Torun Bakımı İçin Almanya’ya Gitmek: Büyükanne ve Büyükbabalar İçin Seçenekler

Almanya’da yaşayan oğlun ya da kızın bebek sahibi oldu; ikisi de çalışıyor ve kreş yeri bulmak zor. Aile içinde en doğal çözüm akla geliyor: “Annem gelsin, torununa baksın.” Pek çok Türk ailesi için bu, hem pratik hem de duygusal olarak en güzel seçenek.

Ama Alman göç hukuku bu durumu farklı görüyor. Bu yazıda, torun bakımı için büyükanne ve büyükbabaya kalıcı oturum verilmesinin neden genellikle mümkün olmadığını, buna rağmen hangi yolların açık kaldığını ve hangi istisnai durumların farklı değerlendirildiğini karşılaştırıyoruz.

Kısa ziyaret dosyasının belgeleri, emekli maaşı, taahhütname ve 65 yaş sigorta tuzağı için Almanya Anne-Baba Ziyaret Vizesi yazımızı okumanı öneririz; burada bunları tekrar etmiyoruz.

İçindekiler
  1. Neden “torun bakımı” kalıcı oturum için yetmez?
  2. Seçenekleri karşılaştıralım
  3. Seçenek 1: 90/180 kuralıyla dönüşümlü ziyaret planı
  4. Seçenek 2: Çocuğun §36(3) kapsamındaysa
  5. Seçenek 3: İstisnai zor durumlar
  6. Hangi seçenek sana uygun?
  7. İnfoyed ile büyükebeveyn planı
  8. Sık sorulan sorular

Neden “torun bakımı” kalıcı oturum için yetmez?

Anne-babanın kalıcı olarak gelmesi, kural olarak Alman İkamet Kanunu’nun 36. maddesinin 2. fıkrasındaki “olağanüstü zor durum” şartına bağlı. Federal idari düzenleme (AVwV-AufenthG), torun bakımı konusunu ayrıca ve açıkça düzenliyor.

Düzenlemenin 36.2.2.7 numaralı maddesine göre Almanya’daki reşit olmayan çocukların bakıma ihtiyaç duyması tek başına olağanüstü zor durum değildir. Diğer aile üyelerinin çocuk bakımı için gelmesi, ebeveynlerin bakımı kendileri üstlenemediği durumlarda, örneğin ikisi de tam gün çalıştığı için, kural olarak mümkün değildir.

Bunun arkasında bir mantık var. Almanya’da 1 yaşını dolduran her çocuğun 3 yaşına kadar kreş veya gündüz bakımı, 3 yaşından okula başlayana kadar da gündüz bakım kurumunda yer hakkı var (SGB VIII §24). İdari düzenleme bu maddeye atıf yapmasa da, çocuk bakımı için Almanya’da kurumsal bir hak bulunması bu yaklaşımı anlaşılır kılıyor.

Geçici bakım ihtiyacı da kalıcı izin getirmez

Aynı düzenleme (Nr. 36.2.2.5), bakım ihtiyacı yalnızca geçiciyse kalıcı aile birleşimi değil, en fazla uzatılamayan geçici bir izin söz konusu olabileceğini söylüyor. Bu durumda Yabancılar Dairesi, iş ajansıyla birlikte yapılan işin bir “aile yardımı” mı yoksa bir “istihdam” mı olduğuna da bakmak zorunda.

Örneğin “doğumdan sonraki altı ay” gibi süresi belli bir yardım ihtiyacı, kalıcı birleşimin değil, olsa olsa geçici çözümlerin konusudur. Bu yüzden dosyanı “kalıcı gelme” üzerine kurman, çoğu durumda gerçekçi değildir.

Seçenekleri karşılaştıralım

Seçenek Ne sağlar? Şartı / sınırı Kimin için gerçekçi?
Schengen ziyaret vizesi 180 günde en fazla 90 gün kalış Oturum iznine çevrilemez, çalışma hakkı vermez Çoğu büyükanne-büyükbaba
Çok girişli Schengen vizesi (cascade, kaskad – uzun süreli çok girişli Schengen vizesi) Sık gidiş-dönüş kolaylığı Yine 180 günde 90 gün; önceki vizeleri kurallara uygun kullanmış olmak Düzenli gidip gelenler
İki büyükebeveynin dönüşümlü gitmesi Torunun yanında daha uzun süre bir büyükebeveyn Her kişi kendi 90/180 hakkını kullanır Anneanne-dede ve babaanne-dedenin hepsi müsaitse
§36(3) nitelikli çalışanın ebeveyni Kalıcı oturum; zor durum aranmaz Almanya’daki çocuk 1 Mart 2024 sonrası ilk kez sayılan bir izni almış olmalı; geçim ve sigorta Yeni gelmiş Mavi Kart ve benzeri izin sahiplerinin ebeveynleri
§36(2) olağanüstü zor durum Kalıcı oturum Torun bakımı tek başına yetmez; ebeveynin ağır hastalığı, ölümü gibi istisnai durumlar Çok dar bir grup
Visa Code md. 33 uzatma Schengen vizesinin istisnai uzatılması Mücbir sebep, insani veya ciddi kişisel neden Plan aracı değil, beklenmedik durumlar için

Seçenek 1: 90/180 kuralıyla dönüşümlü ziyaret planı

Kalıcı bir çözüm olmadığında, birçok aile büyükebeveynlerin sırayla gitmesiyle çözüm buluyor. Burada temel kural şu: 90/180 hesabı kişi başına yapılır. Anneannenin kullandığı günler babaannenin hakkından düşmez.

Bir örnekle düşünelim. Bebeğin doğumu Ocak ayında bekleniyor ve aile ilk yılı planlamak istiyor:

Dönem (artık yıl olmayan bir yıl) Kim Almanya’da? Not
1 Ocak – 31 Mart Anneanne 90 gün; hakkını doldurur
1 Nisan – 29 Haziran Babaanne 90 gün; kendi hakkını kullanır
1 Temmuz – 28 Eylül Anneanne 90 gün; her gün son 180 günde 90’ı aşmıyor
1 Ekim – 29 Aralık Babaanne 90 gün; aynı kontrolle

Bu tabloda giriş ve çıkış günleri kalışa dahil edildi; arada bir iki günlük boşluklar var. Takvimdeki “üç ay” ile 90 gün aynı şey değildir: Örneğin 1 Temmuz – 30 Eylül 92 gün eder ve sınırı aşar.

Her girişte, son 180 günü geriye doğru sayarak kontrol etmelisin. Hesabı gün gün örneklerle Schengen 90/180 kuralı yazımızda anlattık.

Dönüşümlü planda dikkat edilecekler

  • Her kişi için ayrı başvuru: Her büyükebeveynin kendi vizesi, kendi sigortası ve kendi seyahat planı olur.
  • Tarihlerin tutarlılığı: Davet mektubu, uçuş planı ve sigorta tarihleri birbirini tutmalı.
  • Dürüst beyan: Başvuruda kalış amacını ve süresini net söyle. “Gelip bakarız, belki uzatırız” gibi belirsiz planlar dönüş niyetini sorgulatır.
  • Çok girişli vize: Önceki Schengen vizelerini kurallara uygun kullandıysan, Türk vatandaşlarına uygulanan kademeli kural ile daha uzun süreli çok girişli vizeler mümkün olabilir. Ayrıntılar Schengen cascade kuralı yazımızda.

Bir de şunu bil: 90 günü doldurduktan sonra Almanya’da kalmak için Schengen vizesini uzatmak ancak mücbir sebep, insani nedenler veya ciddi kişisel nedenlerle mümkün (AB Vize Kodu md. 33). “Torunun bakıcıya ihtiyacı var” gerekçesi bu istisnanın amacına uygun bir plan değildir.

Dönüşümlü ziyaret takvimini birlikte planlayalım → WhatsApp

Seçenek 2: Çocuğun §36(3) kapsamındaysa

Burada tablo tamamen değişebilir. Almanya’daki oğlun ya da kızın 1 Mart 2024 veya sonrasında ilk kez Mavi Kart, ICT kartı, §18a/§18b nitelikli çalışan izni veya kanunda sayılan diğer izinlerden birini aldıysa, anne-babasına zor durum aranmadan oturum izni verilebilir. Eşi Almanya’da sürekli yaşıyorsa eşin anne-babası da bu haktan yararlanabilir.

Bu yolda büyükanne-büyükbabanın torunlarına bakmak istemesi bir engel değildir; kanun bir gerekçe aramıyor. Federal İçişleri Bakanlığı’nın talimatına göre ebeveynlerin çocuklarıyla aynı evde yaşaması da şart değil.

Ama iki ağır şart var: geçimin güvence altında olması ve Almanya’da yeterli sağlık ve bakım sigortası. Ayrıca bu düzenleme, talimata göre 31 Aralık 2028’de yürürlükten kalkacak. Kimlerin kapsamda olduğunu senaryolarla Mavi Kart Sahibi Anne-Babasını Nasıl Getirir? yazımızda, sigorta tarafını Yaşlı Ebeveyn İçin Almanya’da Sağlık ve Bakım Sigortası yazımızda anlattık.

Seçenek 3: İstisnai zor durumlar

İdari düzenleme, torun bakımını kural olarak zor durum saymasa da kapıyı tamamen kapatmıyor. Aynı madde (Nr. 36.2.2.7), olağanüstü zor durumun kabul edilebileceği örnekler veriyor:

  • Ebeveynlerden biri ağır bir hastalık nedeniyle çocuklarına artık bakamıyorsa,
  • Ebeveynlerden biri vefat ettiyse.

Bu durumlarda bile otomatik bir hak yok. Düzenleme, Yabancılar Dairesi’nin şunu incelemesini istiyor: Başka bir akrabanın gelmesi gerçekten zorunlu mu? Ya da kişi zaten Almanya’daysa, geçici bir oturum izni (§25/4) yeterli olur mu?

Bu dosyada neyi kanıtlaman gerekir?

İstisnai bir durumda dosya, torunun ihtiyacından çok ailedeki boşluğu anlatmalıdır. Örneğin:

  • Ebeveynin durumu: Ağır hastalık varsa, hastalığın ağırlığını ve çocuk bakımını neden imkânsız kıldığını gösteren nitelikli bir doktor raporu. Raporun nasıl olması gerektiğini Almanya aile birleşimi doktor raporu yazımızda anlattık.
  • Vefat hâlinde: Ölüm belgesi ve ardından velayetin kimde olduğu.
  • Diğer çözümlerin neden yetmediği: Diğer ebeveynin, Almanya’daki başka akrabaların veya kurumsal bakımın neden yeterli olmadığı.
  • Geçim ve konut: Büyükebeveynin Almanya’daki geçiminin ve barınmasının nasıl sağlanacağı.

Bu dosyalarda karar yine takdire bağlıdır ve çocuğun yararı önemli bir ağırlık taşır. Ama “ikimiz de çalışıyoruz, kreş yeri yok” gerekçesi, idari düzenlemede açıkça zor durum dışında sayılıyor.

Ya amaç uzun ama geçici bir kalışsa?

Kanun, başka maddelerde düzenlenmemiş bir amaç için “gerekçeli durumlarda” oturum izni verilebileceğini de söylüyor (§7/1 cümle 3). Kanuna göre bu izin kendiliğinden çalışma hakkı vermez; çalışmaya ancak ayrıca izin verilebilir (§4a/1). Torun bakımı gibi bir amaç için bu yol istisnaidir; dosyanın bu yola uygun olup olmadığını ancak somut durumuna bakarak değerlendirebiliriz.

Hangi seçenek sana uygun?

  1. Almanya’daki çocuğun 1 Mart 2024 sonrası ilk kez Mavi Kart veya sayılan bir izni mi aldı? Evet ise §36(3)’ü incele.
  2. Almanya’daki ebeveynlerden biri ağır hasta mı ya da vefat etti mi? Evet ise istisnai §36(2) dosyasını değerlendir.
  3. İkisi de değilse: Schengen ziyaret vizesiyle, gerekirse büyükebeveynler arasında dönüşümlü bir plan kur.
  4. Sık gidip geleceksen: Önceki vizelerini kurallara uygun kullanarak çok girişli vize hakkını büyüt.

Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Ziyaret vizesini kalıcı bir plan gibi kullanmaya çalışmak, sonraki başvurularını riske atar. Profesyonel vize danışmanlığı için bize yaz.

İnfoyed ile büyükebeveyn planı

Her ailenin durumu farklı: Kimin ne zaman gidebileceği, Almanya’daki çocuğun izin türü, büyükebeveynlerin sağlığı ve emeklilik durumu. Bu yüzden önce “hangi yol gerçekçi?” sorusunu birlikte cevaplıyoruz.

  • Almanya’daki çocuğun izin geçmişine bakıp §36(3) ihtimalini değerlendiriyoruz.
  • Kalıcı yol yoksa, büyükebeveynler için dönüşümlü bir ziyaret takvimi ve vize planı çıkarıyoruz.
  • İstisnai durumlarda §36(2) dosyasını doktor raporu ve aile belgeleriyle birlikte kuruyoruz.
  • Belgelerin Almanca yeminli tercümesini İnfoyed Tercüme büromuz hazırlıyor.

Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara. İki ebeveyn yolunun ayrıntıları Almanya Ebeveyn Aile Birleşimi Vizesi sayfamızda, tüm aile birleşimi türleri Almanya Aile Birleşimi Vizesi çatı sayfamızda.

Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp

Sık sorulan sorular

Torunuma bakmak için annemi kalıcı olarak Almanya’ya getirebilir miyim?

Kural olarak hayır. İdari düzenleme, ebeveynlerin çalışması nedeniyle çocuk bakımına ihtiyaç duyulmasını olağanüstü zor durum saymıyor. İstisna, senin 1 Mart 2024 sonrası ilk kez Mavi Kart veya sayılan bir izni almış olman ya da ağır hastalık, vefat gibi istisnai durumlardır.

Anneannem ve babaannem sırayla gelirse toplamda daha uzun kalabilirler mi?

Evet. 90/180 kuralı kişi başına uygulanır; her biri kendi 90 gün hakkını kullanır. Ama her biri için son 180 günü ayrı ayrı kontrol etmelisin.

Doğumdan sonra 6 ay kalmak için Schengen vizesi uzatılır mı?

Bu amaçla planlanamaz. AB Vize Kodu, uzatmayı mücbir sebep, insani veya ciddi kişisel nedenlerle sınırlıyor. Kalış planını baştan 90 gün içinde kurmalısın.

Eşim vefat etti, çocuklarıma bakacak kimse yok. Annem gelebilir mi?

İdari düzenleme, bir ebeveynin vefatını olağanüstü zor durumun kabul edilebileceği örnekler arasında sayıyor. Ama başka bir çözümün olup olmadığı yine incelenir ve karar takdire bağlıdır; dosyanın çok iyi belgelenmesi gerekir.

Mavi Kart’ım 2025’te verildi. Annem torunuma bakmak için gelebilir mi?

Kapsamdaysan, §36(3)’te zor durum veya özel bir gerekçe aranmıyor; torun bakımı istemesi engel değil. Belirleyici olan geçimin, sağlık ve bakım sigortası dahil güvence altında olması.

Büyükanne torununa bakarken Almanya’da çalışmış sayılır mı?

İdari düzenleme, geçici bakım durumlarında Yabancılar Dairesi’nin bir “aile yardımı” mı yoksa “istihdam” mı olduğunu incelemesini istiyor. Ücretli bir bakıcılık ilişkisi, Schengen ziyaret vizesinin amacıyla bağdaşmaz.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026