Alman Vatandaşı Eşle Kalıcı Oturum: 3 Yıl, B1 ve Vatandaşlığa Giden Yol

Alman vatandaşı eşinin yanına aile birleşimiyle geldin, ilk oturum iznini aldın. Şimdi asıl soru şu: “Ne zaman kalıcı olurum?” Alman vatandaşının eşi olmak burada da avantaj sağlıyor; ama bu avantaj kendiliğinden işlemiyor.

Kanun, Alman vatandaşının eşine genel kuraldaki 5 yıl yerine kural olarak 3 yıl sonra yerleşim izni (Niederlassungserlaubnis) öngörüyor. Vatandaşlıkta da benzer bir kısa yol var. İkisinin de ortak anahtarı B1 Almanca ve Almanya’da süren bir aile birlikteliği.

Bu yazıda oturum izninden yerleşim iznine, oradan vatandaşlığa giden yolu adım adım anlatıyoruz. Vize aşaması için Alman vatandaşı eşe katılım vizesi sayfamıza bakabilirsin; bu yazı, Almanya’ya vardıktan sonraki yıllara odaklanıyor.

İçindekiler
  1. Yol haritası: Bir bakışta
  2. Yerleşim izninin şartları (§28(2)) tek tek
  3. B1’i nasıl kanıtlarsın?
  4. Harç ve işlem süresi
  5. Kalıcı oturumun sağladıkları ve bir uyarı
  6. Evlilik biterse ne olur?
  7. Vatandaşlık: Eşler için kısa yol
  8. Kalıcı oturum mu, vatandaşlık mı?
  9. İnfoyed ile kalıcı oturum yolunda
  10. Sık sorulan sorular

Yol haritası: Bir bakışta

Aşama Ne zaman? Temel şartlar Dayanak
İlk oturum izni Varıştan sonra Aile birlikteliği, A1 (veya muafiyet) AufenthG §28(1)
Oturum izninin uzatılması İzin süresi dolarken Aile birlikteliğinin sürmesi §28(2) son cümle
Yerleşim izni (kalıcı oturum) Kural olarak 3 yıl oturum izni sahipliğinden sonra Aile birlikteliği Almanya’da sürüyor, B1, sınır dışı etme gerekçesi yok §28(2)
Vatandaşlık (eş yolu) 3 yıl yasal ikamet + en az 2 yıllık evlilik §10’daki şartlar: B1, vatandaşlık testi, geçim, sabıka kaydı vb. StAG §9
Vatandaşlık (genel yol) 5 yıl yasal ikamet Aynı şartlar StAG §10

Münih Yabancılar Dairesi, Alman vatandaşının aile üyesine ilk oturum izninin en az 1, en fazla 3 yıl için verildiğini yazıyor. İznin süresi şehirden şehre farklı olabilir; önemli olan 3 yıllık süreyi kesintisiz doldurmak.

Yerleşim izninin şartları (§28(2)) tek tek

Kanunun metni kısa ama her kelimesinin bir karşılığı var. Alman vatandaşının yabancı eşine, aşağıdaki şartlar varsa kural olarak yerleşim izni verilir:

1. Üç yıldır oturum iznine sahip olmak. Kanuna göre ulusal (D) vizeyle Almanya’da yasal olarak geçirdiğin süre de oturum izni süresine sayılır (§6(3)). Arada izin süresi dolup boşluk oluşmasın; uzatma başvurusunu süre bitmeden yap.

2. Aile birlikteliğinin Almanya’da sürmesi. Kâğıt üzerinde evli olmak yetmez; Alman eşle Almanya’da birlikte yaşamanız gerekir. Münih, başvuru randevusuna iki eşin birlikte gelmesini ve evlilik durumu beyanını sunmasını istiyor.

3. Sınır dışı etme gerekçesi olmaması. Ciddi suç kayıtları bu şartı engeller. Münih de “sabıka kaydınız yok” şartını açıkça listeliyor.

4. Yeterli Almanca (B1). Kanun “yeterli Almanca”yı B1 olarak tanımlar (§2(11)). Bu şart, yolun en çok emek isteyen kısmıdır.

Kanun metni geçim şartını §28(2)’de ayrıca saymıyor. Ancak Münih Yabancılar Dairesi, yerleşim izni şartları arasında geçimin güvence altında olmasını ve yeterli sağlık sigortasını da listeliyor ve geçim belgesinin evli çiftlerde eşten de sunulabileceğini yazıyor. Uygulama şehirden şehre farklı olabileceği için gelir belgelerini hazır tutman iyi olur.

Kalıcı oturum dosyanı birlikte planlayalım → WhatsApp

B1’i nasıl kanıtlarsın?

§28(2), §9(2)’nin 2.–5. cümlelerini kıyasen uygular. Bunlardan ilki önemli: Entegrasyon kursunu başarıyla bitirdiysen dil şartı kanıtlanmış sayılır. BAMF’a göre “Zertifikat Integrationskurs” için “Göçmenler için Almanca Testi” (DTZ) sınavında B1 ve “Almanya’da Yaşam” (Leben in Deutschland) testinde başarı gerekiyor.

Münih, B1 için başka kanıtları da kabul ettiğini yazıyor:
– Beş yıl boyunca Alman okuluna gitmiş olduğunu gösteren karneler,
– Bir Alman okulundan, mesleki eğitimden ya da üniversiteden alınmış diploma,
– En az B1 seviyesinde Almanca dil sertifikası,
– Dil yeterliliğinin diğer kanıtları.

Muafiyetler: Bedensel, zihinsel ya da ruhsal hastalık veya engel nedeniyle B1’i kanıtlayamıyorsan bu şart aranmaz (§9(2) 3. cümle). Bunun dışında zorluk (Härte) hâlinde de şarttan vazgeçilebilir (4. cümle). Vize aşamasında A1 muafiyetiyle geldiysen bile, kalıcı oturum için bu kurallar ayrıca değerlendirilir; vize aşamasındaki muafiyet için A1 muafiyeti yazımıza bakabilirsin.

Entegrasyon kursunun içeriği, süresi ve kimler için zorunlu olduğunu eşler için entegrasyon kursu yazımızda anlattık. İlk günden kursa yazılmak, 3 yıl sonunda B1’e hazır olmanın en sağlam yolu.

Harç ve işlem süresi

Kalem Tutar / süre Not
Yerleşim izni harcı (genel) 113 € AufenthV §44 Nr. 3
Ankara Anlaşması kapsamındaki Türk vatandaşları 24 yaş ve üstü 46 €, 24 yaş altı 27,60 € Münih örneği; harç Alman kimlik kartı harcına bağlı (AufenthV §52a). Her Türk vatandaşına otomatik değil; kapsamı şehre göre teyit et
İşlem süresi Münih’te en fazla 12 ay Yoğunluğa göre değişir

Münih, mevcut süreli oturum izni olan başvuranların yerleşim izni başvurularını şu anda daha geç işleme aldığını da yazıyor. Bu yüzden başvuruyu, elindeki iznin süresinin dolmasına çok az zaman kalmadan değil, erken planlamak önemli.

Kalıcı oturumun sağladıkları ve bir uyarı

Yerleşim izni süresiz bir oturum iznidir (§9(1)). Çalışma ve yerleşim konusunda kısıtlama içermez. Artık her birkaç yılda bir uzatma kuyruğuna girmezsin.

Bir avantaj daha var: Genel kurala göre bir oturum izni, Almanya dışında 6 aydan uzun kalınca kural olarak sona erer (§51(1) Nr. 7). Ancak Alman vatandaşıyla evlilik birlikteliği içinde yaşayan yabancının yerleşim izni, ağır bir sınır dışı etme gerekçesi yoksa bu nedenle sona ermez (§51(2) 2. cümle). Bu kural yerleşim izni içindir; süreli oturum izninde 6 ay kuralına dikkat etmelisin.

Evlilik biterse ne olur?

Bu, kimsenin düşünmek istemediği ama bilmesi gereken bir konu. Henüz yerleşim iznin yokken aile birlikteliği sona ererse, §31 devreye girer (§28(3) üzerinden). Evlilik birlikteliği Almanya’da yasal olarak en az 3 yıl sürdüyse, oturum iznin evlilikten bağımsız bir hak olarak 1 yıl uzatılır.

Alman eşin ölümü hâlinde 3 yıl şartı aranmaz (§31(1) Nr. 2). Özel zorluk durumlarında da 3 yıl şartından vazgeçilir; kanun özellikle aile içi şiddete maruz kalmayı bu durumlar arasında sayıyor (§31(2)).

Yerleşim iznini aldıysan, iznin süresiz olduğu için evliliğin sona ermesi onu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu da 3 yılı doldurduğunda yerleşim iznine geçmenin neden önemli olduğunu gösteriyor. Görünüşte evlilik tespiti gibi istisnai durumlar ise ayrıca değerlendirilir.

Vatandaşlık: Eşler için kısa yol

Alman vatandaşının eşi, Vatandaşlık Kanunu’nun 9. maddesine göre, Almanya’da 3 yıldır yasal ve olağan ikameti varsa ve evlilik en az 2 yıldır sürüyorsa kural olarak vatandaşlığa alınmalıdır. Evlilik 3 yılı bulduysa, kamu yararı gerekçesiyle ikamet süresi kısaltılabilir; bu bir hak değil, takdirdir.

Kısa süre, diğer şartları kaldırmaz. §9, §10(1)’deki şartlara atıf yapar. Bunların başlıcaları:

  • B1 Almanca (§10(4)),
  • Vatandaşlık testi: Hukuk ve toplum düzeni bilgisi kural olarak başarılı bir vatandaşlık testiyle kanıtlanır (§10(5)). BAMF’a göre “Almanya’da Yaşam” testinde 33 sorudan en az 17’sini doğru yanıtlarsan bu bilgi de kanıtlanmış olur.
  • Geçim: Kendinin ve bakmakla yükümlü olduğun aile üyelerinin geçimini sosyal yardım almadan sağlayabilmek (§10(1) Nr. 3),
  • Sabıka kaydı: Kural olarak cezai mahkûmiyet olmaması (§10(1) Nr. 5),
  • Anayasal düzene bağlılık beyanı ve kanunda sayılan diğer beyanlar (§10(1) Nr. 1, 1a).

Vatandaşlık harcı 255 € (StAG §38(2)). Vatandaşlık testi ve B1 sınavı için ayrıca sınav ücreti ödenir.

Türk vatandaşlığını kaybeder miyim?

Alman tarafında artık hayır. 27 Haziran 2024’te yürürlüğe giren reformla vatandaşlığa alınırken önceki vatandaşlıktan çıkma şartı kaldırıldı; Kanun’daki ilgili bent (§10(1) Nr. 4) yürürlükten kalktı. Alman Dışişleri Bakanlığı da reformla birden fazla vatandaşlığın kolaylaştığını yazıyor.

Türk tarafındaki işlemler ayrı bir konu; Türk mevzuatına göre yapman gereken bildirimleri başvurudan önce Türk makamlarından öğrenmeni öneririz.

Kalıcı oturum mu, vatandaşlık mı?

Yerleşim izni (§28(2)) Vatandaşlık (StAG §9)
En erken 3 yıl oturum izni sonrası 3 yıl yasal ikamet + 2 yıl evlilik
Dil B1 B1
Bilgi testi Kanun §28(2)’de yalnızca B1 sayıyor Vatandaşlık testi (§10(5))
Harç 113 € (Ankara Anlaşması kapsamındaki Türk vatandaşlarına indirimli) 255 €
Seçme ve seçilme Hayır Evet
Yurt dışında kalış Alman eşle evlilik birlikteliği sürdükçe yerleşim izni 6 ay kuralıyla sona ermez (§51(2) 2. cümle) Sınır yok

Çoğu aile için pratik sıra önce yerleşim izni, ardından şartlar oluşunca vatandaşlıktır. Ancak vatandaşlık için önce yerleşim izni almak kanunen şart değil; aile birleşimi oturum izni de yeterli (StAG §10(1) Nr. 2). İki yolun şartları büyük ölçüde örtüştüğü için B1 ve testi bir kez halledersen ikisine birden hazır olursun.

İnfoyed ile kalıcı oturum yolunda

Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Bizim için iş, vizen çıktığında bitmiyor; Almanya’daki ilk yıllarını doğru planlamanı da önemsiyoruz.

Neler yapıyoruz:
– Vize aşamasında, 3 yıl sonrasını da düşünen bir dosya kurgusu,
– Oturum izni, uzatma ve yerleşim izni için tarih ve belge takvimi,
– Türkiye’den getireceğin diploma, karne ve nüfus belgelerinin Almanca yeminli tercümesinin infoyedtercume.com üzerinden hazırlanması,
– Ücretsiz ön değerlendirmede durumuna göre yol haritası.

Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara. Tüm aile birleşimi yollarını karşılaştırmak için Almanya aile birleşimi vizesi sayfamıza bakabilirsin.

Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp

Sık sorulan sorular

Alman vatandaşı eşle kaç yılda kalıcı oturum alınır?

Kural olarak 3 yıl oturum iznine sahip olduktan sonra, aile birlikteliği Almanya’da sürüyorsa, B1 Almancan varsa ve sınır dışı etme gerekçesi yoksa yerleşim izni alırsın (AufenthG §28(2)).

B1 yerine entegrasyon kursu sertifikası yeterli mi?

Evet. Entegrasyon kursunu başarıyla bitirmek (DTZ’de B1 ve “Almanya’da Yaşam” testinde başarı) dil şartını karşılar. Münih ayrıca B1 dil sertifikasını ve Alman okul/üniversite diplomalarını da kabul ediyor.

Kalıcı oturum için gelir şartı var mı?

Kanun §28(2)’de geçim şartını ayrıca saymıyor. Ancak Münih Yabancılar Dairesi geçim ve sağlık sigortası belgelerini istiyor; evli çiftlerde geçim belgesi eşten de sunulabiliyor. Kendi şehrinin uygulamasını önceden öğren.

3 yıl dolmadan boşanırsam oturum iznim ne olur?

Evlilik birlikteliği Almanya’da en az 3 yıl sürmediyse bağımsız oturum hakkı kural olarak doğmaz. Ancak Alman eşin vefatı ya da aile içi şiddet gibi özel zorluk durumlarında 3 yıl şartından vazgeçilir (§31).

Alman eşimle evliyim; ne zaman vatandaş olabilirim?

Almanya’da 3 yıldır yasal ikametin varsa ve evliliğin en az 2 yıldır sürüyorsa, B1, vatandaşlık testi ve geçim gibi şartları da karşılıyorsan kural olarak vatandaşlığa alınırsın (StAG §9). Alman tarafında Türk vatandaşlığından çıkma şartı yok.

Yerleşim izni varken Türkiye’de uzun süre kalırsam iznim düşer mi?

Genel kurala göre 6 aydan uzun yurt dışı kalış oturum iznini sona erdirir. Ancak Alman eşle evlilik birlikteliği içinde yaşayan yabancının yerleşim izni, ağır bir sınır dışı etme gerekçesi yoksa bu nedenle sona ermez (§51(2)). Süreli oturum izninde bu istisna yoktur.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026