ICT kartı herkese açık bir çalışma izni değil. Kanun bu yolu yalnızca üç gruba açıyor: yöneticiler, uzmanlar ve üniversite mezunu stajyerler (trainee). Dosyanın en çok takıldığı yer de tam burası: kartvizitindeki unvan değil, yapacağın iş bu tanımlara uymalı.
“Kıdemli uzman”, “proje müdürü” ya da “teknik lider” gibi unvanlar şirketten şirkete farklı anlamlar taşır. Temsilcilik ve Federal İş Ajansı (BA) ise kanundaki tanıma bakar ve bu tanımı belgelerle görmek ister.
Bu yazıda tanımları tek tek açıyor, her biri için hangi belgenin neyi kanıtladığını gösteriyor ve örnek dosya kurgularıyla güçlü ve zayıf dosyayı karşılaştırıyoruz. ICT kartının bütün şartları için Almanya şirket içi transfer vizesi sayfamıza bak.
İçindekiler
Kanundaki tanımlar
AufenthG §19(2), yönetici ve uzmanı ayrı ayrı tanımlıyor. Stajyerler için §19(3) ayrı şartlar koyuyor.
| Grup | Kanundaki tanımın özü | BA’nın vurguladığı nokta |
|---|---|---|
| Yönetici (Führungskraft) | Kilit pozisyonda çalışan; Almanya’daki birimi, bir bölümünü veya alt bölümünü esas olarak yöneten kişi | Personeli denetleme ve kontrol etme yetkisi |
| Uzman (Spezialist) | Almanya’daki birimin faaliyet alanları, süreçleri veya yönetimi hakkında vazgeçilmez özel bilgiye, yüksek yeterliliğe ve uygun mesleki deneyime sahip kişi | Zorunlu olarak şirkete özgü özel bilgi; değerlendirme diploma, meslek eğitimi ve deneyim üzerinden |
| Stajyer (Trainee) | Üniversite diploması olan ve mesleki gelişime yönelik ücretli bir trainee programına katılan kişi | Üniversite diplomasının kanıtı |
İki noktaya dikkat et. Uzman tanımında üç unsur aynı anda aranıyor: şirkete özgü vazgeçilmez bilgi, yüksek yeterlilik ve uygun deneyim. Yönetici tanımında ise yönetim, kâğıt üzerinde değil, gerçek bir yetki olarak görünmeli.
Yönetici olduğunu nasıl gösterirsin?
Yönetici dosyasında temsilciliğin ve BA’nın görmek istediği şey bir hiyerarşidir. Kimi yöneteceğini, kime bağlı olacağını ve hangi kararları vereceğini belgelerden okuyabilmeliler.
- Organizasyon şeması: Almanya’daki birimin şeması; senin kutun, sana bağlı ekipler ve senin bağlı olduğun yönetici. Kişi sayısı ve unvanlarıyla.
- Yetki tanımı: Personeli denetleme, işe alım veya işten çıkarma önerme, bütçe onayı gibi yetkilerin yazılı tanımı.
- Görev tanımı: Almanya’da yöneteceğin birim ya da bölüm ve günlük sorumlulukların.
- Geçmiş yönetim deneyimi: Türkiye’de ekip yönettiğini gösteren çalışma belgeleri ve SGK hizmet dökümü.
Büyükelçiliğin genel müdür ve yönetici personel için yayımladığı bilgi notu (17F) ayrıca genel müdür ya da tam yetkili ticari temsilci olarak atandığını gösteren ortaklar kurulu kararını, hissedar listesini ve ticaret sicili kaydını sayıyor. Şirketi temsil edecek bir pozisyona gidiyorsan bu belgeler de dosyanın parçası olmalı.
Uzman olduğunu nasıl gösterirsin?
Uzman dosyası üç soruya cevap vermeli: Ne biliyorsun? Bu bilgi neden şirkete özgü? Almanya’daki birim bu bilgiye neden ihtiyaç duyuyor?
1. Yüksek yeterlilik: Diploma ve meslek belgeleri
BA’ya göre uzmanlık özellikle üniversite diploması veya tamamlanmış meslek eğitimiyle gösterilebilir. Yani üniversite mezunu olmak uzman için zorunlu değil, ama yeterliliğin resmi bir belgeyle desteklenmesi bekleniyor.
Diploma, transkript, meslek eğitimi belgeleri ve şirket içi ya da dışı sertifikalar bu katmana girer. Büyükelçiliğin uzman bilgi notu (32F) mesleki yeterlilik için diplomaları ve çalışma belgelerini örnek veriyor.
2. Uygun deneyim: SGK dökümü ve çalışma belgeleri
Bilgi notu 32F, geçmiş mesleki deneyimin kanıtı olarak çalışma belgelerini ve barkodlu SGK hizmet dökümünü sayıyor. Çalışma belgesinde hangi dönemde hangi pozisyonda, hangi işleri yaptığın yazmalı.
Deneyimin uzmanlık alanınla ilgili olması önemli. On yıllık deneyim, uzmanlık iddia ettiğin alanla bağlantısı kurulamıyorsa dosyaya beklenen katkıyı yapmaz.
3. Şirkete özgü bilgi: Dosyanın kalbi
Bilgi notu 32F bunu açıkça istiyor: “İşletmeye özel uzmanlığınızı kanıtlayan bilgiler ve belgeler.” BA da uzmanın zorunlu olarak şirkete özgü özel bilgiye sahip olması gerektiğini vurguluyor.
Şirkete özgü bilgi, piyasada herkesin sahip olabileceği genel bir beceri değil; şirketin kendi ürünleri, süreçleri, sistemleri, müşterileri veya yöntemleri hakkındaki bilgidir. Bunu göstermek için işine yarayabilecek belgeler:
- Şirketin kendi ürününde veya yazılımında geliştirdiğin modülleri, sürümleri anlatan bir yazı,
- Yürüttüğün projelerin listesi: proje adı, süresi, rolün, sonucu,
- Şirket içi eğitimlerden ve sertifika programlarından aldığın belgeler,
- Sahibi olduğun ya da yazdığın süreç dokümanları, kalite sistemi belgeleri (gizli bilgi içermeyecek şekilde),
- Almanya’daki birimin bu bilgiye neden ihtiyaç duyduğunu anlatan, Alman şirketin imzalı yazısı.
Son madde çoğu dosyada eksik kalır. Türk şirketi “o çok iyi bir uzman” der, ama Almanya’daki şirketin “bu projeyi onun bilgisi olmadan yürütemeyiz” demesi tanımın ikinci yarısını, yani Almanya’daki birim için vazgeçilmezliği gösterir.
Uzman veya yönetici dosyanı birlikte değerlendirelim → WhatsApp
Belge haritası: Hangi belge neyi kanıtlar?
| Belge | Neyi kanıtlar? | İpucu |
|---|---|---|
| Görevlendirme yazısı | Almanya’daki görevin niteliği | Unvanla yetinme, görevleri madde madde yaz |
| Organizasyon şeması | Yönetici için hiyerarşi ve yetki | Almanya’daki birimin şeması olsun, Türkiye’ninki değil |
| Yetki tanımı | Personeli denetleme, işe alım önerme | İmzalı ve tarihli olsun |
| Diploma, meslek belgesi | Yüksek yeterlilik; stajyerde zorunlu diploma | Yeminli Almanca tercümesiyle |
| SGK hizmet dökümü, çalışma belgeleri | Deneyim ve 6 aylık kıdem | Barkodlu döküm; işe giriş tarihi yazıyla aynı |
| Proje listesi, şirket içi sertifikalar | Şirkete özgü bilgi | Ürün, sistem ve süreç adlarını somut yaz |
| Alman şirketin gerekçe yazısı | Bilginin Almanya’daki birim için vazgeçilmezliği | Hangi işin neden senin bilgine bağlı olduğunu anlatsın |
| İş İlişkisi Beyanı + Zusatzblatt B | Pozisyonun BA’ya tarifi, ücret | Görev tanımıyla aynı dili kullansın |
İş İlişkisi Beyanı’ndaki görev tanımı, görevlendirme yazısıyla aynı dili konuşmalı. Formun nasıl doldurulacağını Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis nedir? yazımızda, görevlendirme yazısının yapısını ICT kartı için görevlendirme yazısı yazımızda anlattık.
Örnek dosya kurguları
Önemli: Aşağıdaki dört örnek tamamen kurgusaldır. İsimler, şirketler ve rakamlar hayalidir; gerçek danışan dosyası veya gerçek bir makam kararı değildir, yalnızca tanımların nasıl okunabileceğini gösterir.
Sonuç her zaman dosyanın bütününe ve makamların değerlendirmesine bağlıdır.
Kurgu 1 (hayali örnek): Güçlü uzman dosyası
Ayşe, bir Türk yazılım şirketinin kendi geliştirdiği üretim planlama yazılımında 5 yıldır çalışıyor; yazılımın planlama modülünü o tasarlamış. Şirketin Almanya’daki grup şirketi bu yazılımı Alman müşterilere kuracak ve 18 ay boyunca modülün uyarlanmasını Ayşe yürütecek.
Dosyada mühendislik diploması, modülün geliştirme sürecini anlatan teknik yazı, proje listesi, şirket içi eğitmen sertifikası ve Alman şirketin “uyarlama işi bu modülün tasarımcısı olmadan yürütülemez” diyen yazısı var. Üç unsur da (şirkete özgü bilgi, yeterlilik, deneyim) belgeyle görünüyor.
Kurgu 2 (hayali örnek): Güçlü yönetici dosyası
Mehmet, bir Türk makine üreticisinde 8 yıldır üretim müdürü. Grubun Almanya’da yeni açtığı montaj tesisinde 2 yıl boyunca 25 kişilik montaj bölümünü yönetecek.
Dosyada Almanya tesisinin organizasyon şeması (Mehmet’in altında 3 vardiya amiri), işe alım önerme ve vardiya planı onayı yetkilerini gösteren yetki tanımı ve Türkiye’deki yönetim deneyimini gösteren çalışma belgeleri var. Yönetici tanımındaki “bir bölümü yönetme” ve “personeli denetleme” unsurları belgeyle karşılanıyor.
Kurgu 3 (hayali örnek): Trainee dosyası
Zeynep, iki yıl önce endüstri mühendisliğinden mezun oldu ve 8 aydır bir Türk holdingin ücretli yönetici adayı programında. Programın bir modülü 10 ay boyunca Almanya’daki grup şirketinde geçecek.
Stajyer olarak gidebilmesi için üniversite diploması, programın içeriğini ve ücretini gösteren belge yeterli çerçeveyi oluşturuyor. Süre 1 yılı aşmadığı ve 6 aylık kıdem dolduğu için diğer şartlar da tutuyor.
Kurgu 4 (hayali örnek): Zayıf dosya ve alternatif
Can, bir Türk tekstil firmasında 3 yıldır satış temsilcisi; unvanı “kıdemli satış uzmanı”. Almanya’daki grup şirketinde 2 yıl boyunca Alman müşterilere satış yapacak.
Dosyada satış becerisi ve dil bilgisi var, ama şirkete özgü vazgeçilmez bir bilgi anlatılmıyor ve kimseyi yönetmiyor. Bu haliyle uzman tanımına uyması zor görünüyor.
Böyle durumlarda doğru yol başka olabilir: Almanya’daki şirketle yerel sözleşme yapılırsa nitelikli iş gücü vizesi veya maaş ve diploma şartları tutuyorsa Mavi Kart değerlendirilebilir. Seçenekleri Almanya çalışma vizesi çatı sayfamızda karşılaştırdık.
Sık yapılan hatalar
- Unvana güvenmek: “Müdür” ya da “uzman” unvanını yazıp yapılacak işi anlatmamak.
- Türkiye’nin şemasını göndermek: Almanya’daki birimin değil, Türkiye’deki şirketin organizasyon şemasını sunmak.
- Genel beceriyi şirkete özgü bilgi sanmak: “İyi derecede İngilizce ve satış tecrübesi” gibi herkesin sahip olabileceği becerileri uzmanlık gerekçesi yapmak.
- Gizli bilgiyi ifşa etmek: Şirketin ticari sırlarını dosyaya koymak; somut ama genel bir anlatım yeterli.
- Belgeler arasında dil farkı: Görevlendirme yazısında “proje yöneticisi”, İş İlişkisi Beyanı’nda “yazılım geliştirici” yazmak.
- Stajyerde diploma eksikliği: Öğrencilik sırasındaki stajı ICT trainee programı sanmak; bu durum ICT kapsamında değil.
Şunu bil: pozisyon tanıma uymuyorsa ya da uyduğu belgeyle gösterilmiyorsa vizeni riske atarsın. Vize profesyonellik işidir; biz üstünkörü dosya hazırlamayız, işimize ve danışanımıza saygımız var.
İnfoyed ile ICT uzman ve yönetici dosyası
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Dosyayı hazırlamadan önce pozisyonunun yönetici, uzman veya stajyer tanımından hangisine gerçekten uyduğunu birlikte değerlendiriyoruz; uymuyorsa bunu açıkça söyleyip doğru yolu gösteriyoruz.
Görev tanımı, organizasyon şeması ve şirkete özgü bilgiyi anlatan yazıların içeriğini kanun diliyle uyumlu hale getirmek için Türk ve Alman şirketin insan kaynaklarıyla birlikte çalışıyoruz. Diploma, çalışma belgeleri ve SGK dökümünün yeminli Almanca tercümesini aynı çatı altındaki İnfoyed Tercüme hazırlar.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.
Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp
Sık sorulan sorular
Uzman olmak için üniversite mezunu olmam gerekir mi?
Hayır. BA’ya göre uzmanlık üniversite diploması veya tamamlanmış meslek eğitimiyle gösterilebilir. Üniversite diploması yalnızca stajyer (trainee) olarak gideceksen zorunludur.
Şirkete özgü bilgi ne demek?
Şirketin kendi ürünleri, sistemleri, süreçleri veya yöntemleri hakkında, Almanya’daki birimin faaliyeti için vazgeçilmez olan bilgidir. Piyasada herkesin sahip olabileceği genel beceriler bu tanımı tek başına karşılamaz.
Yönetici sayılmak için kaç kişiyi yönetmem gerekir?
Kanunda bir kişi sayısı yok. Önemli olan Almanya’daki birimi, bir bölümünü veya alt bölümünü esas olarak yönetmen ve personeli denetleme yetkinin bulunması.
Hangi organizasyon şemasını sunmalıyım?
Almanya’daki birimin şemasını. Senin pozisyonun, sana bağlı ekip ve bağlı olduğun yönetici görünmeli; Türkiye’deki şirketin şeması ancak tamamlayıcı olabilir.
Pozisyonum uzman tanımına uymuyorsa ne yapabilirim?
Almanya’daki şirketle yerel bir sözleşme yapılıyorsa nitelikli iş gücü vizesi ya da Mavi Kart gibi yollar değerlendirilebilir. Şirkete özgü uzmanlar için §19c ile İstihdam Yönetmeliği §3 yolu da ana sayfamızda anlatılıyor.
Belgelerin tercümesi gerekir mi?
Büyükelçiliğin bilgi notları Türkçe belgelerin yeminli tercüman tarafından yapılmış Almanca tercümelerini istiyor. Diploma, çalışma belgeleri ve SGK dökümü bu kapsama girer.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026