Almanya’da Doktora Pozisyonu ve Maaşı: TV-L Sözleşmesi Vize Dosyasında Nasıl Okunur?

Almanya’da bir üniversiteden doktora pozisyonu teklifi aldın; sözleşmede “E 13 TV-L, 65 %” gibi bir ifade var. Bu satır sadece maaşını değil, hangi vizeyle gideceğini, eşinin gelip gelemeyeceğini ve Mavi Kart’ın gündeme gelip gelmediğini de belirler.

Doktora için vize yollarını Almanya doktora vizesi sayfamızda anlattık. Bu yazıda sözleşmedeki maaş bilgisini nasıl okuyacağını, 2026 TV-L tablosunu ve çalışma oranının vize dosyasına etkisini anlatıyoruz. Tüm rakamlar brüttür; net maaş vergi ve sosyal sigorta kesintilerine göre kişiden kişiye değiştiği için net rakam vermiyoruz.

Tablolar Eyaletler Toplu Sözleşme Birliği’nin (Tarifgemeinschaft deutscher Länder, TdL) yayımladığı resmî TV-L tablolarından alındı.

İçindekiler
  1. Doktora pozisyonu ne demek?
  2. 2026 TV-L E13 brüt aylık tablosu
  3. Çalışma oranı maaşı nasıl değiştirir?
  4. Sözleşmede vize gözüyle nelere bakmalısın?
  5. Maaş vize yolunu nasıl etkiler?
  6. İnfoyed ile doktora sözleşmesi ve vize
  7. Sık sorulan sorular

Doktora pozisyonu ne demek?

Almanya’da ücretli doktora yerlerinin çoğu, üniversitede “bilimsel çalışan” (wissenschaftliche/r Mitarbeiter/in) pozisyonudur. Research in Germany’ye göre tipik doktora öğrencisi üniversitesinde çoğunlukla yarı zamanlı bilimsel çalışan olarak istihdam edilir. Görevinde araştırma vardır ama kendi tez çalışmasının önemli bir kısmı çoğu zaman mesai dışına kalır.

Eyalet üniversitelerinde bu sözleşmeler genellikle TV-L’ye, yani eyaletlerin kamu hizmeti toplu sözleşmesine tabidir. TdL’ye göre yüksek lisans derecesi ve buna uygun görevi olan çalışanlar en az 13. ücret grubuna (Entgeltgruppe 13, kısaca E13) yerleştirilir.

TV-L, işvereni TdL üyesi olan eyaletlerde uygulanır. TdL’nin üye listesinde 15 eyalet var; Hessen bu listede yer almıyor ve üniversitelerinde kendi tarifesi TV-H’yi uyguluyor. Max Planck, Fraunhofer gibi üniversite dışı araştırma kurumlarında ise genellikle federal tarife TVöD geçerli. Rakamlar birbirine yakın olsa da aynı değil; bu yazıdaki tablo yalnızca TV-L içindir.

2026 TV-L E13 brüt aylık tablosu

TdL’nin yayımladığı Anlage B tablolarına göre E13’te tam zamanlı (%100) brüt aylık tutarlar şöyle:

Kademe (Stufe) 1.11.2025–31.3.2026 1.4.2026–31.12.2026 1.3.2027–31.12.2027
Stufe 1 4.629,74 € 4.759,37 € 4.854,56 €
Stufe 2 4.967,01 € 5.106,09 € 5.208,21 €
Stufe 3 5.220,71 € 5.366,89 € 5.474,23 €
Stufe 4 5.713,58 € 5.873,56 € 5.991,03 €
Stufe 5 6.394,91 € 6.573,97 € 6.705,45 €
Stufe 6 6.580,44 € 6.764,69 € 6.899,98 €

1 Ocak – 28 Şubat 2027 dönemi için yayımlanan tabloda E13 tutarları 2026 Nisan–Aralık tablosuyla aynı. 1 Ocak 2028’den itibaren geçerli yeni bir tablo da yayımlanmış durumda; uzun süreli sözleşmelerde bunu da dikkate alırız.

Hangi kademeden başlarsın?

TV-L’nin 16. maddesine göre ilgili mesleki deneyimin yoksa işe Stufe 1’den başlarsın. Başka bir işverende en az bir yıllık ilgili deneyimin varsa Stufe 2’ye, 31 Ocak 2010’dan sonraki işe alımlarda en az üç yıllık deneyimle Stufe 3’e yerleştirilirsin. İşveren, yeni işe alımda işe yarar önceki deneyimi tamamen ya da kısmen hesaba katabilir.

Kademe ilerlemesi aynı işverende ve aynı ücret grubunda kesintisiz çalışmaya bağlıdır: Stufe 1’de bir yıl sonra Stufe 2’ye, Stufe 2’de iki yıl sonra Stufe 3’e geçersin. Doktora sözleşmeleri çoğu zaman birkaç yıllık olduğu için bu ilerleme maaşını sözleşme süresince değiştirir.

Çalışma oranı maaşı nasıl değiştirir?

Sözleşmedeki yüzde, tam zamanlı haftalık çalışma süresinin ne kadarında çalışacağını gösterir. Maaş da aynı oranda hesaplanır. Aşağıdaki tablo, 1 Nisan – 31 Aralık 2026 tablosuna göre yaptığımız bir hesap örneğidir:

Çalışma oranı E13 Stufe 1 aylık brüt Yıllık (×12) E13 Stufe 2 aylık brüt Yıllık (×12)
%50 ≈ 2.380 € ≈ 28.556 € ≈ 2.553 € ≈ 30.637 €
%65 ≈ 3.094 € ≈ 37.123 € ≈ 3.319 € ≈ 39.828 €
%75 ≈ 3.570 € ≈ 42.834 € ≈ 3.830 € ≈ 45.955 €
%100 4.759,37 € ≈ 57.112 € 5.106,09 € ≈ 61.273 €

Yıllık sütunu yalnızca aylık tablo ücretinin 12 katıdır; yıllık ikramiye ve olası ek ödemeler dahil değildir. Doktora pozisyonlarında hangi oranın yaygın olduğu alana ve kuruma göre değişir.

Brütten nete geçişin mantığını Almanya brüt net maaş hesaplama yazımızda anlattık.

Yıllık ikramiye (Jahressonderzahlung)

TV-L’nin 20. maddesine göre 1 Aralık’ta iş ilişkisi devam eden çalışan yıllık bir ikramiye alır. E12 ve E13 için tutar, Temmuz–Eylül aylarında ödenen ortalama aylık ücretin %46,47’sidir ve Kasım maaşıyla ödenir. Ücret almadığın her tam ay için ikramiye on ikide bir oranında azalır.

Sözleşmede vize gözüyle nelere bakmalısın?

Sözleşmen Almanca olacak ve birkaç satırı vize dosyası için kritik. İş sözleşmesinin genel kontrolünü Almanya iş sözleşmesi vize kontrolü yazımızda anlattık; doktora sözleşmesinde şunlara ayrıca bak:

Sözleşmede ne yazıyor? Almancası Vize açısından anlamı
Ücret grubu ve kademe Entgeltgruppe 13, Stufe 1 TV-L Brüt maaşın; finansman ve Mavi Kart hesabı
Çalışma oranı z. B. 65 % der regelmäßigen wöchentlichen Arbeitszeit Maaşı doğrudan belirler
Süre befristet vom … bis … §18d izni en az 1 yıl, proje daha kısaysa proje süresi kadar verilir
Süreli sözleşmenin dayanağı WissZeitVG Kanun gereği sözleşmede belirtilmesi gerekir
Görevin amacı Förderung der eigenen wissenschaftlichen Qualifizierung Doktora için verilen bir nitelendirme pozisyonu olduğunu gösterir
İşveren Universität / Forschungseinrichtung §18d için araştırma kurumuyla anlaşma şartı

Bilim Süreli Sözleşmeler Kanunu (WissZeitVG §2), doktorasını henüz tamamlamamış bilimsel personelle süreli sözleşmeyi, kendi bilimsel niteliğini geliştirmek amacıyla toplam altı yıla kadar mümkün kılıyor. Aynı madde, sürenin bu kanuna dayandığının sözleşmede belirtilmesini şart koşuyor. Proje fonlu (Drittmittel) pozisyonlarda süre genellikle projenin onaylı süresine göre belirlenir.

Maaş vize yolunu nasıl etkiler?

Araştırmacı izni (§18d): eşik yok

Araştırmacı izninde Mavi Kart’taki gibi bir maaş eşiği yoktur; geçimin güvence altında olması yeterlidir. EURAXESS’e göre referans, tam zamanlı istihdamda asgari ücret, kendi finansmanında ayda yaklaşık 1.091 €’dur. Federal İş Ajansı onayı da gerekmez.

Yani %50’lik bir E13 sözleşmesi bile §18d dosyası için çoğu zaman yeterli finansman kanıtı olarak görülür. Kabul anlaşması, tanınmış kurum ve aile kurallarını Almanya araştırmacı vizesi sayfamızda anlattık.

Öğrenci izni (§16b): pozisyon ancak belirli durumlarda bu yola girer

Make it in Germany’ye göre tezini bir araştırma kurumuyla iş sözleşmesi kapsamında yazan doktora adayı araştırmacı izni alabilir. Tam zamanlı bir doktora programının parçası olan pozisyonlarda ise yalnızca öğrenim vizesi verilir. EURAXESS de proje çalışanına §16b ile §18d arasında seçim hakkı tanıyor.

Göttingen Üniversitesi’nin bilgi notu, üniversitede nitelendirme pozisyonunda (Qualifikationsstelle) çalışan doktora adayının çalışma saatinden bağımsız olarak genellikle §18d kapsamında değerlendirildiğini yazıyor. Hangi modelde hangi yolun açıldığını Bireysel mi, yapılandırılmış doktora mı? yazımızda karşılaştırdık.

Mavi Kart (§18g): maaş eşiğine bağlı

EURAXESS, bazı doktora sözleşmelerinin Mavi Kart’ın asgari gelirine ulaşabileceğini belirtiyor. Make it in Germany’ye göre 2026 sınırı brüt yıllık 50.700 €; darboğaz meslekleri ve son üç yıl içinde mezun olanlar için Federal İş Ajansı onayıyla 45.934,20 €.

Bizim hesabımıza göre yalnızca aylık tablo ücretiyle (×12) E13 Stufe 1’de genel sınır için yaklaşık %89, düşük sınır için yaklaşık %80,5 çalışma oranı gerekir. Stufe 2’de bu oranlar yaklaşık %83 ve %75. Pratikte Mavi Kart, tam ya da tama yakın zamanlı doktora sözleşmelerinde gündeme gelir. Yıllık ikramiye (Jahressonderzahlung) Mavi Kart sınırına ancak sözleşmede miktarıyla ve koşulsuz garanti edilmişse katılabilir; idari uygulama bu konuda temkinli. Bu yüzden hesabı ikramiyesiz yaptık.

Mavi Kart’ın şartlarını ve avantajlarını Almanya Mavi Kart sayfamızda anlattık.

Yol Maaş şartı (2026) Doktora sözleşmesinde tipik durum
Araştırmacı (§18d) Eşik yok; geçim güvencesi (EURAXESS referansı: tam zamanlı istihdamda asgari ücret) Yarı zamanlı E13 sözleşmeler genellikle bu yola uyar
Öğrenci (§16b) Ayda 992 € finansman Burslu veya kendi finansmanlı doktora; tam zamanlı program pozisyonları
Mavi Kart (§18g) Brüt yıllık 50.700 € veya 45.934,20 € Yalnızca yüksek çalışma oranlı sözleşmeler

Doktora sözleşmeni birlikte okuyalım → WhatsApp

İnfoyed ile doktora sözleşmesi ve vize

Doktora sözleşmesi, vize dosyanın en güçlü belgesidir; doğru okunduğunda hem finansmanı hem vize yolunu tek başına gösterir. Yanlış okunduğunda ise yanlış kategoride başvuru ve kaybedilen aylar demektir. Vize profesyonellik işidir; biz üstünkörü dosya hazırlamayız.

İnfoyed olarak yeminli tercüme ve vize dosyasını aynı çatı altında yürütüyoruz. Diploma ve transkriptlerinin yeminli tercümesini kardeş kuruluşumuz infoyedtercume.com hazırlar.

Hizmetimiz şunları kapsar:

  • Sözleşmenin ücret grubu, kademe, oran ve süre açısından ücretsiz ön değerlendirmesi,
  • §18d, §16b veya Mavi Kart arasında doğru yolun belirlenmesi,
  • Kabul anlaşmasında eksik unsurların tespiti,
  • Randevu kaydı, Almanca formlar ve dosya kontrolü,
  • Eş ve çocuk dosyasının planlanması.

Tüm öğrenci vizelerinin karşılaştırması Almanya öğrenci vizesi sayfamızda. Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir.

Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp

Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.

Sık sorulan sorular

Almanya’da doktora maaşı ne kadar?

Eyalet üniversitelerinde sözleşmeler genellikle TV-L E13’e göre yapılır. 1 Nisan – 31 Aralık 2026 tablosunda E13 Stufe 1 tam zamanlı brüt aylık 4.759,37 €; yarı zamanlı (%50) bir pozisyonda bunun yaklaşık yarısı. Net tutar vergi ve sosyal sigorta kesintilerine göre değişir.

Sözleşmemdeki “Stufe 1” ne anlama geliyor?

Ücret grubundaki başlangıç kademesidir. TV-L’ye göre ilgili mesleki deneyimin yoksa Stufe 1’den başlarsın ve aynı işverende bir yıl sonra Stufe 2’ye geçersin.

%50’lik doktora pozisyonuyla araştırmacı vizesi alabilir miyim?

Araştırmacı izninde maaş eşiği yok; geçimin güvence altında olması gerekir. EURAXESS tam zamanlı istihdamda asgari ücreti, kendi finansmanında ayda yaklaşık 1.091 €’yu referans gösteriyor; yarı zamanlı sözleşmede yeterliliği dosyana göre Yabancılar Dairesi değerlendirir. Kabul anlaşması ya da buna denk bir sözleşme de dosyada olmalıdır.

Doktora pozisyonuyla Mavi Kart alabilir miyim?

Ancak maaşın 2026 sınırlarına (brüt yıllık 50.700 € veya şartları tutuyorsa 45.934,20 €) ulaşıyorsa. E13’te bu genellikle yüksek çalışma oranlı sözleşmelerde mümkün olur.

Doktora sözleşmesi en fazla kaç yıl olabilir?

WissZeitVG, doktorasını tamamlamamış bilimsel personel için süreli sözleşmeleri toplam altı yıla kadar mümkün kılıyor; çocuk bakımı gibi durumlarda süre uzayabilir. Tek tek sözleşmelerin süresi ise kurum ve projeye göre değişir.

Hessen’deki bir üniversitede de bu tablo geçerli mi?

TV-L tablosu TdL üyesi eyaletlerde uygulanır; Hessen TdL’nin üye listesinde yer almıyor. Hessen’deki bir sözleşmede ücret tablosunu ayrıca kontrol etmek gerekir.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026