“Almanya’da staj yapacağım, şirket bana para ödemek zorunda mı?” Bu soru hem öğrencilerin hem de Alman şirketlerin en çok sorduğu sorudur. Cevap stajın türüne, süresine ve senin öğrenci mi mezun mu olduğuna göre değişir.
Bu soru vize açısından da belirleyicidir. Asgari ücret ödenmesi gereken bir stajda ücret eksikse vize reddedilebilir. Asgari ücret gerekmiyorsa bu kez geçimini başka yoldan kanıtlaman gerekir.
Staj vizesinin genel çerçevesini Almanya Staj Vizesi sayfamızda anlattık. Bu yazıda asgari ücret kuralını kanun metni ve Federal Çalışma Bakanlığı’nın (BMAS) Ocak 2026 tarihli “Öğrenciler için asgari ücret” broşürü üzerinden, örnek senaryolarla açıyoruz.
İçindekiler
- 2026 ve 2027’de asgari ücret ne kadar?
- Kural: stajyer de asgari ücret alır
- MiLoG §22: dört istisna
- Altı kritik kural, BMAS’ın cevaplarıyla
- Örnek senaryolar: senin stajın ücretli mi?
- Asgari ücret ve vize: geçim hesabı
- Şirket asgari ücreti ödemezse ne olur?
- Erasmus ve BA onaylı stajda özel noktalar
- İnfoyed ile staj vizesi
- Sık sorulan sorular
2026 ve 2027’de asgari ücret ne kadar?
Beşinci Asgari Ücret Uyarlama Yönetmeliği’ne (MiLoV5) göre asgari ücret:
| Dönem | Saatlik brüt asgari ücret |
|---|---|
| 1 Ocak 2026’dan itibaren | 13,90 € |
| 1 Ocak 2027’den itibaren | 14,60 € |
Aylık tutar çalışma saatine göre değişir. Kaba bir hesap: haftada 40 saat çalışan bir stajyerin aylık ortalama çalışma süresi yaklaşık 173 saattir (40 × 52 ÷ 12). Bu da 2026’da ayda yaklaşık 2.409 € brüt eder; haftada 20 saatlik bir stajda yaklaşık 1.205 € brüt.
Bu rakamlar brüttür. Vergi ve sosyal kesintilerden sonra eline geçecek tutar daha düşüktür; kabaca nasıl hesaplandığını Almanya brüt net maaş hesaplama yazımızda anlattık.
Kural: stajyer de asgari ücret alır
Asgari Ücret Kanunu (MiLoG) §22, stajyerleri kanun bakımından işçi sayar. Yani stajyer, istisnalardan birine girmiyorsa asgari ücret alır. BMAS broşürüne göre bu kural stajyerin nereden geldiğine bakmaz; yabancı öğrenciler için de Almanya’daki stajlarda aynı kurallar geçerlidir.
Kanuna göre kimin stajyer sayılacağı, sözleşmenin adına değil fiili uygulamaya bakılarak belirlenir. Sınırlı bir süre boyunca bir mesleğe hazırlık için pratik bilgi ve deneyim edinen kişi stajyerdir. BMAS da haftada 20 saat bir şirkette “çalışmanın” staj değil iş ilişkisi olduğunu ve asgari ücretle ödenmesi gerektiğini vurguluyor.
MiLoG §22: dört istisna
| İstisna | Kanundaki şart | Türk öğrenci için anlamı |
|---|---|---|
| Zorunlu staj (Nr. 1) | Okul, eğitim veya yükseköğretim mevzuatı gereği zorunlu staj | Türkiye’deki üniversitenin yönetmeliğinden doğan zorunlu staj; süre sınırı yok |
| Yönlendirme stajı (Nr. 2) | Meslek eğitimi veya öğrenim seçimi için en fazla 3 ay | Lise mezunu ya da bölüm değiştirmeyi düşünen adaylar; mezunlarda genelde uygulanmaz |
| Öğrenime eşlik eden gönüllü staj (Nr. 3) | En fazla 3 ay ve aynı işverende daha önce böyle bir staj yapılmamış olması | Kayıtlı öğrencinin isteğe bağlı kısa stajı |
| Giriş nitelikleri / mesleğe hazırlık (Nr. 4) | SGB III §54a ve BBiG §§68–70 programları | Türkiye’den gelen öğrenciler için genellikle konu dışı |
Bunlara ek olarak kanun, meslek eğitimi olmayan 18 yaş altındakileri işçi saymaz. BMAS’a göre staj sırasında 18 yaşını dolduran stajyer için o tarihten itibaren asgari ücret hakkı doğabilir.
Vize El Kitabı’na göre yabancı bir üniversitenin yönetmeliğinden doğan zorunlu staj da birinci istisnaya girer; stajın Almanya’da yapılması şartı yoktur. Bunu ana sayfamızda da belirtmiştik.
Altı kritik kural, BMAS’ın cevaplarıyla
1. Üç ayı aşan gönüllü staj ilk günden ücretlidir. BMAS’a göre 3 aydan uzun öğrenime eşlik eden stajlar ilk günden itibaren asgari ücrete tabidir. Yani 4 aylık gönüllü bir stajda “ilk 3 ay ücretsiz, son ay ücretli” diye bir düzen yoktur.
2. Aynı işverende ikinci gönüllü staj ücretlidir. Aynı bölümde aynı işverende birden fazla gönüllü staj yapılırsa, aralarında uzun bir süre olsa bile ikincisi asgari ücrete tabidir. Ama zorunlu staj ile ardından en fazla 3 aylık bir gönüllü staj, aynı işverende ücretsiz olarak birleştirilebilir.
3. Gönüllü staj sayısı sınırsız, ama işverenler farklı olmalı. BMAS’a göre öğrenim boyunca asgari ücretsiz birden fazla gönüllü staj yapılabilir; her biri en fazla 3 ay sürmeli, farklı işverenlerde olmalı ve eğitim amacı öne çıkmalıdır.
4. Zorunlu stajda süre sınırı yok. Yönetmelik 6 aylık bir staj öngörüyorsa şirket asgari ücret ödemek zorunda değildir. Staj iki işverene bölünse bile bu durum değişmez.
5. Mezuniyetten sonra durum değişir. BMAS’a göre bir öğrenim tamamlandıktan sonra yönlendirme amacının genellikle sona erdiği kabul edilir; lisanstan sonraki yönlendirme stajları kural olarak ücretlidir. Ancak yüksek lisansa kayıt olduysan en fazla 3 aylık öğrenime eşlik eden staj yine ücretsiz olabilir.
6. Sadece tez yazmak staj değildir. Şirkette yalnızca bitirme tezi yazan öğrenciye asgari ücret ödenmez; ama tezin ötesinde fiilen stajyer olarak çalışıyorsa durum ayrıca değerlendirilir.
Örnek senaryolar: senin stajın ücretli mi?
| Senaryo | Asgari ücret? | Neden |
|---|---|---|
| Türkiye’deki mühendislik fakültesinin zorunlu stajı, 2 ay, Münih’te | Hayır | MiLoG §22 Nr. 1 |
| 3. sınıf öğrencisi, isteğe bağlı 3 aylık staj, ilk kez bu şirkette | Hayır | §22 Nr. 3 |
| Aynı öğrenci, ertesi yaz aynı şirkette 2 aylık gönüllü staj | Evet | Aynı işverende ikinci gönüllü staj |
| 4. sınıf öğrencisi, isteğe bağlı 5 aylık staj | Evet, ilk günden | 3 ay sınırı aşıldı |
| Haziranda mezun oldu, Eylül’de 6 aylık staj | Kural olarak evet | Mezuniyet sonrası; öğrenci istisnaları uygulanmaz |
| Lisans mezunu, Türkiye’de yüksek lisansa kayıtlı, 3 aylık gönüllü staj | Kural olarak hayır | Yüksek lisans öğrencisi olarak §22 Nr. 3 |
Senaryolar genel kuralı gösterir. BMAS da broşürünün yalnızca yol gösterici olduğunu, özel durumların tek tek değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Zorunlu stajda bir tuzak daha var: Türk üniversitelerinin yönetmelikleri çoğu zaman belirli bir asgari süre öngörür. Almanya’daki staj bu sürenin çok üzerindeyse aşan kısmın da zorunlu staj sayılıp sayılmayacağı tartışmalı olabilir. Federal İş Ajansı’nın üniversiteye doldurttuğu beyan formu da bu yüzden yönetmelikteki asgari süreyi ve tamamlanan kısmı soruyor.
Asgari ücret ve vize: geçim hesabı
Asgari ücretin vize dosyasındaki etkisi iki yönlüdür.
Asgari ücret gerekiyorsa
Büyükelçiliğin bilgi notlarına göre bu durumda şirketin asgari ücreti ödediğini kanıtlaman gerekir. Asgari ücret şirket tarafından ödenmelidir; kendi birikimin, ailenin desteği, Erasmus hibesi ya da başka bir burs bunun yerine geçmez. Asgari ücret ödeniyorsa geçimin kural olarak bununla güvence altındadır.
Asgari ücret gerekmiyorsa
Bu durumda Büyükelçilik, aylık staj ücretin ve/veya bursunla “Federal Eğitim Teşvik Kanunu (BAföG) ile belirlenmiş miktar” arasındaki farkın nasıl karşılanacağını görmek ister. Bilgi notları rakam vermez; Federal İş Ajansı bu ölçütü “BAföG’e göre azami destek tutarı” olarak tarif eder.
Bu azami tutar ayda 992 €’dur: 475 € temel ihtiyaç ve 380 € konut (BAföG §13), artı 102 € sağlık ve 35 € bakım sigortası ilavesi (BAföG §13a). Ana sayfamızda belirttiğimiz gibi Vize El Kitabı da bu tutarı esas alır.
Farkı kapatmanın iki yolu var: Almanya’daki bir bankada bloke hesap ya da Almanya’da yaşayan birinin Yabancılar Dairesi’nde vereceği taahhütname. Ayrıntılar Almanya Bloke Hesap (Sperrkonto) ve Taahhütname (Verpflichtungserklärung) rehberi yazılarımızda.
Örnek hesap (rakamlar varsayımdır): 4 aylık zorunlu stajda şirket ayda 500 € ödüyor ve başka bursun yok. Aylık açık 992 − 500 = 492 €, 4 ay için toplam 1.968 €. Bu tutarı bloke hesap ya da taahhütnameyle göstermen gerekir.
Hesapta dikkat edilecek bir nokta: Vize El Kitabı’ndaki 992 € net bir tutar olarak veriliyor, staj sözleşmeleri ise genelde brüt ücret yazar. Brüt ücretten kesinti yapılıyorsa açığın net üzerinden hesaplanması gerekebilir. Gönüllü stajlar için Vize El Kitabı’nda ayrı bir eşik de bulunuyor; bunu ana sayfamızda not olarak belirttik.
Şirket asgari ücreti ödemezse ne olur?
BMAS’a göre asgari ücretin denetimini Federal Gümrük İdaresi’ne bağlı Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele birimi (FKS) yapar. İhlallerde 500.000 €’ya kadar para cezası ve kamu ihalelerinden dışlanma söz konusu olabilir.
Stajyer olarak hakkını BMAS’ın asgari ücret danışma hattından (030 60 28 00 28) öğrenebilir, gerekirse iş mahkemesine başvurabilirsin. Ama vize açısından asıl risk daha önce ortaya çıkar: Ücretin eksik olduğu bir sözleşmeyle başvurursan dosyan baştan reddedilebilir.
Bu yüzden sözleşmeyi imzalamadan önce kontrol et. Şunu bil: sözleşmede ücret, süre ve staj türü birbirini tutmazsa vizeni riske atarsın. Vize profesyonellik işidir; biz üstünkörü dosya hazırlamayız, işimize ve danışanımıza saygımız var.
Staj sözleşmeni asgari ücret açısından kontrol edelim → WhatsApp
Erasmus ve BA onaylı stajda özel noktalar
Erasmus+ stajı: Stajın zorunlu mu gönüllü mü olduğu Learning Agreement’taki Table B’den anlaşılır. Büyükelçiliğe göre Table B’nin net doldurulması zorunluluğun kanıtıdır. Kutu seçiminin asgari ücrete etkisini Learning Agreement Table B rehberi yazımızda tablo halinde gösterdik.
BA onaylı staj: Federal İş Ajansı, yabancı stajyerin Almanya’daki benzer stajyerlerle aynı koşullarda çalışmasını şart koşar. Şirketin başvuru formunda zorunlu ve gönüllü kısmı tarihleriyle ve ücretiyle ayrı ayrı yazması gerekir. Bu süreci Federal İş Ajansı staj onayı rehberi yazımızda anlattık.
İnfoyed ile staj vizesi
Asgari ücret sorusu yanlış cevaplanırsa ya şirket gereksiz maliyetten çekinip teklifi geri çeker ya da vize dosyası eksik kalır. Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli.
İnfoyed olarak:
– Stajının hangi asgari ücret kategorisine girdiğini ücretsiz ön değerlendirmede netleştiririz,
– Staj sözleşmesindeki ücret, süre ve çalışma saatlerini vize şartlarıyla karşılaştırırız,
– Geçim açığını hesaplar, bloke hesap veya taahhütname seçeneklerini anlatırız,
– Zorunlu staj yazısı, öğrenci belgesi ve transkriptinin yeminli tercümesini İnfoyed Tercüme ile hazırlarız (ayrıca ücretlendirilir),
– Başvuru öncesi dosyanın son kontrolünü yaparız.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir.
Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp
Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.
Staj değil de doğrudan Almanya’da çalışmayı düşünüyorsan seçeneklerini Almanya Çalışma Vizesi sayfamızda bulabilirsin.
Sık sorulan sorular
2026’da Almanya’da stajyer asgari ücreti ne kadar?
Saatlik brüt 13,90 €. 1 Ocak 2027’den itibaren 14,60 € olacak. İstisnalardan birine girmeyen stajlarda bu tutar ödenmelidir.
Zorunlu stajda şirket ücret ödemek zorunda mı?
Hayır. Türkiye’deki üniversitenin yönetmeliğinden doğan zorunlu staj MiLoG §22 kapsamında asgari ücretten muaftır. Bu durumda geçimini aylık 992 €’ya tamamlayan bloke hesap veya taahhütnameyle göstermen gerekir.
3 aylık gönüllü stajı 4 aya uzatırsam ne olur?
BMAS’a göre 3 ayı aşan öğrenime eşlik eden stajlar ilk günden itibaren asgari ücrete tabidir. Uzatma, şirketin tüm süre için asgari ücret ödemesi gerektiği anlamına gelebilir; vize dosyası da buna göre güncellenmelidir.
Erasmus hibesi asgari ücret yerine sayılır mı?
Hayır. Büyükelçiliğe göre asgari ücret şirket tarafından ödenmelidir. Hibe yalnızca asgari ücret istisnası olan stajlarda geçim hesabına katılır.
Mezun olduktan sonra ücretsiz staj yapabilir miyim?
Kural olarak hayır. BMAS’a göre öğrenim tamamlandıktan sonraki stajlarda öğrenci istisnaları genelde uygulanmaz; yüksek lisansa kayıtlıysan en fazla 3 aylık gönüllü staj istisnası yine mümkün olabilir.
Staj ücreti brüt mü net mi yazılır?
Almanya’da sözleşmeler ve asgari ücret brüt üzerinden konuşulur. Vize geçim hesabında ise net tutar önem kazanabilir; bu yüzden sözleşmedeki rakamın ele geçecek kısmını da hesaplamak gerekir.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026