Amerika Vizesi › Öğrenci Vizesi › Çalışma izni (OPT, CPT)
“Amerika’da öğrenciyken çalışabilir miyim?” sorusunun kısa cevabı: evet, ama yalnızca kurallar içinde ve izin alınarak. F-1 öğrencisinin kampüs içinde çalışma hakkı, müfredatın parçası olan CPT stajı, mezuniyet sonrası 12 aylık OPT ve STEM alanları için 24 aylık uzatma var. M-1 ve J-1 öğrencilerinin kuralları ise farklı. Bu yazıda hepsini tek tabloda topluyor, Ekim 2026’da önerilen OPT ücretinin ne anlama geldiğini ve mülakatta çalışma konusunu nasıl anlatman gerektiğini açıklıyoruz.
İçindekiler
Bir bakışta: kim, nerede, ne kadar çalışabilir?
| Çalışma türü | Kimler için? | Süre ve sınır | Kim onaylar? |
|---|---|---|---|
| Kampüs içi çalışma | F-1 | Okul dönemindeyken haftada en çok 20 saat; tatillerde tam zamanlı | Okul kuralları içinde; ayrı USCIS izni gerekmez |
| CPT | F-1 (kolej, üniversite, konservatuvar, seminer) | Genelde bir akademik yıl tam zamanlı kayıttan sonra; 1 yıl veya daha uzun tam zamanlı CPT, OPT hakkını bitirir | Okul yetkilisi (DSO) |
| OPT | F-1 | Toplam 12 ay; bir üst eğitim seviyesinde yeni 12 ay | USCIS (EAD kartı) |
| STEM OPT | F-1, STEM listesindeki bir dereceyle | 24 ay uzatma; ömür boyu en çok iki kez | USCIS; işveren E-Verify ve I-983 planı |
| Ekonomik zorluk izni | F-1, en az bir akademik yıl sonra | Okul dönemindeyken haftada en çok 20 saat | USCIS |
| Pratik eğitim | M-1 | Yalnızca program bittikten sonra; 4 ay eğitime 1 ay, toplam en çok 6 ay | USCIS |
| Öğrenci çalışması ve academic training | J-1 üniversite öğrencisi | Haftada en çok 20 saat; academic training 18 ay (doktora sonrası 36 ay) | Program sponsoru |
| Çalışma yok | F-2 ve M-2 eş ve çocuk | Çalışamaz | — |
Dil okulu öğrencileri için önemli: Yönetmeliğe göre İngilizce dil eğitimi programındaki öğrenciler CPT ve OPT gibi pratik eğitime uygun değildir. Kampüs içi çalışma imkânını ise okuluna mutlaka sor. Ayrıntılar Amerika dil okulu vizesi sayfamızda.
F-1 kampüs içi çalışma
F-1 öğrencisi okulunun kampüsünde, okul dönemindeyken haftada en çok 20 saat çalışabilir. Tatillerde ve dönem aralarında tam zamanlı çalışma serbesttir. Kütüphane, kafeterya, laboratuvar gibi işler ve yüksek lisans ile doktorada sık görülen araştırma ya da öğretim asistanlığı bu kapsamdadır.
- Yeni öğrenci, kampüs içi işe derslerin başlamasından 30 günden daha erken başlayamaz.
- 20 saat sınırı okul dönemi içindir; birden fazla kampüs işin varsa toplam saat sayılır.
- Kampüs içi iş gelirini birinci yılın masrafını karşılamak için plan olarak göstermemelisin; vize başvurusunda finansmanın kendisi hazır olmalı. Bkz. öğrenci vizesi finansal belgeler.
Kampüs dışı çalışma (ekonomik zorluk): En az bir akademik yıl F-1 statüsünde kalmış, akademik durumu iyi olan öğrenci; burs kaybı, döviz kurundaki büyük dalgalanma, sponsorun mali durumundaki beklenmedik değişiklik gibi elinde olmayan nedenlerle ciddi bir ekonomik zorluğa düşerse USCIS’ten kampüs dışı çalışma izni isteyebilir. Okul dönemindeyken sınır yine haftada 20 saattir. Bu bir istisna yolu; planlama aracı değil.
CPT: müfredat içi staj
CPT (Curricular Practical Training), programının ayrılmaz parçası olan staj, kooperatif eğitim (co-op) ya da zorunlu uygulama çalışmasıdır. Okulun işverenlerle yaptığı anlaşmalar çerçevesinde verilir ve okul yetkilisi (DSO) tarafından onaylanır.
- Bir akademik yıl şartı: Kural olarak bir akademik yıl tam zamanlı kayıtlı olduktan sonra yapılabilir. Hemen staj gerektiren lisansüstü programlarda bu şart aranmaz.
- Bölümle ilgili olmalı: CPT, ana çalışma alanınla doğrudan ilgili bir pozisyonda yapılır.
- Onaydan önce başlama: DSO’nun SEVIS’te onayladığı ve imzaladığı I-20 eline geçmeden işe başlayamazsın. I-20’de işveren, yer, başlangıç ve bitiş tarihleri, tam ya da yarı zamanlı olduğu yazar.
- OPT’ye etkisi: Toplam 1 yıl veya daha uzun tam zamanlı CPT yapan öğrenci mezuniyet sonrası OPT hakkını kaybeder. Yarı zamanlı CPT ve 1 yılın altındaki tam zamanlı CPT bu sonucu doğurmaz.
OPT ve STEM OPT
OPT (Optional Practical Training), bölümünle doğrudan ilgili bir işte geçici çalışma iznidir. USCIS’e Form I-765 ile başvurulur ve çalışma ancak EAD kartındaki tarihten itibaren başlar.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Toplam süre | 12 ay. Bir üst eğitim seviyesine geçince (örneğin lisanstan yüksek lisansa) yeni 12 ay hakkı doğar. |
| Ne zaman? | Okul dönemindeyken (haftada en çok 20 saat), tatillerde ya da mezuniyetten sonra. Okul döneminde kullanılan OPT, 12 aydan düşülür. |
| Mezuniyet sonrası başvuru | Program bitişinden en fazla 90 gün önce, en geç 60 gün sonra; ayrıca DSO’nun SEVIS’e OPT önerisini girmesinden itibaren 30 gün içinde. |
| Tamamlama süresi | Mezuniyet sonrası OPT, eğitimin bitişinden sonraki 14 ay içinde tamamlanmalı. |
| İşsizlik sınırı | Mezuniyet sonrası OPT’de toplam 90 gün. STEM uzatmasıyla birlikte toplam 150 gün. |
| Okul değişirse | Başka bir okula transfer ya da başka bir eğitim seviyesine başlama, OPT iznini otomatik olarak sona erdirir. |
STEM OPT (24 ay): Derecen ABD İç Güvenlik Bakanlığı’nın STEM listesindeki bir alandaysa (mühendislik, bilgisayar, matematik, fen bilimleri ve ilgili alanlar), mezuniyet sonrası OPT süresi içinde 24 aylık uzatma isteyebilirsin. Şartlar: derecenin akredite bir ABD kurumundan alınmış olması, işverenin E-Verify kullanması ve işverenle birlikte Form I-983 eğitim planı hazırlanması. Bir öğrenci ömrü boyunca en çok iki STEM OPT uzatması alabilir; ikincisi daha yüksek seviyede bir dereceye dayanmalıdır.
Mezuniyetten sonra kalış: Program ve izinli pratik eğitim bittikten sonra F-1 öğrencisine ABD’den çıkış için 60 gün ek süre tanınır. Temmuz 2026’da yayımlanan ve bu süreyi 30 güne indirecek kural (D/S kuralı), Eylül 2026’da bir federal mahkeme kararıyla ertelendi; şu an 60 gün uygulanıyor.
M-1 ve J-1 öğrencilerinin çalışma kuralları
M-1 (mesleki eğitim, pilotaj): M-1 öğrencisi pratik eğitim dışında çalışamaz. Pratik eğitim de yalnızca program bittikten sonra yapılabilir. Her 4 aylık tam zamanlı eğitim için 1 ay hak doğar ve toplam süre en çok 6 aydır. Başvuru, I-20’deki bitiş tarihinden önce ama en fazla 90 gün önce yapılır ve EAD kartı alınmadan çalışmaya başlanamaz. M-1’de okul döneminde kampüs içi çalışma hakkı yoktur. Pilotaj öğrencileri için ayrıntılar pilotaj ve mesleki eğitim vizesi sayfamızda.
J-1 üniversite öğrencisi: J-1 College and University Student kategorisinde öğrenci; burs, fellowship veya asistanlık kapsamında, kampüste ya da ekonomik zorunluluk halinde çalışabilir. Şartlar: iyi akademik durum, okul dönemindeyken haftada en çok 20 saat ve program sponsorunun yazılı onayı (onay en çok 12 ay için geçerli). Eğitimden sonra academic training yapılabilir: lisans ve lisansüstü için 18 ay, doktora sonrası için 36 ay. Bu sınırlar 22 CFR 62.23(f)’den geliyor. Dışişleri’nin STEM alanları için 36 aya kadar tanıdığı geçici uygulama, 30.06.2026’ya kadar biten programlar içindi; bugün yeni başvurular için 18 ay sınırını esas al. Ayrıntı: üniversite değişim öğrencisi (J-1).
Diğer J-1 programları: Work and Travel, staj (Intern/Trainee), au pair ve yaz kampı gibi programlarda çalışma programın kendisidir ve kuralları kategoriye göre değişir. Bkz. Work and Travel, staj vizesi (J-1), au pair. J-1 katılımcıları ayrıca 212(e) iki yıl dönüş şartına tabi olup olmadıklarına bakmalı.
OPT ücreti önerisi (Ekim 2026): yürürlükte değil
ABD İç Güvenlik Bakanlığı 8 Ekim 2026‘da Federal Register’da “Optional Practical Training Fees” başlıklı bir kural önerisi (NPRM, 91 FR 64566) yayımladı. Öneriye göre SEVP onaylı bir okul üzerinden OPT yapacak her F-1 öğrencisi için şu ücretler alınacak:
| Kalem | Önerilen ücret |
|---|---|
| İlk OPT | $70.000 |
| Sonraki her OPT | $30.000 |
| Yorum süresinin sonu | 9 Kasım 2026 |
| Durum (1 Kasım 2026) | Öneri aşamasında; yürürlükte değil |
Bir kural önerisi, yorum süresinden sonra aynen, değiştirilerek ya da hiç kesinleşmeyebilir. Kesinleşirse yürürlük tarihi ayrıca açıklanır ve mahkemeye taşınabilir. Bu yüzden 1 Kasım 2026 itibarıyla OPT için bu ücretler alınmıyor.
Peki bugün başvuran bir öğrenci ne yapmalı? Bizim önerimiz: Okul ve program kararını OPT’nin bugünkü kurallarına göre değil, eğitimin kendisine göre ver; mezuniyet sonrası planını OPT’ye bağlı kurma. Kural kesinleşirse bu sayfayı tarihiyle güncelleyeceğiz.
Değişiyor: F, M ve J başvuranlarından sosyal medya profillerinin gizlilik ayarlarını “public” (herkese açık) yapmaları isteniyor. Öğrenci kurallarındaki diğer güncel değişiklikleri Amerika öğrenci vizesi sayfamızda takip ediyoruz.
Çalışma hakkı mülakatta nasıl anlatılır?
Çalışma hakkını bilmek yasak değil; ama mülakatta “Amerika’ya çalışmaya gidiyorum” izlenimi vermek 214(b) riskini artırır. Ofisimizde öğrenci dosyalarında en sık gördüğümüz ret “geri döneceğine inanmadım” reddi. Bu yüzden:
- Finansmanını çalışma gelirine bağlama; konsolosluk el kitabı birinci yıl masraflarını CPT veya OPT gelirleriyle karşılama planını yeterli saymıyor.
- “After graduation” sorusuna OPT’yi bir hedef gibi değil, programın doğal bir parçası gibi anlat: “My program allows practical training; after that I plan to return to Turkey and work in…” gibi.
- Türkiye’deki planın, ailen ve gelecek bağların cevabın merkezinde olsun.
Öğrenciye özgü mülakat sorularını öğrenci vizesi mülakat soruları yazımızda topladık. İngilizce konuşabiliyorsan mülakata İngilizce girmeni öneriyoruz; bu resmi bir kural değil, İnfoyed tavsiyesi.
Programını ve planını birlikte kuralım
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Yolu sana tarif edebiliriz ya da seni VIP araçla götürürüz: Okul ve program seçimini İnfoyed Yurt Dışı Eğitim ile yaparken programın CPT, OPT ve STEM durumunu baştan konuşuyor; I-20’yi, SEVIS ödemesini, DS-160’ı ve belgelerinin yeminli tercümesini hazırlıyor ve seni mülakatta çalışma ve mezuniyet sonrası plan sorularına prova ediyoruz. Mülakata sen girersin, ama mülakat kapısına kadar her şey bizde.
Sık sorulan sorular
F-1 vizesiyle haftada kaç saat çalışabilirim?
Kampüs içinde, okul dönemindeyken haftada en çok 20 saat; tatillerde tam zamanlı. Kampüs dışında çalışmak için CPT, OPT ya da ekonomik zorluk izni gerekir.
Dil okulu öğrencisi olarak çalışabilir miyim?
İngilizce dil eğitimi programındaki öğrenciler CPT ve OPT gibi pratik eğitime uygun değil. Kampüs içi çalışma imkânını okuluna sor; dil kursu masraflarını çalışarak karşılamayı planlama.
OPT için ne zaman başvurmalıyım?
Mezuniyet sonrası OPT için program bitişinden en fazla 90 gün önce ve en geç 60 gün sonra; ayrıca DSO’nun OPT önerisini SEVIS’e girmesinden itibaren 30 gün içinde USCIS’e başvurmalısın.
STEM OPT ile toplam kaç yıl çalışabilirim?
12 ay OPT ve 24 ay STEM uzatması ile toplam 36 aya kadar. Daha yüksek seviyede ikinci bir STEM derecesiyle bir STEM uzatması daha alınabilir; ömür boyu en çok iki STEM uzatması.
$70.000 OPT ücreti şu an alınıyor mu?
Hayır. 8 Ekim 2026’da yayımlanan bir kural önerisi; yorum süresi 9 Kasım 2026’da bitiyor. 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükte değil.
Eşim F-2 vizesiyle çalışabilir mi?
Hayır. F-2 ve M-2 eş ve çocuklar çalışamaz. J-2 eşler ise USCIS’ten çalışma izni isteyebilir. Ayrıntı: F-2 ve J-2 yazımız.
M-1 vizesiyle okurken çalışabilir miyim?
Hayır. M-1’de çalışma yalnızca program bittikten sonra yapılan pratik eğitimle mümkün; 4 ay eğitime 1 ay, toplam en çok 6 ay.
Öğrenci vizesinin bütün adımları için Amerika öğrenci vizesi sayfamıza, değişim programları için J-1 vizesi sayfamıza bak. Programına göre: lisans, yüksek lisans, doktora, community college. SEVIS ödemesi için I-20 ve SEVIS ücreti yazımızı oku.