüysen ve kursu başarıyla bitirmediysen uzatma kural olarak en fazla bir yıllık yapılır. Tekrarlanan ve ağır ihlallerde, hakkın yoksa uzatma reddedilebilir.
Kurs kalıcı oturum için gerekli mi?
Kalıcı oturum için B1 Almanca ve Almanya hakkında temel bilgi gerekiyor. Entegrasyon kursunu başarıyla bitirdiysen bu iki şart kanıtlanmış sayılıyor (§9(2)).
Son güncelleme: 30 Ekim 2026