E-1 Vizesi Ticaret Şartları: Önemli Ticaret ve %50 Kuralı

Amerika Vizesi › E-1 Vizesi › Ticaret şartları

Rehber · E-1 Treaty Trader · “Önemli ticaret” ve %50 kuralı

E-1 vizesinde memurun sorduğu asıl soru “Ne kadar paran var?” değil, “Türkiye ile Amerika arasında gerçekten süren, önemli bir ticaretin var mı?” sorusu. Bu yazıda ABD yönetmeliğinin (8 CFR 214.2(e)) ve Dışişleri Bakanlığı’nın el kitabının “ticaret”, “önemli ticaret” ve “%50 kuralı” için ne dediğini; hangi işlerin ticaret sayıldığını, hangilerinin sayılmadığını ve ticaretini nasıl belgeleyeceğini örneklerle anlatıyoruz.

İçindekiler
  1. Ticaret ne demek?
  2. “Önemli ticaret” ölçütü
  3. %50 kuralı ve örnek hesap
  4. Hangi işler ticaret sayılır?
  5. Ticaret sayılmayan durumlar
  6. Ticaretini nasıl belgelersin?
  7. Ticareti kim yapıyor? Uyruk şartı
  8. Ticaret dosyanı birlikte kuralım
  9. Sık sorulan sorular

E-1’de “ticaret” ne demek?

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın E vizesi sayfası kısa bir tanım veriyor: “Trade means the international exchange of goods, services, and technology.” Yani ticaret, mal, hizmet ve teknolojinin uluslararası değişimi. Yönetmelik bu tanımı dört şartla somutlaştırıyor:

  1. Ticaret mevcut olmalı. Değişim şu an yürüyor olmalı. “Şirketi kurunca ihracata başlayacağız” bir plan, ticaret değil. Yönetmelik, hemen değişim öngören bağlayıcı sözleşmeleri de ticaret sayıyor; ama sözleşmenin taraflar için bağlayıcı olması ve değişimin hemen başlamasını öngörmesi gerekir.
  2. Değişim uluslararası olmalı. Mal ya da hizmet ülke sınırını geçmeli: Türkiye’den Amerika’ya ya da Amerika’dan Türkiye’ye.
  3. Mülkiyet geçmeli. Mal veya hizmetin mülkiyeti (title) bir taraftan diğerine geçmeli. Yalnızca tanıtım ya da bağlantı kurmak gibi, el değiştiren bir mal veya hizmetin olmadığı işler zayıf kalır. Resmi metin komisyon modellerinden ayrıca söz etmiyor; bizim çıkarımımız, mülkiyetin el değiştirmediği aracılık modellerinin daha zor belgelendiği yönünde. Böyle bir model için durumu bir ABD göçmenlik avukatıyla değerlendir.
  4. İzlenebilir olmalı. Değişim belgelerle takip edilebilmeli: fatura, ödeme, taşıma ya da teslim kaydı.

E-1’in genel şartları, başvuru adımları ve ücretleri için Amerika E-1 vizesi sayfamıza bakabilirsin. Bu yazı yalnızca ticaret tarafına odaklanıyor.

“Önemli ticaret” (substantial trade) ölçütü

Yönetmelik “önemli” kelimesini bir tutarla değil, bir akışla tanımlıyor. Aranan şey, zaman içinde çok sayıda işlemden oluşan kesintisiz bir ticaret akışı. Dört kural akılda tutulmalı:

Kural Pratikte anlamı
Kesintisiz akış Ara ara yapılan, yıl içinde bir iki kez gerçekleşen sevkiyatlar zayıf kalır. Düzenli ve tekrarlanan işlemler aranır.
Çok sayıda işlem Tek bir işlemle E-1 kurulamaz, işlem ne kadar büyük olursa olsun. 2 milyon dolarlık tek bir sözleşme, aylık düzenli sevkiyatların yerini tutmaz.
Asgari tutar yok İşlem başına asgari bir tutar ya da hacim yok. Küçük ama sık işlemler de önemli ticaret oluşturabilir.
Küçük işletmeler Ticaretten gelen gelirin seni ve aileni geçindirmeye yetmesi olumlu bir etken. Yani küçük bir işletmede memur, bu işin seni Amerika’da gerçekten taşıyıp taşımadığına da bakar.

Dikkat: “Resmi asgari tutar yok” demek “her hacim yeter” demek değil. Önemli olan işlem sayısı, süreklilik ve ticaretin işletmenin ve ailenin geçimindeki yeri birlikte okunur. Bu yüzden dosyada tek bir toplam rakam vermek yerine ticaretin aylara ve işlemlere göre dağılımını göstermek önemli.

%50 kuralı ve örnek hesap

Yönetmeliğe ve Dışişleri’nin el kitabına göre kişinin uluslararası ticaret hacminin %50’sinden fazlası Amerika ile antlaşma ülkesi, yani Türkiye arasında olmalı. Burada iki noktaya dikkat: Hesap yalnızca uluslararası ticaret üzerinden yapılır ve sınır “en az %50” değil, “%50’den fazla”dır.

Aşağıdaki tablo tamamen örnektir; rakamlar kural değil, yalnızca hesabın mantığını göstermek için seçildi:

Örnek şirket ABD–Türkiye ticareti Diğer ülkelerle uluslararası ticaret ABD–Türkiye payı %50 şartı
A (tekstil ihracatı) $600.000 $300.000 (Kanada, Meksika) %66,7 Karşılanıyor
B (gıda ithalatı) $400.000 $400.000 (Avrupa ülkeleri) %50 Karşılanmıyor (%50’den fazla olmalı)
C (mobilya) $250.000 $500.000 (Çin) %33,3 Karşılanmıyor

Örnekteki C şirketinin Amerika’da yaptığı iç piyasa satışları bu hesaba hiç girmez; çünkü hesap uluslararası ticaret hacmi üzerinden yapılır. A şirketi %50 şartını karşılasa bile, ticaretin sürekli ve çok sayıda işlemden oluştuğunu ayrıca göstermesi gerekir. %50 şartı “önemli ticaret” şartının yerine geçmez; ikisi birlikte aranır.

Hangi işler ticaret sayılır?

Yönetmelik ticaret kalemlerini sayarken “bunlarla sınırlı olmamak üzere” diyor: mal, hizmet, uluslararası bankacılık, sigorta, para, taşımacılık, iletişim, veri işleme, reklam, muhasebe, tasarım ve mühendislik, yönetim danışmanlığı, turizm, teknoloji ve teknoloji transferi ve bazı haber toplama faaliyetleri. Türkiye’den gelen başvurularda karşılaşılabilecek örnek iş modelleri:

Örnek iş modeli Ticaret kalemi Dikkat edilecek nokta
Türkiye’de üretilen tekstil, seramik ya da gıdanın Amerika’daki şirket üzerinden satışı Mal Sevkiyatların düzenliliği ve gümrük kayıtları
Amerika’dan makine, yedek parça ya da hammadde alıp Türkiye’ye satmak Mal Mülkiyetin gerçekten el değiştirmesi; alım satımın şirket üzerinden yapılması
Türkiye’deki ekiple Amerikalı müşterilere yazılım geliştirme Hizmet, teknoloji Sözleşmeler ve hizmet bedelinin uluslararası ödenmesi
Mimarlık, mühendislik ya da tasarım hizmeti Tasarım ve mühendislik Proje bazlı tek işler değil, süren müşteri ilişkisi
Amerikalı turistlere Türkiye turları satan bir acente Turizm Tur satışlarının ve ödemelerin kayıtları
İki ülke arasında taşımacılık ve lojistik Taşımacılık Taşıma sözleşmeleri ve sefer kayıtları

Hizmet ticaretinde “sınırı geçen” şey fiziksel bir ürün değil, hizmetin kendisi ve bedelidir. Bu yüzden hizmet ihracatı yapan şirketlerde sözleşmeler, teslim kayıtları ve uluslararası ödemeler dosyanın omurgasını oluşturur.

Ticaret sayılmayan durumlar

  • Yalnızca Amerika iç piyasası: Amerika’da mal alıp Amerika’da satmak ya da uluslararası değişim olmadan iç pazar geliştirmek E-1 ticareti değil. Bu tür bir işletme için E-2 yatırımcı vizesi değerlendirilebilir.
  • Henüz başlamamış ticaret: Planlar, niyet mektupları ve görüşme aşamasındaki anlaşmalar ticaret değil. Bağlayıcı ve hemen değişim öngören sözleşmeler istisna.
  • Tek büyük işlem: Süreklilik yoksa tutar kurtarmaz.
  • Ağırlığı üçüncü ülkelerde olan ticaret: Uluslararası hacmin yarısı ya da daha azı Türkiye ile ise %50 şartı karşılanmaz.
  • El değiştiren bir şeyin olmadığı işler: Yalnızca tanıtım ya da bağlantı kurma gibi, mal veya hizmetin el değiştirmediği işler zayıf kalır.

Ticaretin henüz başlamadıysa Amerika’da pazar araştırması, müşteri ve tedarikçi görüşmeleri için B-1 ticari vize doğru başlangıç olabilir. B-1 ile neleri yapıp neleri yapamayacağını B-1 vizesi ile neler yapılır? yazımızda anlattık.

Ticaretini nasıl belgelersin?

Resmi kaynaklar E-1 için tam bir belge listesi vermiyor; Dışişleri durumların çok farklı olduğunu söylüyor ve konsolosluk ek belge isteyebiliyor. Ama yönetmeliğin “izlenebilir değişim” şartı belgelerin ne işe yaraması gerektiğini gösteriyor. Aşağıdaki liste resmi bir liste değil; ticaret akışını göstermek için sık kullanılan belge türleri:

Ne gösterilmeli? Örnek belge
Ticaret var ve sürüyor Son dönem satış ve alış faturaları, aylara göre işlem listesi
Mal sınırı geçti Gümrük beyannameleri, konşimento ya da taşıma belgeleri
Hizmet teslim edildi Hizmet sözleşmeleri, teslim kayıtları, proje yazışmaları
Mülkiyet ve bedel geçti Uluslararası ödeme kayıtları, banka dökümleri (şubeden kaşeli/imzalı öneriyoruz)
%50’den fazlası Türkiye ile Ülke bazında hacim özet tablosu ve muhasebe kayıtları
Şirket Türk ABD şirketinin ortaklık belgeleri; Türkiye’deki şirketin ticaret sicil kaydı

Bu bilgilerin önemli kısmı DS-156E formuna da girer; bu formu asıl başvuran (tüccar ya da E-1 çalışanı) verir, eş ve çocuklar vermez. Formdaki rakamlarla özet tablonun, faturaların ve mülakatta söylediklerinin birebir tutması gerekir. ABD tarafındaki belgeler çoğunlukla zaten İngilizce olur; Türkçe ticaret sicil kayıtları, gümrük belgeleri ve faturalar için İngilizce çeviri hazırlanır. Biz Türkçe belgeleri yeminli tercümeyle hazırlıyoruz; böylece çevirideki bir tutar özet tabloyla çelişmiyor. Şirket sahiplerinin genel belge mantığı için şirket sahipleri için ticari vize belgeleri yazımıza da bakabilirsin.

Ticareti kim yapıyor? Uyruk şartı

E-1’de hem kişinin hem şirketin uyruğu önemli:

  • Asıl başvuran Türk vatandaşı olmalı. Ticareti kendi adına ya da Türk uyruklu bir şirketin çalışanı olarak yürütebilir.
  • Amerika’daki şirketin en az %50’si Türk vatandaşlarına ait olmalı. Mülkiyet mümkün olduğunca nihai gerçek kişi sahiplere kadar izlenir.
  • Çalışan olarak başvuracaksan sen de Türk vatandaşı olmalısın ve yönetici, denetleyici ya da vazgeçilmez özel nitelikli bir görevde çalışmalısın. Ayrıntı: E-1/E-2 kilit çalışan vizesi.

Şirket türü ve ortaklık yapısı konusunda kesin tavsiye vermiyoruz; hukuki kısım için bir ABD göçmenlik avukatına danışmanı, vergi tarafı için bir ABD vergi danışmanına (CPA) danışmanı öneririz.

Ticaret dosyanı birlikte kuralım

Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. E-1’de sık yapılan bir hata, iyi bir ticaretin kötü anlatılması: Faturalar bir klasörde, gümrük belgeleri başka bir yerde, ülke bazında bir hesap hiç yapılmamış. Memur ise birkaç dakikada akışın sürekli olduğunu ve %50’den fazlasının Türkiye ile yapıldığını görmek ister.

İstersen yolu sana tarif ederiz, istersen dosyanı baştan sona biz kurarız: Ticaret hacmini ülke bazında birlikte çıkarır, belgeleri memurun okuyacağı sırayla dizer, DS-156E’yi bu rakamlarla tutarlı doldurur ve seni mülakatta bu rakamları kendi ağzından anlatmaya hazırlarız. Mülakata sen girersin; kapıya kadar hazırlığın her adımı bizde.

Dürüst olalım: Vize kararını yalnızca ABD konsolosluk memuru verir; hiçbir danışman vize garantisi veremez. Ticaret yapını ya da şirket ortaklığını değiştirmeden önce bunu bir ABD göçmenlik avukatıyla ve bir vergi danışmanıyla konuş.

Ticaretim E-1’e uyuyor mu?

Sık sorulan sorular

E-1 için yıllık en az ne kadar ticaret gerekiyor?

Resmi bir asgari tutar yok; işlem başına asgari hacim de yok. Yönetmelik zaman içinde çok sayıda işlemden oluşan, kesintisiz bir ticaret akışı istiyor. Küçük işletmelerde ticaret gelirinin seni ve aileni geçindirmeye yetmesi olumlu bir etken.

Ticaretimin tam yarısı Türkiye ile. Yeterli mi?

Hayır. Kural, uluslararası ticaret hacminin %50’sinden fazlasının Amerika ile Türkiye arasında olmasını istiyor. Tam %50 şartı karşılamaz.

Amerika’daki iç satışlarım %50 hesabına giriyor mu?

Hayır. Hesap uluslararası ticaret hacmi üzerinden yapılıyor. Yalnızca Amerika iç piyasasına yönelik satışlar E-1 ticareti sayılmaz.

Hizmet ihracatı E-1 için sayılır mı?

Evet. Yönetmelik hizmetleri, teknolojiyi, tasarım ve mühendisliği, danışmanlığı, veri işlemeyi ve turizmi de ticaret kalemi olarak sayıyor. Hizmetin bedelinin uluslararası ödendiği ve değişimin belgelerle izlenebildiği gösterilmeli.

Henüz ticarete başlamadım; önce vizeyi alabilir miyim?

Genellikle hayır. E-1’de ticaretin mevcut olması gerekiyor; yalnızca hemen değişim öngören bağlayıcı sözleşmeler istisna. Önce B-1 ile pazar araştırması yapmak ya da yatırım planın varsa E-2’yi değerlendirmek daha doğru olabilir.

Belgelerimi Türkçe götürebilir miyim?

Büyükelçiliğin Türkiye sayfası belgelerin aslı ve İngilizce çevirisini istiyor; deneyimimize göre Türkçe belgeler de kabul ediliyor. E-1 dosyasında belgelerin çoğu zaten İngilizce olur; Türkçe olanları yeminli tercümeyle hazırlamanı öneriyoruz.

E-1’in bütün adımları için Amerika E-1 vizesi sayfamıza, yatırım ve ticaret vizelerinin karşılaştırması için Amerika yatırımcı vizeleri sayfamıza bakabilirsin.

Ticaret dosyamı birlikte hazırlayalım

Son güncelleme: 2 Kasım 2026.