Amerika Vizesi › E-2 Vizesi › İş planı
E-2 başvurusunda memur, yatırım yaptığın işletmeyi hiç görmeden bir karar verir. Önünde DS-160, varsa DS-156E, yatırım belgeleri ve işletmenin nasıl büyüyeceğini anlatan iş planı (business plan) olur. İş planı resmi belge listesinde ayrı bir kalem olarak yazmıyor; ama E-2’nin en zor şartlarından birini, işletmenin “marjinal” olmadığını göstermenin en doğal yolu. Bu yazıda E-2 iş planının hangi şartı kanıtladığını, hangi bölümlerden oluştuğunu, finansal tahminlerin nasıl kurulduğunu ve en sık yapılan hataları anlatıyoruz.
İçindekiler
İş planı neden bu kadar önemli?
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın E vizesi sayfası temel belgeleri sayar (pasaport, DS-160 onay sayfası, fotoğraf; asıl E-1 başvuranları ile yönetici ve kilit çalışanlar için DS-156E) ve durumlar çok farklı olduğu için tam bir belge listesi vermenin mümkün olmadığını söyler; konsolosluk ek belge isteyebilir. İş planı bu yüzden bir “zorunlu form” değil, bir kanıt aracıdır.
Neden bu kadar merkezi? Çünkü E-2 şartlarının bazıları bugünü, bazıları geleceği ilgilendirir. Yatırımın yapıldığını faturalar ve transfer kayıtları gösterir. Ama işletmenin önümüzdeki yıllarda seni ve aileni geçindirmenin ötesine geçecek kapasitesi olduğunu gösterecek bir fatura yoktur. Bunu gösteren, gerçekçi rakamlara dayanan bir plandır.
Özellikle yeni kurulan işletmelerde: Mevcut bir işletmeyi satın alıyorsan geçmiş mali tablolar elindedir. Sıfırdan kurduğun bir işletmede ise geçmiş yoktur; memur işletmenin geleceğini büyük ölçüde iş planından okur. Seçeneklerin farkı için: işletme satın almak mı, yeni şirket mi?
İş planı hangi E-2 şartını kanıtlar?
İyi bir E-2 iş planı, yönetmelikteki şartları tek tek karşılayacak şekilde kurulur. Aşağıdaki tablo her şartın iş planında nereye denk geldiğini gösterir:
| E-2 şartı (8 CFR 214.2(e)) | İş planında karşılığı |
|---|---|
| Marjinal olmayan işletme | Gelir ve kâr tahminleri; yatırımcının ve ailesinin asgari geçiminin ötesine geçen kapasite ya da önemli ekonomik katkı (örneğin istihdam planı) |
| Gelecekteki kapasite (genelde 5 yıl) | Normal faaliyete başladıktan sonraki 5 yılı kapsayan finansal tahminler |
| Önemli yatırım (orantılılık) | Kuruluş maliyeti tablosu: toplam maliyet ve yatırımcının bunun ne kadarını karşıladığı |
| Gerçek ve faal işletme | Ürün veya hizmet, lokasyon, tedarikçiler, müşteri kitlesi, faaliyete geçiş takvimi |
| Geliştirme ve yönetme | Organizasyon şeması; yatırımcının rolü, yetkisi ve deneyimi |
| %50 Türk mülkiyeti | Ortaklık yapısı ve hisse dağılımı |
İstihdam E-2 için resmi bir sayı şartı değildir; yönetmelik iş yaratma rakamı vermiyor. Ama işletmenin önemli bir ekonomik katkı yapma kapasitesini göstermenin anlaşılır yollarından biri olduğu için iş planlarında genelde ayrıntılı yer alır.
E-2 iş planının bölümleri
Resmi bir iş planı şablonu yok. Aşağıdaki yapı, E-2 şartlarını sırasıyla karşılayan ve memurun kısa sürede okuyabileceği bir düzendir:
- Yönetici özeti (executive summary). İşletme ne yapıyor, nerede, ne kadar yatırım yapıldı, kaç kişi çalışacak, 5 yılda nereye varacak? Memur yalnızca bu sayfayı okusa bile resmi görmeli.
- Şirket ve ortaklık yapısı. Şirketin kuruluşu, eyaleti, hisse dağılımı ve Türk mülkiyetinin oranı. Şirket tarafının ayrıntıları için: E-2 için ABD’de şirket kuruluşu.
- Ürün veya hizmet. Ne satıyorsun, fiyatlandırma nasıl, rakiplerden farkın ne?
- Pazar analizi. Lokasyonun, hedef müşterinin ve rakiplerin gerçekçi bir değerlendirmesi. Kaynak gösterilen veriler, genel iddialardan daha güçlüdür.
- Pazarlama ve satış planı. Müşteriye nasıl ulaşacağın ve ilk satışların nereden geleceği.
- Organizasyon ve personel planı. Senin rolün, işe alınacak pozisyonlar ve zamanlaması. Türkiye’den getirmeyi düşündüğün yönetici ya da uzman varsa: E-2 kilit çalışan vizesi.
- Yatırım ve kuruluş maliyeti. Toplam maliyet, harcanan ve harcanacak kalemler, paranın kaynağı. Orantılılık mantığı için: E-2 vizesi için ne kadar yatırım gerekir?
- Finansal tahminler. 5 yıllık gelir, gider, kâr ve nakit akışı tahminleri ve bu tahminlerin varsayımları.
İş planı İngilizce hazırlanır. Uzunluğu işletmenin karmaşıklığına göre değişir; önemli olan sayfa sayısı değil, memurun her şartın cevabını kolayca bulabilmesidir.
Finansal tahminler ve 5 yıl kuralı
Yönetmeliğe göre işletmenin gelecekteki gelir kapasitesi, genelde normal faaliyete başlamasından itibaren 5 yıl içinde gerçekleşebilir olmalı. Bu yüzden E-2 iş planlarında finansal tahminler 5 yılı kapsayacak şekilde kurulur.
| Tahmin | Ne göstermeli? | Dikkat |
|---|---|---|
| Gelir tahmini | Yıllara göre satış | Fiyat × satış adedi gibi açık bir hesaba dayanmalı; “ilk yıl şu kadar” demek yetmez |
| Gider tahmini | Kira, maaş, stok, pazarlama, sigorta | Kira sözleşmesi ve tekliflerle aynı rakamlar |
| Kâr/zarar | Ne zaman kâra geçileceği | İlk yıl zarar olabilir; önemli olan gidişatın gerekçesi |
| Nakit akışı | İşletmenin ilk dönemi nasıl finanse edeceği | Yatırımın tamamı kuruluşa gidiyorsa ilk ayların nakdi nereden? |
| Personel tablosu | Pozisyonlar, işe alım zamanı, maaşlar | Gider tahminiyle birebir uyumlu olmalı |
Abartma, gerekçelendir. Çok iyimser rakamlar planı güçlendirmez, zayıflatır. Memur için ikna edici olan büyük rakam değil, varsayımları açık ve belgelerle tutarlı bir tahmindir. Bütün varsayımların bir dayanağı olmalı: sektör verisi, tedarikçi teklifi, kira sözleşmesi ya da satın aldığın işletmenin geçmiş kayıtları.
Vergi tahminleri ve şirket türünün vergi etkileri için bir ABD vergi danışmanına (CPA) danış. İş planı bir vergi ya da hukuk görüşü yerine geçmez.
Belgelerle ve mülakatla tutarlılık
İş planı tek başına okunmaz. Memur onu DS-160, varsa DS-156E, yatırım belgeleri ve paranın kaynağını gösteren banka dökümleriyle yan yana koyar. Ardından mülakatta seninle konuşur. Bu yüzden:
- İş planındaki yatırım tutarı, transfer kayıtları ve faturalarla aynı olmalı.
- Paranın kaynağı bölümü, Türkiye’deki belgelerle (satış sözleşmesi, tapu, banka dökümü) örtüşmeli. Banka dökümü için şubeden kaşeli/imzalı döküm öneriyoruz. Ayrıntı: E-2’de paranın kaynağı.
- DS-160’taki (ve varsa DS-156E’deki) iş tanımı ve personel bilgisi iş planıyla çelişmemeli.
- Mülakatta söylediğin rakamlar iş planındaki rakamlar olmalı.
Mülakatta memur iş planının ayrıntılarına girebilir. Planı kim hazırlarsa hazırlasın, onu anlatacak kişi sensin. “İlk yıl kaç kişi çalıştıracaksın?”, “Kira ne kadar?”, “Ne zaman kâra geçeceksin?” gibi sorulara kendi cümlelerinle cevap verebilmelisin. Soru tipleri için E-2 vizesi mülakat soruları yazımıza bak.
Belgelerin çoğu (şirket belgeleri, kira sözleşmesi, iş planı) zaten İngilizce olur. Türkiye’den gelen belgeler için konsolosluk Türkçe belgeleri de kabul ediyor; biz bütün belgeleri yeminli tercümeyle hazırlıyoruz ki iş planındaki tutar ile tercümedeki tutar arasında bir fark kalmasın.
E-2 iş planında sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu |
|---|---|
| Hazır şablondan, işletmeye özgü olmayan genel bir plan | Memur, planın senin işini anlatmadığını görür |
| Gerekçesiz, çok iyimser gelir tahmini | Planın tamamının güvenilirliği zayıflar |
| Yalnızca yatırımcının maaşını karşılayan bir tablo | İşletme marjinal görünür |
| Yatırım tutarının belgelerle uyuşmaması | Orantılılık ve tutarlılık sorgulanır |
| Yatırımcının rolünün belirsiz kalması | “Geliştirme ve yönetme” şartı zayıflar |
| Yatırımcının planı bilmemesi | Mülakatta cevaplar planla çelişir |
İş planını belgelerinle birlikte hazırlayalım
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. E-2’de iş planını biz hazırlıyoruz; ama onu masa başında değil, senin işinle ve belgelerinle birlikte kuruyoruz. İş fikrini dinliyor, maliyet kalemlerini seninle çıkarıyor, finansal tahminleri gerekçeleriyle hazırlıyor ve planı yatırım belgeleri, paranın kaynağı ve formlarla tutarlı hale getiriyoruz. ABD’de şirket kuruluşunu yapıyor, vize dosyanı yeminli tercümeyle hazırlıyor ve mülakat provasında planı memura kendin anlatabilmen için seninle çalışıyoruz. Mülakata sen girersin; ama hazırlığın her adımında yanındayız. İşletme ya da franchise bulma hizmeti vermiyoruz; seçtiğin işin planını hazırlıyoruz.
Sık sorulan sorular
E-2 için iş planı zorunlu mu?
Resmi belge listesinde iş planı ayrı bir kalem olarak yazmıyor; konsolosluk ise ek belge isteyebilir. Ama işletmenin marjinal olmadığını ve gelecekteki kapasitesini göstermek için iş planı en doğal kanıttır. Özellikle yeni kurulan işletmelerde bu kanıtın yerini tutacak başka bir belge zordur.
İş planı kaç yıllık olmalı?
Yönetmeliğe göre gelecekteki gelir kapasitesi genelde normal faaliyete başlamasından itibaren 5 yıl içinde gerçekleşebilir olmalı. Bu yüzden finansal tahminler genelde 5 yılı kapsar.
İş planı Türkçe olabilir mi?
E-2 dosyasında iş planı İngilizce hazırlanır; belgelerin çoğu zaten İngilizcedir. Türkiye’den gelen belgeler için yeminli tercüme hazırlıyoruz.
Kaç kişi çalıştırmam gerekiyor?
E-2 için resmi bir istihdam sayısı şartı yok. Ama işletmenin yatırımcıyı geçindirmenin ötesine geçtiğini göstermenin anlaşılır yollarından biri istihdam olduğu için personel planı iş planında ayrıntılı yer alır. Sabit sayı vermek yerine işletmenin gerçek ihtiyacına göre plan yapılmalı.
İlk yıl zarar edeceğim; bu sorun mu?
Tek başına sorun değildir. Önemli olan, işletmenin gelecekteki kapasitesinin gerçekçi varsayımlarla gösterilmesidir. İlk dönemin nakit ihtiyacının nasıl karşılanacağı da planda açık olmalı.
İş planını kendim yazabilir miyim?
Yazabilirsin. Önemli olan, planın E-2 şartlarını karşılaması, belgelerle tutarlı olması ve mülakatta onu anlatabilmendir. Biz iş planını hazırlıyor ve vize dosyasının geri kalanıyla birlikte kontrol ediyoruz.
İş planı hukuki ya da vergi danışmanlığı yerine geçer mi?
Hayır. Şirket türü, escrow ve göçmenlik hukuku için bir ABD göçmenlik avukatına danışmanı öneririz; vergi konuları için bir ABD vergi danışmanına (CPA) danış.
E-2’nin bütün şartları ve süreci için Amerika E-2 vizesi sayfamıza, bütün yatırımcı vizelerinin karşılaştırması için Amerika yatırımcı vizesi sayfamıza bak. Form tarafı için DS-160 formu adım adım rehberimizi oku. Henüz işletmeni seçmediysen: B-1 ile yatırım araştırma ziyareti.