Deneyimle Almanya’ya Göç (§19c(2)): Diplomanı Tanıtmadan Çalışmanın 2026 Rehberi

Almanya’da çalışmak isteyen birçok kişi işe aynı sorudan başlar: “Diplomamı ya da ustalık belgemi önce Almanya’da tanıtmam gerekiyor mu?” Mart 2024’ten beri cevap her zaman evet değil. Mesleğin Almanya’da düzenlenmemiş bir meslekse ve yeterince deneyimin varsa, uzun denklik sürecini beklemeden çalışmaya başlayabilirsin.

Bu yolun adı “deneyimle göç”. Yasal dayanağı Oturum Kanunu’nun (AufenthG) §19c(2) maddesi ve İstihdam Yönetmeliği’nin (BeschV) §6 maddesi. Kâğıt üzerinde basit görünse de dosyaların çoğu iki noktada takılır: deneyimin kanıtlanması ve mesleğin “düzenlenmiş” olup olmadığı.

Bu yazıda o iki noktayı derinlemesine ele alıyoruz. Tüm çalışma vizelerini karşılaştırmak istersen önce Almanya Çalışma Vizesi sayfamızdaki tabloya ve karar akışına bak.

İçindekiler
  1. §19c(2) kısaca: dört şart, bir onay
  2. “Devletçe tanınmış” yeterliliğin teyidi
  3. Deneyim: SGK dökümüyle 2 yılı nasıl kanıtlarsın?
  4. Düzenlenmiş meslek mi, değil mi?
  5. Örnek senaryolar
  6. Mavi Kart’tan ve nitelikli iş gücü vizesinden farkı
  7. Başvuru öncesi kontrol listesi
  8. İnfoyed ile deneyimle göç dosyası
  9. Sık sorulan sorular

§19c(2) kısaca: dört şart, bir onay

Make it in Germany ve Federal İş Ajansı’nın (BA) açıklamalarına göre bu yolda şu şartlar birlikte aranır:

  1. Devletçe tanınmış yeterlilik: Türkiye’de devletçe tanınmış, en az 2 yıllık bir meslek eğitimi ya da devletçe tanınmış bir üniversite diploması. Alternatif olarak bir Alman Dış Ticaret Odası’nın (AHK) verdiği, Alman Meslek Eğitimi Kanunu’na (BBiG) uygun belge.
  2. Deneyim: Son 5 yılda, Almanya’da yapacağın işle ilgili en az 2 yıllık nitelikli mesleki deneyim.
  3. İş ve maaş: Düzenlenmemiş bir meslekte somut iş teklifi ve 2026’da brüt yıllık en az 45.630 € maaş. İşveren toplu sözleşmeye bağlıysa ve seni bu sözleşmeye göre çalıştırıyorsa eşik aranmaz.
  4. Nitelikli iş: Pozisyon normalde meslek eğitimi veya üniversite diploması gerektiren bir iş olmalı.

Bunlara ek olarak BA’nın onayı gerekir. BA, maaşın ve çalışma şartlarının Almanya’daki benzer çalışanlardan kötü olmadığını kontrol eder.

Şart Ne demek? Nasıl kanıtlanır?
Yeterlilik En az 2 yıllık meslek eğitimi veya üniversite diploması, Türkiye’de devletçe tanınmış Diploma, transkript; ZAB teyidi veya anabin kaydı
Deneyim Son 5 yılda, işle ilgili, en az 2 yıl, nitelikli düzeyde Barkodlu SGK hizmet dökümü, çalışma belgeleri, referans yazıları
Maaş (2026) Brüt yıllık en az 45.630 €; 45 yaş üstü ilk kez gelenlerde 55.770 € veya yeterli emeklilik güvencesi İş sözleşmesi, İş İlişkisi Beyanı
Meslek Almanya’da düzenlenmemiş meslek Tanınma portalı ve BA bilgileri
BA onayı Çalışma şartları yerli çalışanlarla aynı Vize sürecinde iç yazışmayla alınır

45.630 € eşiği tesadüfi bir rakam değil. BA’ya göre bu tutar, emeklilik sigortası prim tavanının yüzde 45’i ve her yıl yeniden belirleniyor. Eşiğin brüt olduğunu unutma; eline geçecek netin nasıl hesaplandığını Almanya brüt net maaş hesaplama yazımızda anlattık.

“Devletçe tanınmış” yeterliliğin teyidi

§19c(2)’nin en çok yanlış anlaşılan kısmı burası. Diplomanın Almanya’da tanınması gerekmez, ama Türkiye’de devletçe tanındığının Almanya’daki yetkili bir kurum tarafından teyit edilmesi gerekir (BeschV §6).

Üniversite diploması

BA’nın açıklamasına göre üniversiten anabin’de “H+” statüsündeyse ve diploman “eşdeğer” ya da “karşılaştırılabilir” olarak görünüyorsa, diploman devletçe tanınmış sayılır ve ayrıca ZAB değerlendirmesine gerek kalmaz. Bu kayıt yoksa ZAB’dan devletçe tanınmanın teyidini istersin. anabin kayıtlarını nasıl okuyacağını anabin H+ nedir? yazımızda, ZAB belgesinin başvuru adımlarını ZAB Zeugnisbewertung nedir? yazımızda bulabilirsin.

Meslek lisesi, meslek eğitimi, ustalık

Akademik olmayan yeterliliklerde Make it in Germany, ZAB’a online başvurup olumlu bir sonuç almanı öneriyor. BA ayrıca yetkili makamdan alınmış bir kısmi denklik kararının da kanıt olarak kullanılabileceğini belirtiyor.

Burada kritik soru şu: Türkiye’deki eğitimin en az 2 yıl sürdü mü ve devletçe tanınmış bir program mıydı? Kısa süreli kurs sertifikaları bu şartı karşılamaz.

BT uzmanları için istisna

Bilgi ve iletişim teknolojileri (BT) mesleklerinde resmi yeterlilik şartı aranmaz. Deneyim, iş teklifi ve maaş şartları ise aynen geçerli. Yani diploması olmayan ama yıllardır yazılım geliştiren biri de bu yoldan başvurabilir.

Deneyim: SGK dökümüyle 2 yılı nasıl kanıtlarsın?

Kanun “son 5 yılda en az 2 yıl” diyor; BA ise bunun nitelikli düzeyde, yani meslek eğitimi veya diploma gerektiren işlerde edinilmiş olmasını şart koşuyor. Yardımcı eleman olarak geçen yıllar burada sayılmaz.

Türkiye’de bu kanıtın omurgası e-Devlet’ten alınan barkodlu SGK tescil ve hizmet dökümüdür. Döküm, hangi işyerinde hangi tarihler arasında kaç gün sigortalı çalıştığını gösterir. Ama tek başına ne iş yaptığını göstermez.

Bu yüzden dökümü şu belgelerle tamamla:
– Çalışma belgesi / referans yazısı: Antetli kâğıtta, imzalı; görev unvanı, başlangıç–bitiş tarihi, haftalık çalışma saati ve yaptığın işlerin somut listesi.
– Görev değişiklikleri: Aynı işyerinde unvan değiştiyse her dönemi ayrı yaz. Örneğin “2021–2022 stajyer, 2022–2025 elektrik teknisyeni” gibi.
– Kendi işini yaptıysan: Vergi levhası ve faaliyet belgesi gibi kayıtlar.

Yarı zamanlı çalışma sayılır mı?

BA’ya göre nitelikli bir yarı zamanlı iş, ancak o dönemde asıl geçim kaynağın idiyse deneyim olarak sayılır. Hafta sonu yaptığın ek işler bu yüzden genellikle zayıf kalır.

SGK dökümüyle çalışma belgesi çelişirse

En sık gördüğümüz sorun bu. Çalışma belgesinde “2020’den beri çalışıyor” yazarken SGK dökümünde sigorta girişi 2022’de başlıyorsa, dosyada açıklanamayan bir boşluk oluşur. Sigortasız geçen dönemi resmî olarak kanıtlayamıyorsan, onu deneyim hesabına katma.

Bütün bu belgeler Almancaya yeminli tercümeyle çevrilir. Görev tanımlarının Almancadaki karşılığı, BA’nın “nitelikli iş” değerlendirmesini doğrudan etkiler; tercümeyi rastgele yaptırma.

Düzenlenmiş meslek mi, değil mi?

§19c(2) yalnızca düzenlenmemiş mesleklerde kullanılabilir. Resmî tanınma portalı Anerkennung in Deutschland’a göre düzenlenmiş mesleklerde çalışmak için resmi tanınma şarttır; doktorlar ve öğretmenler bu gruptadır. Düzenleme ağırlıklı olarak sağlık, güvenlik ve sosyal hizmet alanlarında görülür.

Aynı portal, motorlu taşıt mekatronik teknisyeni ve büro yönetimi gibi meslek eğitimlerini düzenlenmemiş mesleklere örnek veriyor. Make it in Germany’ye göre hangi mesleklerin düzenlenmiş olduğunu Federal İş Ajansı listeliyor; iş teklifini kabul etmeden önce mesleğini bu listeden kontrol et.

Dikkat etmen gereken bir istisna var: Portal, “mühendis” gibi korunan bir meslek unvanının da bir düzenleme biçimi olduğunu belirtiyor. Mühendis olarak bu yoldan gelmeyi düşünüyorsan, pozisyonun ve unvan kullanımının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Mesleğin düzenlenmişse bu yol kapanır; o durumda Mesleki Denklik Vizesi veya tanınma ortaklığı gündeme gelir.

Örnek senaryolar

Aşağıdaki senaryolar resmi şartların nasıl uygulandığını göstermek için hazırlanmış örneklerdir; gerçek dosyalarda her ayrıntı ayrıca değerlendirilir.

Profil Durum §19c(2) uygun mu?
Elektrik teknisyeni, meslek lisesi + 4 yıl SGK’lı tecrübe, Alman firmasından 46.000 € teklif Yeterlilik ve deneyim var, eşik aşılıyor Büyük olasılıkla evet; meslek eğitiminin ZAB’dan teyidi gerekir
Yazılımcı, diploması yok, 6 yıl tecrübe, 48.000 € teklif BT istisnası Evet olabilir; yeterlilik şartı aranmaz, deneyim belgelenmeli
Hemşire, lisans + 5 yıl tecrübe Hemşirelik düzenlenmiş meslek kabul edilir Hayır; Make it in Germany’ye göre bakım/hemşirelik düzenlenmiş meslek. Denklik veya tanınma ortaklığı yolu
İşletme mezunu, 3 yıl muhasebe tecrübesi, 40.000 € teklif, işveren toplu sözleşmesiz Eşiğin altında Hayır; maaş artırılmazsa başka yol düşünülmeli
Aşçı, 1,5 yıl tecrübe Deneyim 2 yılın altında Henüz hayır
47 yaşında makine teknisyeni, ilk kez geliyor, 50.000 € teklif 45 yaş üstü eşiği 55.770 € Yeterli emeklilik güvencesi yoksa hayır

Son satır sık atlanıyor. İlk kez gelen 45 yaş üstü başvuru sahiplerinde 2026 eşiği brüt 55.770 €; bu tutara ulaşılmıyorsa yeterli emeklilik güvencesi kanıtlanmalı.

Mavi Kart’tan ve nitelikli iş gücü vizesinden farkı

Üniversite diploman varsa önce Mavi Kart’a bak; maaşın yeterliyse Mavi Kart’ın kalıcı oturuma giden yolu daha kısa olabilir. Ayrıntılar AB Mavi Kart sayfamızda.

Diploman Almanya’da tam tanınmışsa nitelikli iş gücü vizesi (§18a / §18b) daha esnek olabilir; orada (ilk kez gelen 45 yaş üstü kuralı dışında) yasal bir maaş eşiği yok, yerel çalışanlarla aynı şartlar aranır. §19c(2) ise tanınma süreciyle uğraşmak istemeyen ama maaş eşiğini karşılayan deneyimli çalışanlar için güçlü bir seçenek.

Make it in Germany’ye göre çalışmaya ve geçimini sağlamaya devam ettiğin sürece oturum iznini genellikle uzatabilirsin. Beş yıl sonra genel kurallara göre yerleşim izni (süresiz oturum) mümkün olabilir; ailen de seninle gelebilir.

Başvuru öncesi kontrol listesi

  • Diploma veya meslek belgen Türkiye’de devletçe tanınmış mı, eğitim en az 2 yıl mı sürdü?
  • anabin kaydın var mı, yoksa ZAB teyidi başvurusunu başlattın mı?
  • SGK dökümün son 5 yılda en az 2 yıllık nitelikli deneyimi gösteriyor mu?
  • Çalışma belgelerin, dökümdeki tarih ve işyerleriyle birebir uyumlu mu?
  • İş sözleşmesindeki brüt yıllık maaş 45.630 €’ya ulaşıyor mu (45 yaş üstü ilk gelişte 55.770 €)?
  • Pozisyon düzenlenmemiş bir meslekte ve nitelikli bir iş mi?
  • İşveren İş İlişkisi Beyanı’nı sözleşmeyle çelişmeyecek şekilde doldurdu mu?

Başvuru kanalı konusunda bir not: Make it in Germany, bu vizenin Dışişleri Bakanlığı’nın Konsolosluk Hizmet Portalı üzerinden online başvurulduğunu yazıyor. Türkiye’deki temsilciliklerin bu kategoriyi portalda açıp açmadığını başvurudan önce kontrol et. Kayıt yasal olarak geçerli bir başvuru sayılmadığı için belgelerin hazır olduğunda erkenden sıraya girmek önemli.

Şunu bil: SGK dökümün ile çalışma belgen arasındaki bir tarih farkı, BA onayını durdurmaya yeter. Vize profesyonellik işidir. Biz üstünkörü dosya hazırlamayız; işimize ve danışanımıza saygımız var.

Deneyimin bu vizeye yetiyor mu? Birlikte bakalım → WhatsApp

İnfoyed ile deneyimle göç dosyası

Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. §19c(2) dosyasında başarı, diploma, SGK dökümü, çalışma belgeleri ve iş sözleşmesinin aynı hikâyeyi anlatmasına bağlı.

İnfoyed bu belgelerin tamamını tek çatı altında ele alır:
– Profilinin §19c(2), Mavi Kart veya nitelikli iş gücü yolundan hangisine uyduğunun ücretsiz ön değerlendirmesi
– anabin kaydının kontrolü ve gerekirse ZAB başvurusunun planlanması
– SGK dökümü ile çalışma belgelerinin tarih ve görev uyumunun kontrolü
– İş sözleşmesi ve İş İlişkisi Beyanı’nın maaş eşiği açısından kontrolü
– Diploma, transkript, SGK dökümü ve referans yazılarının yeminli tercümesi: İnfoyed Tercüme

Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir.

Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp

Ofis: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.

Sık sorulan sorular

Deneyimle göç için Almanca şart mı?

Yasal bir dil şartı yok. Ancak işveren işin gereği olarak Almanca isteyebilir; günlük hayat ve iş görüşmesi için de büyük avantaj sağlar.

Deneyimim son 5 yıldan daha eski, sayılır mı?

Kanun son 5 yılda edinilmiş en az 2 yıllık deneyimi arıyor. Daha eski deneyim bu şartı tek başına karşılamaz.

Maaşım 45.630 €’nun altında, yine de başvurabilir miyim?

İşveren toplu sözleşmeye bağlıysa ve seni bu sözleşmeye göre çalıştırıyorsa eşik aranmaz. Aksi hâlde maaşın eşiğe ulaşmalı ya da başka bir vize yolu düşünülmeli.

Diplomasız yazılımcıyım, bu yoldan gelebilir miyim?

Evet olabilir. BT mesleklerinde resmi yeterlilik şartı aranmıyor; deneyim, iş teklifi ve maaş şartları ise geçerli.

ZAB teyidi mi, anabin kaydı mı yeterli?

Üniversiten anabin’de H+ ve diploman “eşdeğer” ya da “karşılaştırılabilir” ise BA’ya göre ayrıca ZAB değerlendirmesi gerekmez. Meslek eğitiminde ise ZAB’dan teyit alınması öneriliyor.

Bu vizeyle ailemi getirebilir miyim?

Make it in Germany’ye göre bu oturum izniyle ailenle birlikte yaşayabilirsin. Eş ve çocuk için ayrı aile birleşimi şartları uygulanır.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026