Kendi kendini yetiştirmiş bir yazılımcısın, yıllardır profesyonel olarak kod yazıyorsun ama üniversite diploman yok ya da bölümün bilişimle ilgisiz. Almanya’daki şirket seni işe almak istiyor. Bu durumda Mavi Kart kapısı kapalı değil.
Alman Oturum Kanunu’nun 18g maddesinin 2. fıkrası, diploması olmayan BT uzmanlarına Mavi Kart yolu açıyor. Ama bu yolda diplomanın yerini deneyim alıyor ve dosyanın kaderini deneyimin nasıl belgelendiği belirliyor.
Bu yazıda hangi mesleklerin kapsamda olduğunu, “son 7 yılda 3 yıl” kuralının nasıl hesaplandığını, deneyimi hangi belgelerle kanıtlayacağını ve alternatif deneyim yolunu (§19c(2)) anlatıyoruz. Mavi Kart’ın genel şartları için Almanya Mavi Kart sayfamıza bakabilirsin.
İçindekiler
Kanun tam olarak ne diyor?
§18g(2)’ye göre Mavi Kart’ın diploma şartını karşılamayan biri, şu şartlarla ve Federal İş Ajansı (BA) onayıyla Mavi Kart alabilir:
- İş, ISCO-08 sınıflandırmasında 133 veya 25 numaralı gruba giren bir meslekte olmalı ve niteliğine uygun olmalı.
- Maaş, emeklilik sigortası prim tavanının en az %45,3‘ü olmalı. 2026 için bu brüt yıllık 45.934,20 €, aylık 3.827,85 €.
- Son 7 yıl içinde edinilmiş, en az 3 yıllık mesleki deneyim olmalı; deneyim yine 133 veya 25 grubundaki bir meslekte kazanılmış olmalı.
- Bu deneyimle kazanılan bilgi ve beceriler bir üniversite diplomasıyla karşılaştırılabilir seviyede ve Almanya’daki iş için gerekli olmalı.
- Kanundaki ret nedenleri (§19f(1) ve (2)) bulunmamalı.
Ayrıca her Mavi Kart’ta olduğu gibi iş teklifi somut olmalı ve en az 6 aylık çalışmayı kapsamalı (§18g(3)).
Hangi meslekler kapsamda?
Belirleyici olan unvanın değil, işin içeriğinin hangi ISCO grubuna girdiğidir. Make it in Germany’nin darboğaz meslekleri listesi bu iki grubu şöyle açıyor:
| ISCO kodu | Meslek grubu | Tipik işler |
|---|---|---|
| 1330 | BİT hizmet yöneticileri | IT müdürü, yazılım geliştirme ekip/birim yöneticisi |
| 2511 | Sistem analistleri | İş/sistem analisti |
| 2512 | Yazılım geliştiriciler | Backend, frontend, mobil geliştirici |
| 2513 | Web ve multimedya geliştiriciler | Web geliştirici |
| 2514 | Uygulama programcıları | Uygulama programcısı |
| 2519 | Başka yerde sınıflandırılmamış yazılım uzmanları | Ör. test/kalite uzmanı |
| 2521 | Veritabanı tasarımcıları ve yöneticileri | DBA, veri mimarı |
| 2522 | Sistem yöneticileri | Sistem yöneticisi |
| 2523 | Bilgisayar ağı uzmanları | Ağ mühendisi |
| 2529 | Başka yerde sınıflandırılmamış veritabanı ve ağ uzmanları | Ör. bilgi güvenliği uzmanı |
“Tipik işler” sütunu açıklama amaçlıdır; resmi eşleştirmeyi BA yapar. AB’nin meslek sınıflandırması ESCO da yazılım test uzmanını 2519, BİT güvenlik uzmanlarını 2529 altında gösteriyor.
Listede yalnızca bu iki grup var. Kullanıcı desteği, yardım masası ya da donanım teknisyenliği gibi teknisyen düzeyindeki işler bu listede yer almıyor. Bu tür bir teklifle Mavi Kart BT istisnası yerine başka yollara bakmak gerekir.
“Son 7 yılda 3 yıl” nasıl hesaplanır?
Kanun deneyimin son 7 yıl içinde edinilmiş olmasını istiyor. Pencerenin başvuru tarihinden geriye doğru sayıldığını varsayarak örnek verelim; bu, aşağıdaki tabloda sadece bir hesap örneğidir.
| Profil | Deneyim geçmişi (başvuru: Kasım 2026, pencere: Kasım 2019 – Kasım 2026) | Değerlendirme |
|---|---|---|
| Ayşe | 2017–2020 yazılım şirketi (3 yıl), 2020’den beri muhasebe | Pencerenin içinde kalan BT deneyimi yaklaşık 1 yıl; şart sağlanmıyor |
| Mert | 2021’den beri tam zamanlı backend geliştirici | 5 yıl; şart sağlanıyor |
| Can | 2019–2022 web geliştirici, 2022–2024 askerlik ve ara, 2024’ten beri sistem yöneticisi | Toplam yaklaşık 5 yıl; kesintiler pencerenin içindeyse sorun değil, ama her dönem ayrı belgelenmeli |
| Elif | 2020’den beri serbest (freelance) mobil geliştirici | Süre yetiyor; asıl soru serbest çalışmanın nasıl kanıtlanacağı |
Kanun deneyimin “kesintisiz” olmasını aramıyor; toplam süre ve seviye önemli. Yarı zamanlı çalışmaların nasıl sayılacağı kanunda yazmıyor.
Deneyim nasıl belgelenir?
Diplomasız BT dosyasında temsilcilik ve BA, diplomanın yerine geçecek kanıtı belgelerden okur. Başka bir Alman temsilciliğinin (Riga Büyükelçiliği) Mavi Kart bilgi notu, bu deneyimin örneğin önceki iş sözleşmeleri veya çalışma karnesiyle kanıtlanabileceğini ve İngilizce olmayan belgeler için noter tasdikli tercüme istendiğini yazıyor.
Türkiye’den gelen bir dosyada bu belgelerin karşılığı genelde şunlar olur:
| Belge | Ne gösterir? | Dikkat |
|---|---|---|
| SGK hizmet dökümü (e-Devlet, barkodlu) | Hangi işverende, hangi tarihlerde sigortalı çalıştığın | Tarihler işveren yazılarıyla birebir tutmalı |
| İşveren yazısı / referans mektubu | Pozisyon, görevler, kullanılan teknolojiler, sorumluluk düzeyi, çalışma süresi ve tam/yarı zamanlı bilgisi | Antetli, imzalı, imzalayanın unvanı ve iletişim bilgisi yazılı |
| Eski iş sözleşmeleri | Unvan ve başlangıç tarihi | Görev tanımı varsa daha güçlü |
| Bordro örnekleri | Çalışmanın gerçekliği | Seçili dönemlerden örnek yeterli olabilir |
| Serbest çalışanlar için: vergi levhası, müşteri sözleşmeleri, faturalar, müşteri referansları | Serbest çalışmanın süresi ve içeriği | Sözleşmede işin içeriği (yazılım geliştirme) açıkça yazmalı |
| Özgeçmiş (CV) | Tüm geçmişin özeti | Boşluk bırakmadan, tablo halinde; tarihler belgelerle aynı |
| Portföy, sertifikalar | Teknik seviye | Destekleyici; deneyim belgesinin yerine geçmez |
Üniversite seviyesini göstermek: Kanun deneyimin bir diplomayla “karşılaştırılabilir seviyede” olmasını istiyor ve BA onay verirken bunu kontrol ediyor (§39(2) 2c). Bu yüzden referans yazısında yalnızca “yazılımcı olarak çalıştı” demek zayıf kalır. Mimari kararlar, sorumlu olunan sistemler, ekip içindeki rol ve kullanılan teknolojiler somut yazılmalı.
Tercüme: Türkçe belgelerin yeminli tercümesi ve noter tasdiki gerekir. Unvanların, şirket adlarının ve tarihlerin tüm belgelerde aynı yazılması dosyanın geri dönmemesi için kritiktir. Bu tercümeleri yeminli tercüme büromuz İnfoyed Tercüme hazırlar.
Deneyim belgelerini birlikte kontrol edelim → WhatsApp
İşverenin rolü: BA onayı
Diplomasız BT Mavi Kart’ı her durumda BA onayına bağlı. BA, iş teklifinin gerçek olduğunu, çalışma koşullarının Alman çalışanlarla karşılaştırılabilir olduğunu ve deneyiminin kanunun aradığı seviyede olduğunu kontrol eder.
Bunun için işverenin “Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” formunu eksiksiz doldurması gerekir. Formda görev tanımı ne kadar net olursa, işin ISCO 133 veya 25’e girdiği o kadar açık görünür. Formun bölümlerini Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis nedir? yazımızda anlattık.
Alternatif: deneyimle göç yolu (§19c(2))
BT istisnası tek seçenek değil. İstihdam Yönetmeliği’nin 6. maddesine dayanan deneyim yolunda bilişim mesleklerinde nitelik belgesi şartı aranmıyor. Kısa bir karşılaştırma:
| Mavi Kart BT istisnası (§18g(2)) | Deneyim yolu (§19c(2), BeschV §6) | |
|---|---|---|
| Deneyim | Son 7 yılda en az 3 yıl, üniversite seviyesinde | Son 5 yılda en az 2 yıl |
| Maaş (2026) | 45.934,20 € | 45.630 € (toplu sözleşmeye bağlı işverende aranmaz) |
| Diploma | Gerekmez | BİT mesleklerinde nitelik belgesi aranmaz |
| BA onayı | Gerekir | Gerekir |
| Kalıcı oturum | 27 ay (A1) / 21 ay (B1) | Nitelikli çalışanlara özel hızlı yol bu izni saymıyor |
| Eşe A1 şartı | Yok | Yok |
Deneyimin 3 yılı bulmuyorsa ya da işveren toplu sözleşmeye bağlıysa deneyim yolu daha uygun olabilir. Ayrıntılar Almanya’ya deneyimle göç (§19c) yazımızda. Tüm seçeneklerin karşılaştırması için Almanya Çalışma Vizesi çatı sayfamıza bakabilirsin.
Diploman var ama bilişimle ilgisiz mi? Örneğin işletme mezunusun ve yazılımcı olarak çalışacaksın. Mavi Kart’ın normal yolu “niteliğine uygun iş” istediği için burada tartışma çıkabilir; BT istisnasının “§18g(1) şartlarını karşılamayan” kişilere açık olması bu durumda işe yarayabilir. Bu tür sınırda dosyaları ön değerlendirmede özellikle inceliyoruz. Kategorilerin genel karşılaştırması Mavi Kart mı, nitelikli iş gücü vizesi mi? yazımızda.
Sık yapılan hatalar
- Teknisyen düzeyindeki bir işle başvurmak: Destek veya donanım işleri 133/25 kapsamına girmeyebilir.
- Pencereyi yanlış hesaplamak: 7 yıldan eski deneyim sayılmaz.
- SGK dökümü ile referans tarihleri arasında fark: Birkaç aylık fark bile soru doğurur.
- Genel ifadeli referans mektubu: “Çalışkan bir arkadaşımızdır” yazısı seviyeyi kanıtlamaz.
- Serbest çalışmayı belgesiz bırakmak: Fatura ve sözleşme olmadan freelance yıllarını kanıtlamak zordur.
- Maaşı neti üzerinden hesaplamak: Sınır brüt yıllık maaştır.
Kalıcı oturum ve aile
BT istisnasıyla alınan kart da tam bir Mavi Kart’tır. Kalıcı oturuma 27 ay (A1) veya 21 ay (B1) sonra başvurabilirsin; eşinden Almanya’ya gelmeden önce Almanca istenmez. Kalıcı oturum şartları ve iş değişikliğinin etkisi için Mavi Kart ile kalıcı oturum yazımıza bak.
İnfoyed ile diplomasız BT dosyası
Bu dosyada diplomanın yerini belgeler alır; bu yüzden dosyanın gücü tamamen hazırlığa bağlıdır. Vize profesyonellik işidir; biz üstünkörü dosya hazırlamayız, işimize ve danışanımıza saygımız var.
Ücretsiz ön değerlendirmede şunlara bakıyoruz:
– İş teklifinin ISCO 133 veya 25 kapsamına girip girmediği,
– Son 7 yıldaki deneyiminin hesabı ve eksik dönemler,
– SGK dökümü, referanslar ve sözleşmelerin birbirini tutup tutmadığı,
– Mavi Kart BT istisnası mı, deneyim yolu mu,
– Yeminli tercümelerin vize dosyasına uygun hazırlanması.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.
Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp
Sık sorulan sorular
Üniversite diploması olmadan Almanya’da Mavi Kart alabilir miyim?
Evet, yalnızca BT alanında. ISCO 133 veya 25 grubunda bir iş teklifin, en az 45.934,20 € brüt yıllık maaşın, son 7 yılda en az 3 yıllık üniversite seviyesinde deneyimin ve BA onayın olmalı.
Bootcamp veya online sertifikalar diplomanın yerini tutar mı?
Kanun deneyim istiyor. Sertifikalar teknik seviyeni desteklemek için faydalı olabilir, ama 3 yıllık deneyim belgesinin yerine geçmez.
Ön lisans (2 yıllık) bilgisayar programcılığı mezunuyum, hangi yoldan başvururum?
Mavi Kart’ın normal yolu üniversite diploması ya da en az 3 yıllık eşdeğer yükseköğretim ister. 2 yıllık diplomayla genelde BT istisnasına veya deneyim yoluna bakılır.
Freelance çalışmam deneyim olarak sayılır mı?
Kanun çalışma biçimi ayırmıyor; deneyimin içeriği ve seviyesi önemli. Ancak serbest çalışmanın sözleşme, fatura ve vergi kayıtlarıyla belgelenmesi gerekir.
Almanca bilmem gerekiyor mu?
Mavi Kart başvurusu için kanunda genel bir Almanca şartı yok. Kalıcı oturum için ise A1 (27 ay) veya B1 (21 ay) gerekir.
Maaşım 45.934,20 €’nun altındaysa ne olur?
BT istisnasıyla Mavi Kart alamazsın. Maaşın deneyim yolunun sınırını (2026’da 45.630 €) karşılıyorsa ya da işveren toplu sözleşmeye bağlıysa deneyim yolu (§19c(2)) bir seçenek olabilir.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026