Almanya’da Şirket Kurmak: GmbH, UG ve Şahıs Şirketi Arasında Vize Açısından Seçim

Almanya’da iş kurmaya karar verdiğinde ilk sorulardan biri şu olur: “Hangi şirket türünü seçmeliyim?” Serbest çalışma vizesiyle gideceksen bu seçim, vize dosyanda hangi belgeleri sunacağını ve ne kadar parayı baştan bağlayacağını da belirler.

Bu yazıda GmbH, UG (haftungsbeschränkt), şahıs şirketi ve ortaklık türlerini kuruluş adımlarıyla birlikte karşılaştırıyoruz. Vizenin kendi şartlarını (ekonomik ilgi, iş planı, 45 yaş kuralı, IHK görüşü) Almanya serbest çalışma vizesi sayfamızda anlattık; burada yalnızca şirket tarafına odaklanıyoruz.

Baştan bir uyarı: şirket türü seçimi hukuki ve vergisel sonuçlar doğurur; Alman Ekonomi Bakanlığı’nın girişim portalı da bu kararı bir vergi danışmanı ve avukatla birlikte vermeyi öneriyor.

İçindekiler
  1. Şirket türleri bir bakışta
  2. GmbH: en bilinen, en çok sermaye bağlayan tür
  3. UG (haftungsbeschränkt): az sermaye, ek kurallar
  4. Şahıs şirketi ve GbR: kuruluşu kolay, sorumluluğu ağır
  5. Hangi tür vize dosyasında nasıl görünür?
  6. Şirketi vizeden önce mi kurmalısın?
  7. Vergi tarafında bilmen gereken üç fark
  8. Kuruluş masrafları: ne biliyoruz, ne bilmiyoruz?
  9. En sık yapılan hatalar
  10. İnfoyed ile şirket kurma vizesi
  11. Sık sorulan sorular

Şirket türleri bir bakışta

Alman Federal Ekonomi ve Enerji Bakanlığı’nın (BMWE) girişim portalı, şirket türleri arasındaki temel farkın sorumluluk (haftung) olduğunu vurguluyor. Aşağıdaki tablo bu portaldaki karşılaştırmaya ve ilgili kanun maddelerine dayanıyor.

Tür Asgari sermaye Kurucu sayısı Sorumluluk Noter Ticaret sicili
Şahıs şirketi (Einzelunternehmen) Yok 1 Tüm şahsi varlığınla sınırsız Gerekmez Kural olarak gerekmez; işletme kapsamlıysa (Kaufmann) zorunlu
e.K. (tescilli tacir) Yok 1 Sınırsız Sicile başvuru için gerekir Evet
GbR (adi ortaklık) Yok En az 2 Ortaklar şahsen ve müteselsilen Gerekmez İsteğe bağlı şirketler siciline kayıt (eGbR)
GmbH (limited şirket) 25.000 € esas sermaye; tescilden önce en az 12.500 € yatırılır 1 Kural olarak şirket varlığıyla sınırlı Şirket sözleşmesi noterde Evet
UG (haftungsbeschränkt) 25.000 €’nun altında; her pay en az 1 € 1 GmbH gibi Şirket sözleşmesi noterde Evet

Limited Şirketler Kanunu (GmbHG) §5’e göre GmbH’nin esas sermayesi en az 25.000 €’dur ve her payın itibari değeri tam euro olmalıdır. §7’ye göre şirket sicile ancak her payın en az dörtte biri ve toplamda asgari sermayenin yarısı (12.500 €) yatırıldıktan sonra başvurabilir.

UG, aslında GmbH’nin daha düşük sermayeyle kurulan bir türüdür (GmbHG §5a). Sermaye 25.000 €’nun altında olduğu için unvanında “Unternehmergesellschaft (haftungsbeschränkt)” ya da “UG (haftungsbeschränkt)” ibaresi zorunludur. Kanun alt sınır koymuyor, ama pay değeri tam euro olmak zorunda olduğundan pratikte kurucu başına en az 1 € gerekir; bakanlık portalı da bunu “kurucu başına 1 €” diye özetliyor.

GmbH: en bilinen, en çok sermaye bağlayan tür

GmbH bir tüzel kişidir; şirketin borçlarından kural olarak yalnızca şirket varlığı sorumludur (GmbHG §13). Ama şu ayrıntıyı bil: şirket ticaret siciline tescil edilene kadar GmbH olarak var olmaz. Tescilden önce şirket adına işlem yapanlar şahsen ve müteselsilen sorumludur (GmbHG §11).

Kuruluş adımları:

  1. Şirket sözleşmesi: Noterde düzenlenir ve tüm ortaklar imzalar (GmbHG §2(1)). En fazla 3 ortak ve 1 genel müdürlü şirketlerde kanundaki örnek protokolle (Musterprotokoll) basitleştirilmiş kuruluş yapılabilir (§2(1a)).
  2. Vekâletle imza: Ortaklardan biri Almanya’ya gidemiyorsa, vekâletin noterce düzenlenmiş ya da onaylanmış olması gerekir (§2(2)).
  3. Sermayenin yatırılması: Sicile başvurudan önce en az 12.500 € (ayni sermaye yoksa) yatırılır ve genel müdürün serbest kullanımına bırakılır (§7(2), §7(3)).
  4. Ticaret siciline başvuru: Başvuru, şirket merkezinin bağlı olduğu mahkemeye elektronik ve onaylı biçimde yapılır (GmbHG §7(1), HGB §12). Başvuruda Almanya’daki iş adresi ve genel müdürün temsil yetkisi belirtilir (§8(4)).
  5. İşyeri ve vergi kaydı: Ticari faaliyet başlarken belediyeye işyeri bildirimi (Gewerbeanmeldung) yapılır (GewO §14). Vergi dairesi de vergilendirme için ek bilgileri ister; bu bildirimler bir ay içinde yapılır (AO §138(1b), (4)).

Kanun, şirket sözleşmesinin video görüşmeyle noterde düzenlenmesine de izin veriyor (GmbHG §2(3)).

UG (haftungsbeschränkt): az sermaye, ek kurallar

UG, “1 €’ya şirket” diye bilinir; ama kanun bu kolaylığı bazı şartlara bağlıyor. GmbHG §5a’ya göre:

  • Sermaye sicile başvurudan önce tamamen ve nakit olarak yatırılmalıdır; ayni sermaye konulamaz.
  • Her yıl, önceki yıl zararı düşüldükten sonra kalan net kârın dörtte biri yasal yedek olarak ayrılır.
  • Ödeme güçlüğü tehlikesi doğarsa ortaklar kurulu derhal toplanmalıdır.
  • Sermaye 25.000 €’ya çıkarıldığında bu özel kurallar sona erer; unvan korunabilir.

Vize açısından burada kritik bir nokta var. Serbest çalışma izninde finansmanın öz sermaye ya da kredi taahhüdüyle güvence altında olması gerekir (AufenthG §21(1)). Şirket sicildeki sermayesi 1 € olan bir UG olabilir; ama iş planındaki yatırım ve ilk yılların likidite ihtiyacı yine belgelenmek zorundadır.

Yani UG seçmek dosyanın finansman yükünü azaltmaz; sadece parayı şirkete hangi biçimde koyacağını değiştirir.

Şahıs şirketi ve GbR: kuruluşu kolay, sorumluluğu ağır

Tek başına faaliyet göstereceksen en sade yol şahıs şirketidir. Bakanlık portalına göre Almanya’da kurulan işletmelerin büyük çoğunluğu bu türü seçiyor; sermaye şartı yok, kuruluş masrafı düşük, defter tutma daha basit. Karşılığında tüm şahsi varlığınla sınırsız sorumlu olursun.

İşletmen “kaufmännisch” bir organizasyon gerektirecek büyüklükteyse tacir (Kaufmann) sayılırsın ve ticaret siciline tescil zorunlu olur (HGB §1, §29). Küçük işletmeler için tescil isteğe bağlıdır (HGB §2).

İki veya daha fazla kişiyle kuracaksan GbR en basit ortaklık türüdür. Ortaklar şirket borçlarından şahsen ve müteselsilen sorumludur. 2024’ten beri GbR, isteğe bağlı olarak şirketler siciline (Gesellschaftsregister) kaydedilebiliyor ve kayıttan sonra “eGbR” ibaresini kullanmak zorunda (BGB §707, §707a).

Hangi tür vize dosyasında nasıl görünür?

Vizeyi asıl belirleyen şirket türü değil, senin şirketteki rolündür. Alman Dışişleri Bakanlığı’nın vize el kitabı (Visumhandbuch) §21’in şirket kuranları, tek kişilik işletme sahiplerini ve şahıs ve sermaye şirketlerinin yöneticileri ile yasal temsilcilerini kapsadığını yazıyor.

Rolün Vize açısından durum Dosyada öne çıkan belge
Şahıs şirketi sahibi §21(1) kapsamında girişimci İş planı, finansman, ticari faaliyete ilişkin sözleşmeler
GbR/OHG ortağı (temsil yetkili) El kitabına göre §21(1) vizesi verilmesi öngörülür Ortaklık sözleşmesi, temsil yetkisi
GmbH/UG’de ortak ve genel müdür Girişimci sorumluluğu taşıyorsa §21(1) Noter belgeleri, ortaklar listesi, sermaye belgesi
Sadece sermaye koyan ortak Serbest çalışma sayılmaz Genel müdür atanacağı kanıtlanmazsa §21 olmaz
Yerleşik şirkete atanan yönetici Çalışan sayılır, Federal İş Ajansı onayı gerekir İş sözleşmesi, sicil kaydı

Berlin Yabancılar Dairesi’nin uygulama talimatı (VAB A.21.0) bu konuda somut bir ölçü veriyor. GmbH genel müdürünün §21’den yararlanması için şirkette en az %50 payı olmalı. Daha düşük payda ancak şirket sözleşmesi tüm kararları kapsayan gerçek bir engelleme hakkı (echte Sperrminorität) tanıyorsa girişimci sorumluluğu kabul ediliyor.

Aynı talimata göre yalnızca pay sahibi olan, temsilci ya da genel müdür olmayan biri §21 izni alamaz. En azından genel müdür olarak atanma niyetinin, örneğin noterde düzenlenmiş bir ön sözleşmeyle kanıtlanması gerekir.

Almanya’da zaten faaliyette olan bir şirkete yönetici olarak gidiyorsan durum değişir. El kitabı bu kişiyi çalışan olarak değerlendiriyor ve Federal İş Ajansı onayı istiyor. Türkiye’deki şirketinin Almanya’daki birimine görevlendiriliyorsan Almanya şirket içi transfer vizesi sayfamıza bak.

Şirketi vizeden önce mi kurmalısın?

Cevap şehre göre değişiyor. Büyükelçiliğin 16F numaralı bilgi notu, şirkete ilişkin belgeler arasında noter tasdikli kuruluş belgesini, noter onaylı şirket sözleşmesini, güncel sicil kaydını, ortaklar listesini ve yatırılan sermayeyi gösteren belgeyi sayıyor.

Berlin talimatı (VAB A.21.1.0.3) yeni kurulan işletmelerde, sicil kaydı henüz sunulamıyorsa en azından noter aracılığıyla yapılmış ticaret sicili başvurusunu istiyor. GmbH kuruluşunda yatırılacak sermayenin varlığı da gösterilmeli; bunun için banka dökümleri yeterli olabiliyor.

Sicile kaydı gerekmeyen, yalnızca işyeri bildirimiyle kurulan işletmelerde ise durum farklı. Berlin talimatına göre bu bildirim ancak oturum izni verildikten sonra yapılabildiği için vize aşamasında işyeri bildirimi istenmiyor. Yani şahıs şirketiyle başvuruyorsan şirketi önceden “kurmak” zorunda değilsin; ama iş planın, finansmanın ve varsa ön sözleşmelerin hazır olmalı.

El kitabı, şirketin vize başvurusu sırasında hukuken var olması gerekip gerekmediği sorusunu Almanya’daki Yabancılar Dairesi’nin değerlendirmesine bırakıyor.

Şirket türünü ve vize yolunu birlikte seçelim → WhatsApp

Vergi tarafında bilmen gereken üç fark

Ticari işletme vergisi (Gewerbesteuer): GmbH ve UG gibi sermaye şirketlerinin faaliyeti, kanun gereği her zaman ve tamamen ticari işletme sayılır (GewStG §2(2)). Tercüman, mimar gibi serbest meslek sahibi olarak şahsen çalışırsan bu vergiye tabi olmazsın; ama aynı işi bir GmbH çatısı altında yaparsan şirket bu vergiye tabi olur.

Vergi dairesi bildirimi: Ticari işletme açan kişi belediyeye, serbest meslek faaliyetine başlayan kişi doğrudan vergi dairesine bildirimde bulunur. Bildirim, olaydan itibaren bir ay içinde yapılır (AO §138(1), (4)).

Defter tutma: Bakanlık portalına göre şahıs şirketinde basit gelir-gider hesabı mümkünken, GmbH ve UG’de Ticaret Kanunu’na göre çift taraflı defter ve bilanço zorunlu. Bu, iş planındaki mali müşavir giderini doğrudan etkiler. Serbest meslek ile ticari faaliyet ayrımını Almanya’da serbest meslek (Freiberufler) örnekleri yazımızda örneklerle anlattık.

Kuruluş masrafları: ne biliyoruz, ne bilmiyoruz?

Şirket kuruluşunda noter ücreti, ticaret sicili harcı, danışmanlık ve çeviri gibi kalemler çıkar. Noter ve sicil ücretleri resmi tarifelere göre hesaplanır ve şirket türüne, sermayeye ve sözleşmenin içeriğine göre değişir. Bu yüzden burada sabit bir rakam vermiyoruz.

Bakanlık portalının sermaye ihtiyacı kontrol listesi, kuruluş masraflarını (danışmanlık, izinler, sicil, noter) ayrı bir kalem olarak planlamanı öneriyor. Bu tablonun nasıl doldurulacağını Almanya vizesi için iş planı (Businessplan) yazımızda adım adım anlattık.

Türkiye’deki belgelerinin (diploma, sicil gazetesi, vergi levhası, banka belgeleri) yeminli tercümesi için de bütçe ayır; hangi şirket evrakının neden istendiğini Almanya ticari vize için şirket evrakları yazımızda bulabilirsin.

En sık yapılan hatalar

  • “UG 1 € ile kurulur, vize için de az para yeter” sanmak: Sicil sermayesi düşük olabilir, ama vize dosyasında iş planındaki finansman ihtiyacı ayrıca kanıtlanır.
  • Sadece ortak olup yönetimde yer almamak: Salt sermaye ortaklığı serbest çalışma sayılmaz.
  • Düşük payla genel müdür olmak: Berlin ölçüsüne göre %50’nin altındaki payda gerçek bir engelleme hakkı yoksa §21 yerine çalışan statüsü gündeme gelir.
  • Tescil öncesi şirket adına sözleşme imzalamak: GmbH tescilden önce yoktur; imzalayan şahsen sorumlu olur.
  • Belgelerde tutarsızlık: Şirket sözleşmesi, iş planı ve tercümelerde şirket adı, merkez ve faaliyet konusu birebir aynı olmalı.

İnfoyed ile şirket kurma vizesi

Şirket türü seçimi bir hukuk ve vergi kararıdır; biz bu kararı senin yerine vermeyiz, Almanya’daki avukat ve mali müşavirinle birlikte vermeni öneririz. Bizim işimiz, verdiğin kararın vize dosyasında tutarlı ve eksiksiz görünmesini sağlamaktır.

İnfoyed’de şu konularda yanındayız:
– Hangi rol ve şirket türüyle §21 dosyası hazırlanacağının ücretsiz ön değerlendirmesi,
– Şirket belgeleri, iş planı ve finansman belgelerinin birbirini tutup tutmadığının kontrolü,
– Türkiye’deki şirket evrakları, diplomalar ve banka belgelerinin İnfoyed Tercüme ile aynı terminolojide yeminli tercümesi,
– Bekleme listesi kaydı, randevu takvimi ve vize görüşmesine hazırlık.

Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Vize profesyonellik işidir; biz üstünkörü dosya hazırlamayız, işimize ve danışanımıza saygımız var.

Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.

Dosyanı ücretsiz değerlendirelim → WhatsApp

Almanya’ya çalışmak için giden tüm yolların karşılaştırması Almanya çalışma vizesi sayfamızda.

Sık sorulan sorular

Almanya’da GmbH kurmak için ne kadar sermaye gerekir?

Kanuna göre esas sermaye en az 25.000 €’dur (GmbHG §5). Ticaret siciline başvurmadan önce bunun en az yarısının, yani 12.500 €’nun yatırılmış olması gerekir (GmbHG §7(2)).

UG gerçekten 1 € ile kurulabilir mi?

Sicil açısından evet; kanun alt sınır koymuyor, her pay en az 1 € olmalı. Ama sermaye tamamen ve nakit yatırılmalı, her yıl kârın dörtte biri yedek olarak ayrılmalı. Vize dosyasında ise iş planındaki finansman ihtiyacını ayrıca belgelemen gerekir.

Vize için GmbH mi, şahıs şirketi mi daha avantajlı?

Kanunda şirket türüne göre bir avantaj yok; Yabancılar Dairesi iş fikrinin ekonomik ilgisine, finansmana ve senin girişimci rolüne bakar. Seçimi sorumluluk, vergi ve ortaklık yapısına göre bir avukat ve mali müşavirle birlikte yapmalısın.

GmbH’de azınlık ortağıyım, serbest çalışma vizesi alabilir miyim?

Berlin uygulamasına göre genel müdür olarak §21’den yararlanmak için en az %50 pay ya da tüm kararları kapsayan gerçek bir engelleme hakkı gerekiyor. Bu yoksa Berlin, çalışan statüsünde ve Federal İş Ajansı onayıyla bir izni değerlendiriyor; diğer şehirlerde ölçü farklı olabilir.

Şirketi kurmadan vize başvurusu yapabilir miyim?

Şirket türüne ve şehre göre değişir. Berlin, sicile kaydı gereken işletmelerde en az noterin sicil başvurusunu istiyor; yalnızca işyeri bildirimi gereken işletmelerde ise bildirim oturum izninden sonra yapılıyor. Başvuru öncesi hangi belgenin şart olduğunu dosyana göre birlikte netleştirelim.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026