TÜBİTAK 2214-A bursunu kazandın ya da başvurmaya hazırlanıyorsun; tezinin bir bölümünü Almanya’da bir üniversitede veya enstitüde yürüteceksin. Burs kararı kadar önemli bir adım daha var: doğru vize. TÜBİTAK, vize alındığını gösteren belge sunulmadan bursu başlatmıyor.
Almanya’da doktora için vize yollarını Almanya doktora vizesi sayfamızda anlattık. Bu yazı ise özellikle Türkiye’de doktora yapan ve 2214-A ile Almanya’ya araştırmaya gidecek bursiyerler için. Kalış süresine göre vize kategorisini, TÜBİTAK davet mektubu ile Alman kabul anlaşmasının farkını, sigorta planını ve takvimi ele alıyoruz.
Bilgiler TÜBİTAK’ın program sayfasına ve 2026 çağrı duyurusuna, Almanya Büyükelçiliği’nin açıklamalarına ve Alman mevzuatına dayanıyor.
İçindekiler
- 2214-A kısaca: Almanya bursiyeri için önemli noktalar
- İlk soru: Almanya’da kaç gün kalacaksın?
- 90 güne kadar: Schengen vizesi
- 90 günden uzun: ulusal vize
- TÜBİTAK davet mektubu ile kabul anlaşması aynı şey değil
- Sigorta planı
- Takvim: burs kararından Almanya’ya
- Eşin ve çocukların
- İnfoyed ile 2214-A vize dosyası
- Sık sorulan sorular
2214-A kısaca: Almanya bursiyeri için önemli noktalar
TÜBİTAK’ın 2026 çağrı duyurusuna ve program sayfasına göre öne çıkan bilgiler şöyle:
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Kimler başvurur? | T.C. vatandaşı; Türkiye’de doktora, tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik programına kayıtlı, yeterliği geçmiş ve tez önerisi kabul edilmiş öğrenciler |
| Süre sınırı (kayıttan başvuruya) | Yüksek lisans sonrası doktorada 4 yıl, bütünleşik doktorada 5 yıl |
| Burs süresi | En fazla 12 ay, TÜBİTAK’ın onayladığı süre kadar |
| Almanya için aylık burs | En fazla 1.700 € |
| Ek destek | Bursiyer dahil toplam 3 kişi için tek seferlik gidiş-dönüş uçak bileti |
| Davet şartı | Yurt dışı danışmanın en az doktoralı olması ve belirli sıralama ya da atıf etkisi ölçütlerinden birini sağlaması |
| Dil | YDS, e-YDS, YÖKDİL, e-YÖKDİL veya TIPDİL’den en az 65 ya da muadili |
| 2026 başvuru dönemi | 20 Temmuz – 15 Eylül 2026 (TÜBİTAK Yönetim Bilgi Sistemi) |
Davet eden akademisyenle ilgili ölçütler (başvurunun değerlendirileceği alanda QS veya THE sıralamasında ilk 200, Scimago kamu araştırma kurumları sıralamasında ilk 350 ya da CNCI/FWCI değeri en az 1,00) çağrı duyurusunda ayrıntılı yazıyor. Almanya’da danışman ararken bu ölçütleri baştan kontrol etmen gerekir. Danışman bulma ve ilk e-posta için Almanya’da doktora danışmanı nasıl bulunur? yazımıza bakabilirsin.
İlk soru: Almanya’da kaç gün kalacaksın?
Vize kategorisini burs süren belirler. Alman mevzuatında sınır 90 gündür.
| 90 güne kadar | 90 günden uzun | |
|---|---|---|
| Vize türü | Schengen (C) vizesi | Ulusal (D) vize, Almanya’da oturum iznine çevrilir |
| Başvuru | iDATA üzerinden randevu | Konsolosluk Hizmet Portalı veya iDATA (kategoriye göre) |
| Çalışma izni | Gerekmez; araştırma 12 ayda 90 güne kadar istihdam sayılmaz | Araştırmacı izni (§18d) Federal İş Ajansı onayı gerektirmez |
| Vize harcı | 90 €; araştırmacı muafiyeti ayrı yazımızda | 75 €; burslu muafiyeti doktora vizesi sayfamızda (TÜBİTAK için teyit gerekir) |
| Sigorta | En az 30.000 € teminatlı seyahat sağlık sigortası | Almanya’ya girişten itibaren geçerli sağlık sigortası |
| Bekleme | Kategoriye göre | Büyükelçiliğe göre eğitim: 1–4 ay; çalışma: 1 ay–1 yıldan fazla |
90 güne kadar: Schengen vizesi
Büyükelçilik, İstihdam Yönetmeliği’nin (BeschV) 30. maddesine dayanarak araştırmacıların faaliyetinin 12 ay içinde en fazla 90 gün sürerse istihdam sayılmadığını açıkça belirtiyor. Yönetmelik, üniversitelerdeki ve kamu finansmanlı araştırma kurumlarındaki misafir bilim insanlarını bu kapsamda sayıyor (BeschV §5 ve §30). Yani 3 aylık bir 2214-A araştırması için çalışma izni gerekmez.
Araştırmacıların Schengen vize harcı muafiyetini ve nasıl belgeleneceğini burada tekrar etmiyoruz; Akademisyenler için Schengen vize harcı muafiyeti yazımıza bak. Kısa misafir araştırma dosyasının davet yazısı ve 90 gün hesabı için Misafir bilim insanı olarak Almanya’ya kısa ziyaret yazımız da işine yarar.
Dikkat etmen gereken noktalar:
- Kategori: iDATA’da yanlış kategoride alınan randevu kabul edilmez ve hizmet bedeli iade edilmez. Randevu almadan önce hangi kategorinin seçileceğini birlikte netleştiririz.
- Hizmet/hususi pasaport: Büyükelçilik, yeşil ve gri pasaport sahiplerinin 90 günü geçmeyen kalışlarda Schengen vizesinden muaf tutulabileceğini yazıyor. TÜBİTAK da 3 aylık bursiyerlerin yeşil pasaportla vize yerine bu belgeyi sunabileceğini belirtiyor.
- 90/180 hesabı: Schengen vizesiyle 180 günde en fazla 90 gün kalabilirsin. Önceki seyahatlerin de bu hesaba girer; ayrıntılar Schengen 90/180 kuralı yazımızda.
- Uzatma yok: Schengen vizesi Almanya’da oturum iznine çevrilemez. Araştırman uzayabilecekse baştan ulusal vizeye başvur.
90 günden uzun: ulusal vize
4–12 aylık bir 2214-A kalışı için ulusal vize gerekir. Burada iki olası yol var ve hangisinin uygun olduğu ev sahibi kurumla kuracağın ilişkiye bağlı.
Araştırmacı izni (§18d)
§18d, bir araştırma kurumuyla kabul anlaşması (Aufnahmevereinbarung) ya da buna denk bir sözleşme yapan kişiye Federal İş Ajansı onayı olmadan izin verir. Make it in Germany’ye göre araştırmacı sayılmak için doktora ya da doktoraya giriş hakkı veren bir yükseköğretim derecesi yeterli. Yüksek lisans diplomasıyla doktorasını sürdüren bir 2214-A bursiyeri bu tanıma girer. Bütünleşik doktorada olup yalnızca lisans diploması bulunan bursiyerler için durum daha belirsiz; bu durumda temsilciliğin yaklaşımını başvurudan önce birlikte kontrol ederiz.
Finansman tarafında 2214-A avantajlıdır. EURAXESS, iş sözleşmesi olmadan kendi finansmanıyla gelen araştırmacı için referansı BAföG tutarı artı %10, yani ayda yaklaşık 1.091 € olarak gösteriyor; Almanya için 2214-A bursu ise ayda en fazla 1.700 €. Burs belgende onaylanan tutar ve süre yazmalı.
Kabul anlaşmasının unsurlarını, tanınmış araştırma kurumu kavramını ve aile durumunu Almanya araştırmacı vizesi sayfamızda ayrıntılı anlattık.
Öğrenci izni (§16b) ne zaman gündeme gelir?
§16b bir Alman yükseköğretim kurumuna kabul edilmeyi şart koşar. 2214-A bursiyeri doktorasını Türkiye’de sürdürdüğü için çoğu zaman bir Alman üniversitesine öğrenci olarak kaydolmaz. Ev sahibi üniversite seni misafir doktora öğrencisi olarak kaydediyorsa bu yol da konuşulabilir.
Harç
Ulusal vize harcı 75 €; kamu kaynaklı bursiyerlere tanınan muafiyeti Almanya doktora vizesi sayfamızda anlattık. Kanun (AufenthV §52(5)) “kamu kaynaklı burs” diyor ve bunu Alman kaynaklarıyla sınırlamıyor. Yine de TÜBİTAK bursunun temsilcilikte bu kapsamda kabul edilip edilmediği netleşmiş değil; dosyanda birlikte kontrol ederiz.
TÜBİTAK davet mektubu ile kabul anlaşması aynı şey değil
En sık karşılaştığımız sorun şu: Bursiyer TÜBİTAK için alınmış davet mektubuyla vizeye başvurmayı planlıyor. Ama TÜBİTAK’ın davet mektubundan istedikleri ile Almanya’nın §18d için istedikleri farklı.
| TÜBİTAK davet mektubu | Kabul anlaşması (Aufnahmevereinbarung) | |
|---|---|---|
| Amaç | Burs başvurusu | Araştırmacı izni (§18d) |
| İmza | Yurt dışı danışman veya kurum yetkilisi, antetli kâğıtta | Araştırma kurumu ve araştırmacı birlikte |
| Tarihler | Davetin geçerli olduğu tarihler, ay/yıl olarak | Projenin başlangıç ve tahmini bitiş tarihi |
| İçerik | Araştırmanın başlığı, kullanılacak dil, davet bilgisi | Karşılıklı taahhütler, hukuki ilişki (burs/maaş), izin verilmezse geçersizlik hükmü, varsa AB içi mobilite planı (AufenthV §38f) |
| Dil | Türkçe veya İngilizce değilse onaylı Türkçe/İngilizce tercümesi | Kurumun hazırladığı dil; BAMF’ın iki dilli örneği var |
Pratik önerimiz: Davet mektubunu isterken ev sahibi kuruma, burs çıkarsa bir kabul anlaşması da imzalaman gerekeceğini baştan söyle. Böylece burs kararından sonra haftalarca belge beklemezsin.
Sigorta planı
TÜBİTAK’ın program sayfasında aylık burs ve uçak bileti desteği yer alıyor; sağlık sigortası için ayrı bir destek görünmüyor. Sigortayı bursundan kendin planlaman gerekir.
- 90 güne kadar: Schengen kuralı gereği en az 30.000 € teminatlı, tüm Schengen’de geçerli seyahat sağlık sigortası.
- 90 günden uzun: Almanya’ya girişten itibaren geçerli bir sağlık sigortası. Araştırmacı sayfamızda anlattığımız gibi maaşı Alman kurumundan gelmeyen burslu araştırmacılarda kapsamlı bir özel sağlık sigortası öne çıkar.
Bir Alman üniversitesine öğrenci olarak kayıtlı olmadığın sürece kamu öğrenci sigortası (KVdS) seçeneği genellikle gündeme gelmez. Seçtiğin poliçenin temsilciliğin aradığı şartları karşıladığını başvurudan önce birlikte kontrol ederiz.
Takvim: burs kararından Almanya’ya
TÜBİTAK’ın kuralları ile Almanya’daki vize bekleme süreleri yan yana konunca takvim sıkışabilir. Örnek akış:
| Aşama | TÜBİTAK kuralı / resmî bilgi | Vize açısından ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Başvuru | 2026 dönemi: 20 Temmuz – 15 Eylül 2026 | Davet mektubunu alırken kabul anlaşmasını da konuş |
| Burs kararı | Açıklanma tarihi çağrıda yer almıyor | Kalış 90 günü aşıyorsa randevu kaydını hemen yap |
| Burs başlatma | Karardan itibaren 12 ay içinde başlatılmalı | Ulusal vizede bekleme 1 ay ile 1 yıldan fazla sürebilir |
| Belgeler | Yurt dışına çıkıştan en az 1 ay önce TÜBİTAK’a ulaşmalı | Vize belgesi bu belgeler arasında; vize yoksa burs başlamaz |
| Seyahat | Uçak bileti vize işlemleri tamamlanınca talep edilir | Vize süresinin burs süresini kapsamasına dikkat et |
| Başlama yazısı | Yurt dışına çıkıştan itibaren 1 ay içinde | Almanya’da adres kaydı ve gerekirse oturum izni başvurusu |
| Gelişme raporu | 9 ay ve üzeri destekte 6. ayın sonuna kadar | Oturum izninin bitiş tarihini takip et |
TÜBİTAK, araştırma süresini kapsayan vize sunamayan bursiyere yalnızca mevcut vize süresince ödeme yapıldığını belirtiyor. Kısa bir vizeyle gidip Almanya’da uzatmayı planlamak, hem vize hem burs açısından risklidir.
Kayıt yasal başvuru sayılmaz; randevular kayıt sırasına göre verilir. Bu yüzden ulusal vize gerekiyorsa sıraya mümkün olduğunca erken girmen önemli.
Eşin ve çocukların
TÜBİTAK, uçak bileti desteğini bursiyer dahil 3 kişiye kadar tanıyor; eş ve çocuklar için seçenekler program sayfasında sayılıyor. Vize tarafında ise ailenin durumu senin iznine bağlı.
Araştırmacı izninde (§18d) eşin için A1 Almanca şartı aranmaz. Kısa kalışlarda ailen kendi Schengen vizesiyle seni ziyaret edebilir. Aile dosyası için Almanya eşe katılım vizesi sayfamıza bakabilirsin.
2214-A takvimini vizeyle birlikte planlayalım → WhatsApp
İnfoyed ile 2214-A vize dosyası
2214-A bursiyerinin dosyasında zaman en değerli kaynak. Burs kararı geldiğinde doğru kategori, doğru belge ve doğru sigortayla hazır olursan TÜBİTAK’ın 12 aylık başlatma süresini rahat kullanırsın.
TÜBİTAK, Türkçe veya İngilizce dışındaki dillerde hazırlanmış belgelerin (ör. Almanca bir davet mektubu) onaylı Türkçe veya İngilizce tercümesini istiyor. Bu tercümeleri ve vize dosyandaki diğer belgeleri kardeş kuruluşumuz infoyedtercume.com yeminli olarak hazırlar; tercüme ve vize tek çatı altında ilerler.
Hizmetimiz şunları kapsar:
- Kalış süresine göre Schengen veya ulusal vize kararının ve doğru iznin ücretsiz ön değerlendirmesi,
- Davet mektubu ve kabul anlaşmasında eksik unsurların tespiti,
- Randevu kaydı, Almanca formlar ve dosya kontrolü,
- Sigorta ve harç muafiyeti konusunda yönlendirme,
- Eş ve çocuk dosyasının planlanması.
Tüm öğrenci vizelerinin karşılaştırması Almanya öğrenci vizesi sayfamızda. Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli.
Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp
Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.
Sık sorulan sorular
3 aylık 2214-A araştırması için çalışma izni gerekir mi?
Hayır. Büyükelçilik, İstihdam Yönetmeliği’ne göre araştırmacıların 12 ayda en fazla 90 güne kadar faaliyetinin istihdam sayılmadığını belirtiyor. Bu süre için Schengen vizesi yeterli.
6 aylık araştırma için Schengen vizesi alabilir miyim?
Hayır. Schengen vizesiyle 180 günde en fazla 90 gün kalabilirsin ve bu vize Almanya’da oturum iznine çevrilemez. 90 günü aşan kalışlar için baştan ulusal vizeye başvurmalısın.
TÜBİTAK davet mektubu vize için yeterli mi?
Araştırmacı izni (§18d) için genellikle yetmez. Almanya, AufenthV §38f’teki unsurları içeren ve iki tarafın imzaladığı bir kabul anlaşması ya da buna denk bir sözleşme ister.
Vize harcı öder miyim?
Schengen vizesindeki araştırmacı muafiyetini Akademisyenler için Schengen vize harcı muafiyeti yazımızda anlattık. Ulusal vizede TÜBİTAK bursunun burslu muafiyetine girip girmediğini dosyanda birlikte netleştirelim.
2214-A bursu Almanya’daki finansman şartını karşılar mı?
Almanya için aylık en fazla 1.700 €’luk burs, EURAXESS’in kendi finansmanıyla gelen araştırmacı için gösterdiği yaklaşık 1.091 €’luk referansın üzerinde. Burs belgende tutarın ve sürenin açıkça yazması gerekir.
Vizem çıkmadan TÜBİTAK bursu başlar mı?
Hayır. TÜBİTAK, araştırma yapılacak ülke vize istiyorsa vize alındığını gösteren belge sunulmadan bursu başlatmıyor. Burs başlatma belgelerinin de yurt dışına çıkıştan en az 1 ay önce TÜBİTAK’a ulaşması gerekiyor.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026