Alman vatandaşının eşi olarak Almanya’ya gitmek isteyenlerin çoğu, kural olarak AufenthG §28 yolunu kullanır ve A1 Almanca şartıyla karşılaşır. Ama bir grup için farklı bir kapı var: Alman eşin daha önce başka bir AB ülkesinde çalıştıysa ya da orada uzun süre yaşadıysa ve şimdi Almanya’ya dönüyorsa. Almancada buna “Rückkehrer” (geri dönen) durumu denir.
Bu durumda AB vatandaşlarının aileleri için geçerli, daha avantajlı serbest dolaşım kuralları Alman eşin ailesine de uygulanabilir. En somut sonucu: A1 sertifikası kural olarak aranmaz. Ama bu yol “bir süre Hollanda’da kaldık” demekle açılmaz; şartları ve kanıt yükü vardır.
Bu yazıda §12a’nın ne dediğini, “kalıcı kullanım” şartının pratikte ne anlama geldiğini, §28 ile farklarını ve dosyayı nasıl kurman gerektiğini anlatıyoruz. Alman eşe katılımın genel kuralları için Alman vatandaşı eşe katılım vizesi sayfamıza bakabilirsin.
İçindekiler
§12a ne diyor?
Serbest Dolaşım Kanunu (FreizügG/EU) aslında Alman olmayan AB vatandaşları için yazılmıştır. Ama 12a maddesi bir köprü kurar: AB’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 21. maddesindeki serbest dolaşım hakkını “kalıcı/sürekli şekilde” (nachhaltig) kullanmış Almanların aile üyelerine, AB vatandaşlarının aile üyelerine ilişkin kurallar kıyasen uygulanır. Kanunun 1. maddesi de bu kişileri kapsama açıkça alıyor (§1(1) Nr. 6).
BAMF bunu sade bir dille açıklıyor: Alman vatandaşı daha önce başka bir AB ülkesinde çalıştıysa ya da uzun süre orada yaşadıysa ve ardından Almanya’ya döndüyse, Alman ailesinin üyeleri için de AB vatandaşlarına katılımın daha avantajlı kuralları geçerlidir.
Berlin’in resmî hizmet sayfası ise sınırı çiziyor: Almanların aile üyelerine kural olarak serbest dolaşım kartı verilmez. İstisna, Alman vatandaşının serbest dolaşım hakkını aile üyesiyle birlikte başka bir AB ülkesinde yaşayarak edinmiş olmasıdır. Berlin’e göre kısa bir kalış bunun için yetmez.
“Kalıcı kullanım” pratikte ne demek?
Kanun “nachhaltig” kelimesini tanımlamıyor. Resmî açıklamalardan çıkan ortak ölçüt şu: Alman eşin diğer AB ülkesinde gerçekten yaşamış (ör. çalışarak) olması ve aile hayatının orada birlikte kurulmuş ya da sürdürülmüş olması. Tatil, hafta sonu ziyaretleri veya kısa iş seyahatleri bu tanıma girmez.
AB Adalet Divanı 12 Mart 2014 tarihli O. ve B. kararında (C-456/12) bu ölçütü netleştirdi: Geri dönüşte hak doğması için AB vatandaşının diğer üye ülkede, AB direktifindeki üç aydan uzun ikamet şartlarına uygun gerçek bir ikametinin olması ve aile hayatının bu ikamet sırasında orada kurulmuş ya da güçlenmiş olması gerekir. Mahkemeye göre hafta sonları ya da tatiller gibi kısa kalışlar, toplansalar bile bu şartı karşılamaz.
Dürüst olalım: Bu yol, Almanya’ya doğrudan gelmek yerine birkaç ay başka bir AB ülkesinde “kalıp dönmek” için tasarlanmış bir kestirme değildir. Kanun, aile üyesinin AB vatandaşına aile birliği kurmak amacıyla katılmadığı ya da yanıltıcı beyanda bulunulduğu durumlarda serbest dolaşım hakkının olmadığının tespit edilebileceğini yazıyor (FreizügG §2(4)).
§28 ile §12a arasındaki farklar
| Konu | AufenthG §28 (standart yol) | FreizügG §12a (Rückkehrer) |
|---|---|---|
| A1 Almanca | Kural olarak gerekli, muafiyetler var | Kural olarak aranmaz (BAMF bilgi notu) |
| Geçim şartı | Kural olarak aranmaz (§28(1)) | Alman eşin işçi, serbest çalışan ya da yeterli geçim ve sağlık sigortası olan kişi olması esas alınır (§2(2), §4, kıyasen) |
| Almanya’daki belge | Oturum izni (Aufenthaltserlaubnis) | AB vatandaşının aile üyesi oturum kartı (Aufenthaltskarte), kural olarak 5 yıl (§5(1)) |
| Çalışma hakkı | Her türlü iş ve serbest meslek | Her türlü iş ve serbest meslek (Berlin) |
| Kalıcı oturum | Kural olarak 3 yıl sonra yerleşim izni, B1 şartıyla (§28(2)) | 5 yıllık kesintisiz yasal ikametten sonra daimi oturum hakkı (§4a) |
| Boşanma hâlinde | 3 yıl Almanya’da evlilik birlikteliği sonrası bağımsız hak (§31, §28(3)) | Evlilik dava açılana kadar en az 3 yıl (1 yılı Almanya’da) sürdüyse ve sen kendin çalışıyor ya da geçimini sağlıyorsan hak korunur; özel zorluk gibi başka hâller de var (§3(4)) |
| Başvuru kanalı (Türkiye) | Konsolosluk Hizmet Portalı | Belirsiz; aşağıdaki nota bak |
Tablodan da görüldüğü gibi §12a her açıdan daha avantajlı değil. A1 engelini kaldırır, ama kalıcı oturuma geçiş §28’deki 3 yıla karşılık 5 yıl sürer. Üstelik serbest dolaşım hakkı Alman eşin Almanya’daki durumuna (çalışıyor mu, geçimi var mı) bağlıdır; hangi yolun senin için uygun olduğunu dosyana bakarak birlikte değerlendiririz.
Hangi yolun sana uygun olduğunu birlikte belirleyelim → WhatsApp
Dosyada neleri kanıtlaman gerekir?
Bu dosyanın kalbi, Alman eşin diğer AB ülkesindeki yaşamıdır. Temsilcilik ve Yabancılar Dairesi, bu yaşamın gerçek, yeterince uzun ve aile olarak birlikte geçirilmiş olduğunu görmek ister. Berlin, Almanların aile üyelerinden diğer AB ülkesinde verilmiş oturum kartını istiyor; bunun dışında resmî bir liste bulamadık, aşağıdaki liste bizim önerimizdir ve temsilcilik dosyana göre ek belge isteyebilir.
Diğer AB ülkesindeki yaşam için:
– O ülkedeki adres kaydı ya da ikamet belgesi (giriş ve çıkış tarihleriyle),
– Alman eşin orada çalıştığını gösteren iş sözleşmesi, maaş bordroları veya serbest çalışma kayıtları,
– Kira sözleşmesi ve ortak hanenin kanıtları,
– Senin o ülkede eşinle birlikte yaşadığını gösteren belgeler (ör. sana verilen AB aile üyesi oturum kartı, ortak adres kaydı).
Almanya’ya dönüş ve bugünkü durum için:
– Alman eşin Almanya’daki güncel ikamet kaydı,
– Birlikte taşınıyorsanız Almanya’da yaşayacağınız yeri gösteren belge (ör. kira kontratı),
– Varsa Alman eşin Almanya’daki iş sözleşmesi ve son maaş bordroları ya da geçimin nasıl sağlanacağını gösteren diğer belgeler.
Bu ikinci gruptaki belgeler, Büyükelçiliğin serbest dolaşım hakkına sahip eşe katılım bilgi notundaki listeyle örtüşüyor. Evlilik ve nüfus tarafında Formül B, vukuatlı nüfus kaydı ve varsa önceki evliliklere ait belgeler yine gerekir. Önceki evlilik Türkiye’de boşanmayla bittiyse, Türk boşanma kararının Almanya’da tanınması yazımıza mutlaka bak.
Diğer AB ülkesinden alınan belgeler Almanca ya da İngilizce değilse çeviri gerekebilir. Türkçe belgelerin Almanca yeminli tercümesi için kardeş firmamız infoyedtercume.com yanında.
Başvuru: Türkiye’den vize ve Almanya’da oturum kartı
Türkiye’deki Alman temsilcilikleri, Alman vatandaşına aile birleşimini Konsolosluk Hizmet Portalı’ndan; Alman olmayan AB vatandaşına aile birleşimini ise iDATA randevusuyla alıyor. Rückkehrer dosyalarının bu iki kanaldan hangisine girdiği resmî sayfalarda açıkça yazmıyor. §12a dosyalarında doğru kanalı, eşinin diğer AB ülkesindeki yaşamını gösteren belgelere bakarak kayıttan önce birlikte belirleriz.
Vize harcı açısından iki yol da avantajlı. Alman vatandaşının eşi ulusal vize harcından zaten muaf (AufenthV §52(1)); serbest dolaşım hakkı olan aile üyesinin vizesi de Büyükelçiliğe göre ücretsiz.
Almanya’ya vardıktan sonra Yabancılar Dairesi’ne başvurursun. Federal idari hizmet portalında, Alman vatandaşlarının üçüncü ülke vatandaşı aile üyelerinin serbest dolaşım hakkına dayanarak oturum kartı için başvurabildiği ayrı bir hizmet tanımlı. Kart, kural olarak beş yıl geçerli olacak şekilde düzenlenir (FreizügG §5(1)).
Örnek senaryolar
Aşağıdaki örnekler kurgusaldır; sonuç belgelere ve makamın değerlendirmesine göre değişir.
- Can ve Lisa: Lisa Alman vatandaşı. İkisi iki yıl Avusturya’da yaşadı, Lisa orada tam zamanlı çalıştı, Can da Avusturya’dan AB aile üyesi oturum kartı aldı. Şimdi Lisa Münih’te iş buldu. §12a için güçlü bir dosya; A1 kural olarak aranmaz.
- Elif ve Thomas: Thomas Alman vatandaşı, evlilikten önce üç yıl Hollanda’da çalıştı; Elif o dönemde Türkiye’deydi ve hiç Hollanda’da yaşamadı. Berlin’in “aile üyesiyle birlikte ikamet” ölçütüne ve AB Adalet Divanı’nın O. ve B. kararına göre bu dosya §12a için zayıf; muhtemelen §28 yolu uygulanır.
- Zeynep ve Jan: Jan Alman vatandaşı. İkisi Belçika’da birkaç haftalık bir tatil yaptı. Kısa kalış yeterli sayılmadığı için §12a yolu açılmaz.
Riskler ve sık yapılan hatalar
- Kısa kalışı yeterli sanmak: Berlin’in açıkça yazdığı gibi kısa bir kalış serbest dolaşım hakkı doğurmaz.
- Yalnızca Alman eşin AB’de yaşamış olması: Berlin’in ölçütü, hakkın aile üyesiyle birlikte geçirilen ikametten doğmasıdır.
- Almanya’daki durumu ihmal etmek: Serbest dolaşım kuralları, AB vatandaşının çalışan, serbest çalışan ya da yeterli geçimi ve sigortası olan kişi olmasına dayanır; dönüşten sonra Alman eşin durumunu da belgelemek gerekir.
- Kalıcı oturum süresini hesaba katmamak: A1’den kurtulmak için seçilen yol, kalıcı oturumu 3 yıldan 5 yıla uzatabilir.
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Bu dosyayı yanlış kategoride ya da eksik kanıtla açarsan vizeni ve aylarını riske atarsın — profesyonel vize danışmanlığı için bize yaz.
İnfoyed ile Rückkehrer aile birleşimi
Bu yol nadir kullanılır ve her dosya farklıdır. Biz üstünkörü dosya hazırlamayız; işimize ve danışanımıza saygımız var.
Neler yapıyoruz:
– Alman eşin AB’deki geçmişinin §12a için yeterli olup olmadığının ücretsiz ön değerlendirmesi,
– §28 ve §12a yollarının senin durumunda karşılaştırılması (A1, kalıcı oturum süresi, belgeler),
– AB’deki ikamet ve iş belgelerinden tutarlı bir kanıt dosyası,
– Türkçe belgelerin yeminli tercümesinin infoyedtercume.com üzerinden hazırlanması,
– Başvuru kanalının belirlenmesi ve teslim öncesi kontrol.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara. Tüm aile birleşimi yollarını karşılaştırmak için Almanya aile birleşimi vizesi sayfamıza bakabilirsin.
Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp
Sık sorulan sorular
Rückkehrer yolunda A1 sertifikası gerekir mi?
BAMF’ın bilgi notuna göre, eşin Alman vatandaşı olarak serbest dolaşım hakkını kullanmışsa kural olarak Almanca kanıtı gerekmez. A1’i geçemiyorsan ama bu yol sana uymuyorsa A1 muafiyeti yazımıza bak.
Eşim yıllar önce Fransa’da okudu; bu yeterli mi?
Kanun “kalıcı kullanım” arıyor ve Berlin’e göre hakkın aile üyesiyle birlikte ikamet ederek edinilmiş olması gerekiyor. Sen o dönemde eşinle birlikte yaşamadıysan bu yol muhtemelen açılmaz.
Türkiye’de nereye başvuracağım: portal mı, iDATA mı?
Resmî sayfalar Alman eşe katılımı portala, AB vatandaşı eşe katılımı iDATA’ya yönlendiriyor; Rückkehrer dosyaları için açık bir bilgi yok. Başvurudan önce kanalı netleştirmek gerekiyor.
Bu yolda kalıcı oturum ne zaman mümkün?
Serbest dolaşım kurallarında daimi oturum hakkı, kural olarak beş yıllık kesintisiz yasal ikametten sonra doğar (FreizügG §4a). §28’de ise kural olarak 3 yıl sonra B1 şartıyla yerleşim izni mümkün; ayrıntılar için kalıcı oturum yazımıza bak.
Oturum kartıyla çalışabilir miyim?
Evet. Berlin’in hizmet sayfasına göre AB aile üyesi oturum kartı her türlü işte çalışmaya ve serbest meslek yapmaya izin veriyor.
Sadece bu yolu kullanmak için birkaç ay başka bir AB ülkesinde yaşasak olur mu?
Bu, dosyanı en çok riske atan yaklaşımdır. Kanun, serbest dolaşım hakkının yanıltıcı beyanla ya da aile birliği amacı olmadan kullanıldığı durumlarda hakkın olmadığının tespit edilebileceğini yazıyor (§2(4)).
Son güncelleme: 30 Ekim 2026