E-2 için işletme satın almak mı, franchise mı, yeni şirket mi?

Amerika Vizesi › E-2 Vizesi › Satın almak mı, yeni şirket mi?

Rehber · E-2 yatırım yolu seçimi

E-2 için Amerika’da yatırım yapmaya karar verdin; şimdi asıl soru şu: Çalışan bir işletmeyi mi satın alacaksın, bir franchise mı açacaksın, yoksa sıfırdan kendi şirketini mi kuracaksın? Üçü de E-2’ye konu olabilir, ama her birinde konsolosluk memurunun göreceği tablo farklı. Bu yazıda mevcut işletme, franchise ve yeni şirket seçeneklerini E-2 kuralları açısından karşılaştırıyoruz: yatırımın neye göre ölçüldüğü, işletmenin “marjinal olmadığı” nasıl gösterilir ve hangi riskler sende kalır. Başta bir şeyi açıkça söyleyelim: İnfoyed işletme ya da franchise bulmuyor ve önermiyor; ücretsiz ön değerlendirmede iş fikrini E-2 şartları açısından konuşuyoruz.

İçindekiler
  1. Üç yolda da aynı olan resmi kurallar
  2. Mevcut işletme, franchise, yeni şirket: karşılaştırma
  3. Mevcut bir işletmeyi satın almak
  4. Franchise açmak
  5. Sıfırdan yeni şirket kurmak
  6. E-2’ye uymayan yatırımlar
  7. İş fikrini birlikte konuşalım
  8. Sık sorulan sorular

Üç yolda da aynı olan resmi kurallar

Hangi yolu seçersen seç, E-2 yönetmeliği (8 CFR 214.2(e)) aynı soruları sorar:

  • Yatırım önemli mi? Yatırım, işletmeyi satın alma ya da kurma maliyetine göre önemli olmalı (8 CFR 214.2(e)(14)). Resmi bir asgari tutar yok; işletmenin maliyeti ne kadar düşükse, yatırımın bu maliyete oranı o kadar yüksek olmalı. Orantılılık testini ayrıntısıyla E-2 için ne kadar yatırım gerekir? yazımızda anlattık.
  • İşletme gerçek ve faal mi? Kâr amacıyla mal ya da hizmet üreten, aktif ve işleyen bir girişim olmalı (8 CFR 214.2(e)(13)).
  • İşletme marjinal değil mi? Yatırımcıya ve ailesine asgari bir geçimden fazlasını sağlayacak bugünkü ya da gelecekteki kapasitesi olmalı, ya da önemli bir ekonomik katkı yapabilmeli. Gelecekteki kapasite genelde normal faaliyete başlamadan itibaren 5 yıl içinde gerçekleşebilir olmalı (8 CFR 214.2(e)(15)).
  • Para risk altında mı? Sermaye işletmeye geri alınamaz biçimde bağlanmalı; iş kötü giderse kısmen ya da tamamen kaybedilebilmeli (8 CFR 214.2(e)(12)).
  • İşi sen mi yöneteceksin? Yatırımcı işletmeyi geliştirip yönetmeli; en az %50 mülkiyet ya da operasyonel kontrol (8 CFR 214.2(e)(16)).

Seçeceğin yol bu soruların cevabını değiştirmez; ama cevabı nasıl kanıtlayacağını değiştirir.

Mevcut işletme, franchise, yeni şirket: karşılaştırma

Konu Mevcut işletme Franchise Yeni şirket
Orantılılıkta esas alınan maliyet Satın alma maliyeti Birimi açmanın toplam maliyeti İşletmeyi kurmanın maliyeti
“Faal işletme” kanıtı Hazır: işletme zaten çalışıyor Açılış hazırlığı ve sözleşmeler Başvurudan önce somut adımlar gerekir
Marjinal olmama kanıtı Geçmiş mali kayıtlar ve iş planı Birim bazında iş planı Tamamen iş planına ve projeksiyona dayanır
Başlıca risk Gizli borç, abartılı satış rakamları Sözleşme yükümlülükleri, lokasyon Pazarın ve gelirin henüz kanıtlanmamış olması
İnceleme kimde? Avukat ve CPA ile satın alma incelemesi Avukat ile franchise sözleşmesi incelemesi İş planı ve kuruluş kararları

Tablodaki “esas alınan maliyet” satırı resmi kuralın (satın alma ya da kurma maliyeti) üç yola uygulanmış hali; “başlıca risk” satırı ise resmi bir liste değil, bu tür yatırımlarda bilinen genel risk başlıkları.

Mevcut bir işletmeyi satın almak

Çalışan bir restoranı, dükkânı ya da hizmet şirketini devralmak, E-2’de “faal işletme” şartını en kolay gösterilen yol. Kapısı açık, müşterisi olan, maaş ödeyen bir işletmenin gerçek olduğunu anlatmak için uzun bir açıklama gerekmez. Geçmiş yılların mali kayıtları da işletmenin geçim düzeyinin üstünde gelir üretip üretmediğini doğrudan gösterir.

Ama bu yolun kendine özgü riskleri var:

  • Satış rakamlarının doğruluğu: Satıcının beyan ettiği gelir ile vergi kayıtlarındaki gelir aynı mı? Bu inceleme bir ABD vergi danışmanının (CPA) işi.
  • Devralınan yükümlülükler: Borç, kira sözleşmesi, ruhsatların devri ve çalışanlarla ilgili yükümlülükler. Bu da avukatın işi.
  • Fiyatın gerçekçiliği: Orantılılık, satın alma maliyetine göre ölçülür. İşletmenin değerini yüksek ya da düşük gösteren bir fiyat, yatırımın değerlendirilmesini de etkiler.
  • Paranın zamanlaması: Yönetmelik, fonların E statüsü onaylanana kadar escrow hesabında tutulabileceğini söylüyor (8 CFR 214.2(e)(12)). Satış sözleşmesinin vize kararıyla nasıl ilişkilendirileceği ve escrow kurgusu hukuki bir konu; hukuki kısım için bir ABD göçmenlik avukatına danışmanı öneririz.

Satın alınan iş “senin işin” olmalı: Mevcut işletmeyi alıp eski sahibinin yönetmeye devam ettiği, senin uzaktan izlediğin bir yapı, “geliştirmek ve yönetmek için gelen yatırımcı” tanımına oturmakta zorlanır. Devirden sonra işi kimin, nasıl yöneteceği iş planında açıkça yazmalı.

Franchise açmak

Franchise, hazır bir marka, işletme modeli ve tedarik sistemi sunar. E-2 açısından cazip tarafı, iş modelinin başka lokasyonlarda denenmiş olması. Ama konsolosluk markayı değil, senin açacağın birimi değerlendirir. Markanın başka eyaletlerdeki başarısı, senin biriminin marjinal olmadığını tek başına kanıtlamaz.

Franchise dosyalarında dikkat ettiğimiz noktalar:

  • Orantılılık için esas alınacak maliyet, birimi açmanın toplam maliyetidir; franchise sözleşmesi ve kurulum teklifleri bu maliyeti göstermeye yardım eder.
  • Yalnızca franchise ücretini ödeyip açılışı belirsiz bir tarihe bırakmak, “faal işletme” ve “risk altındaki sermaye” sorularını zayıf bırakır. Başvuru öncesinde lokasyon, kira ve kurulum gibi somut adımlar görünür olmalı.
  • Franchise sözleşmesinin süresi, fesih şartları ve yatırımcıya getirdiği yükümlülükler hukuki bir inceleme ister.
  • Birim bazında hazırlanmış bir iş planı yine gerekir; ayrıntı için E-2 iş planı nasıl hazırlanır?

Sıfırdan yeni şirket kurmak

Kendi iş fikrini Amerika’da hayata geçirmek en esnek yol: Lokasyonu, ölçeği ve iş modelini sen belirlersin. Ama ispat yükü de en ağır bu yolda. Henüz müşterisi ve geçmişi olmayan bir işletmede, marjinal olmadığını göstermek büyük ölçüde iş planına ve 5 yıllık kapasiteye dayanır.

Yeni şirket dosyasında başvurudan önce genelde şunların görünür olmasını istiyoruz:

  1. Şirketin kurulmuş ve sermayenin şirket hesabına aktarılmış olması (E-2 şirket kuruluşu)
  2. Kira sözleşmesi, ekipman alımı, tadilat ya da ilk tedarik sözleşmeleri gibi geri dönülmez harcamalar
  3. Gerekli ruhsat ve izinler için başlatılmış süreçler
  4. İşe alım planını ve gelir projeksiyonunu içeren gerçekçi bir iş planı
  5. Bu işi yürütebileceğini gösteren deneyimin: aynı sektörde Türkiye’deki geçmişin, şirket yöneticiliğin

Yönetmelik, yalnızca kendine ve ailene geçim sağlayacak küçük bir işletmeyi açıkça kapsam dışı tutuyor: “yalnızca geçimini sağlamak için marjinal bir işletmeye yapılan küçük yatırım” E-2 değildir (8 CFR 214.2(e)(2)). Yeni şirket fikrin tek kişilik bir serbest meslek faaliyetine dönüşüyorsa, bunu başvurudan önce dürüstçe konuşmamız gerekir.

E-2’ye uymayan yatırımlar

Resmi tanım “gerçek, aktif ve işleyen ticari girişim” dediği için bazı yatırımlar ne kadar büyük olursa olsun E-2’ye uymakta zorlanır. Bizim okumamız şöyle:

  • Kiraya vermek için daire ya da arsa almak ve beklemek gibi pasif varlık sahipliği
  • Hisse senedi ya da fon gibi yönetimine katılmadığın portföy yatırımları
  • Bankada bekleyen, istenince geri çekilebilecek para (resmi sayfaya göre genelde yatırım sayılmaz)

Göçmen yatırımcı programı EB-5 ise farklı kurallara, daha yüksek tutarlara ve iş yaratma şartına dayanır. İki yolu yan yana görmek için E-2 mi EB-5 mi? yazımıza bakabilirsin.

İş fikrini birlikte konuşalım

Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Satılık işletmeyi, franchise teklifini ya da kendi iş fikrini sen buluyorsun; biz bulmuyor ve önermiyoruz, çünkü yatırım kararı senin. Ücretsiz ön değerlendirmede iş fikrini E-2 şartları açısından konuşuyoruz; dosyaya dönüşebiliyorsa yolu baştan sona birlikte yürüyoruz: iş planından şirket kuruluşuna, belge dosyasından mülakat provasına kadar tek elden. İşletmenin ya da franchise sözleşmesinin ticari ve hukuki incelemesi ise avukatın ve vergi danışmanının işi; sözleşmeyi imzalamadan önce onlarla konuş.

Unutma: Hangi yolu seçersen seç, sermaye vize kararından önce risk altına girer ve vize kararını yalnızca ABD konsolosluk memuru verir. Hiçbir danışman vize garantisi veremez. Sözleşmeyi imzalamadan önce riskleri bir ABD göçmenlik avukatıyla ve bir vergi danışmanıyla konuş. Doğru hazırlık hatayı en aza indirir ve vize alma ihtimalini artırır.

İş fikrimi konuşalım

Sık sorulan sorular

E-2 için mevcut işletme mi, yeni şirket mi daha kolay?

Mevcut işletmede faal olma ve gelir geçmişi hazırdır; yeni şirkette bunlar iş planı ve somut kuruluş adımlarıyla gösterilir. Ama “kolay” yol dosyaya göre değişir: Mevcut işletmenin sorunlu mali kayıtları, iyi kurgulanmış bir yeni şirketten daha zayıf bir dosya çıkarabilir.

İnfoyed bana satılık işletme ya da franchise buluyor mu?

Hayır. İşletme ya da franchise bulma hizmeti vermiyoruz. Ücretsiz ön değerlendirmede iş fikrini E-2 şartları açısından konuşuyor; sonra iş planını, şirket kuruluşunu ve vize dosyasını yürütüyoruz.

Franchise markası tanınmışsa vize daha kolay mı çıkar?

Tek başına hayır. Konsolosluk senin açacağın birimi değerlendirir: yatırımın birimin maliyetine oranı, birimin faal olması ve marjinal olmaması. Marka, iş planını desteklemeye yardım eder ama onun yerini tutmaz.

Satın alma bedelini vize çıkmadan satıcıya ödemem gerekir mi?

Yönetmelik, fonların E statüsü onaylanana kadar escrow hesabında tutulabileceğini söylüyor. Satış sözleşmesinin bu sürece nasıl bağlanacağı hukuki bir konu; bir ABD göçmenlik avukatına danışmanı öneririz.

Amerika’da kiralık daire alsam E-2 alabilir miyim?

Pasif gayrimenkul yatırımı, “gerçek, aktif ve işleyen ticari girişim” tanımına uymakta zorlanır. E-2, işletmeyi geliştirip yönetmeye gelen yatırımcı içindir.

İşletmeyi görmek için Amerika’ya gidebilir miyim?

Evet, yatırım araştırması için B-1 ile gidilebilir. Ama B statüsündeyken işletmeyi yönetemez ve üretken iş yapamazsın. Ayrıntı için B-1 ile yatırım araştırma ziyareti yazımıza bak.

E-2’nin bütün şartları için Amerika E-2 vizesi sayfamıza, bütün yatırım yolları için Amerika yatırımcı vizeleri çatı sayfamıza bakabilirsin. Paranın nasıl belgeleneceği için E-2 vizesinde paranın kaynağı yazımızı oku.

Hangi yol bana uygun?

Son güncelleme: 2 Kasım 2026.