Amerika Vizesi › Work and Travel › Dönüş ve 212(e)
Work and Travel’a katılmak isteyen öğrencilerin ve ailelerin en çok sorduğu sorulardan biri: “Bu programdan sonra iki yıl Amerika’ya gidemez miyim?” Bu korku 212(e) adlı iki yıl ülkede kalma kuralından geliyor. İyi haber şu: Türkiye 9 Aralık 2024’ten itibaren uygulanan Skills List’te yok ve kendi parasıyla Work and Travel’a katılan bir Türk öğrenci için bu kural genellikle doğmuyor. Bu yazıda programın nasıl bittiğini, ne zaman dönmen gerektiğini ve 212(e)’nin hangi durumlarda yine de doğabileceğini dürüstçe anlatıyoruz.
İçindekiler
Program nasıl biter? Dönüş tarihin
Work and Travel’ın bitiş tarihi DS-2019’da yazar. Bu tarihi belirleyen iki kural var:
- En çok 4 ay ya da tatil süren: Program en çok 4 ay sürebilir ve kendi üniversitenin tatil süresini aşamaz; hangisi kısaysa o geçerli. Uzatma yok.
- Okul başlamadan dönüş: Dışişleri Bakanlığı’nın program sayfasına göre katılımcı, kendi üniversitesinin dersleri başlamadan ülkesine dönmelidir. Türkiye için program penceresi 15 Mayıs – 1 Ekim; ama senin dönüş tarihin okulunun başlangıcına göre belirlenir.
Programın son haftasında yapman gerekenler: işverenle son çalışma gününü netleştir, son maaşını ve maaş bordrolarını al, konaklamanı kapat ve dönüş biletini DS-2019 bitişi ile okul başlangıcı arasına göre ayarla. Vergi ve maaş belgelerini sakla; sonraki başvurularında programa uyduğunu göstermene yardım eder.
Bu kural, mülakatta da önemli: Memurun “Okulun ne zaman başlıyor?” sorusu, aslında “Ne zaman döneceksin?” sorusudur. Dönüş tarihin DS-2019 ve akademik takviminle uyumlu olmalı.
Program bittikten sonra: 30 günlük ek süre
J-1 katılımcısı Amerika’ya DS-2019’daki program süresi artı 30 gün için kabul edilir. Bu ek süre (grace period) şu işe yarar:
| Yapabilirsin | Yapamazsın |
|---|---|
| Hazırlanıp ülkene dönmek | Çalışmak (program bitti, çalışma izni de bitti) |
| Amerika içinde gezmek | Okulunun başlangıç tarihini aşmak |
| Eşyalarını toplayıp konaklamayı kapatmak | Süreyi aşmak |
Süreyi aşma: İzinli kalış süresini aşmak, sonraki bütün Amerika başvurularını etkiler. İzinli kalışı aşmak vizenin iptali ve sonraki başvurularda ret riski doğurur; uzun süreli yasa dışı kalış ayrıca 3/10 yıllık giriş yasağına yol açabilir. Work and Travel’ı zamanında bitirip dönen öğrenci, gelecekteki başvurularında güçlü bir seyahat geçmişi kazanır.
212(e) iki yıl kuralı nedir?
212(e), Göçmenlik Kanunu’nun bazı J-1 katılımcılarına getirdiği bir şart: Kurala tabi olan kişi, programdan sonra ülkesinde toplam iki yıl geçirmeden şunları yapamaz:
- Amerika içinde statü değiştirmek
- Green card’a geçmek (adjustment of status) ya da göçmen vizesi almak
- H (çalışma), L (şirket içi transfer) veya K (nişanlı) vizesi almak
Resmi kaynakta sayılan yasaklar bunlar. Kural, Amerika’ya bir daha hiç gidemeyeceğin anlamına gelmiyor; örneğin B-2 turist vizesi bu listede geçmiyor.
Kural yalnızca şu üç durumdan birinde doğar (22 CFR 41.62(c)):
- Devlet fonu: Programın tamamı ya da bir kısmı, doğrudan veya dolaylı olarak ABD hükümeti ya da kendi ülkenin hükümeti tarafından finanse edilmişse.
- Skills List: Ülken ve alanın Exchange Visitor Skills List’te yer alıyorsa.
- Lisansüstü tıp eğitimi: Amerika’da klinik uzmanlık eğitimi alıyorsan.
Türkiye ve Skills List: neden artık daha rahatız?
Dışişleri Bakanlığı’nın “Skills List by Country” sayfasında Türkiye yer almıyor. 2024 listesi 9 Aralık 2024 ve sonrasında J statüsü alan kişilere uygulanıyor. Daha da önemlisi, liste geriye dönük işliyor: 9 Aralık 2024’ten önce J statüsü almış ve ülkesi yeni listede olmayan kişiler de artık Skills List nedeniyle 212(e)’ye tabi değil.
Kendi parasıyla ya da ailesinin desteğiyle Work and Travel’a katılan bir Türk öğrenci için 212(e)’nin en yaygın nedeni ortadan kalktı. Programı bitirdikten sonra, şartlarını karşılıyorsan, örneğin bir öğrenci vizesine ya da ileride bir çalışma vizesine başvurmanın önünde Skills List kaynaklı bir engel yok. Eskiden programa katılmış olanlar da bu değişiklikten yararlanıyor.
Hangi durumda 212(e) yine de doğar?
Şunu da bilmelisin: Skills List’ten çıkarılma, 212(e)’yi tamamen ortadan kaldırmadı. Fon kaynaklı 212(e) aynen devam ediyor.
| Durum | 212(e) doğar mı? |
|---|---|
| Programı kendi paran ya da ailenin parasıyla yapıyorsun | Hayır (Skills List kaynaklı şart yok) |
| Program ücretini ya da masraflarını bir Türk kamu kurumu karşılıyor | Evet, doğabilir (devlet fonu). Türk devletinin doğrudan ya da dolaylı fonladığı burslarda 212(e) doğar; bursunun kapsamını DS-2019’daki notla ve sponsorunla birlikte kontrol edelim. |
| Program ABD hükümetinin finanse ettiği bir değişim programı | Evet, doğabilir (devlet fonu) |
| ABD ya da kendi ülke hükümetinden fon alan uluslararası bir kuruluş destekliyor | Evet, doğabilir |
| Özel bir şirket ya da vakıf bursu | Fonun kaynağına bakılır; kamu fonu içeriyorsa doğabilir |
DS-2019’da ya da vize etiketinde 212(e) ile ilgili bir not görürsen panik yapma: Bu not kesin karar değil. Konsolosluk memuru vizeyi verirken ön bir değerlendirme yapar ve bunu sana bildirmek zorundadır; nihai karar Dışişleri Bakanlığı’nın Waiver Review Division birimindedir. Emin değilsen bu birimden görüş (advisory opinion) isteyebilirsin. Kurala tabiysen muafiyet (waiver) yolu da var. Ayrıntılar: J-1 iki yıl dönüş şartı (212(e)).
Work and Travel’dan sonraki Amerika başvuruların
Programı kurallara uyarak bitirip zamanında dönmek, sonraki başvurularında en güçlü kanıtlarından biridir: Memur, daha önce Amerika’ya gidip söz verdiğin tarihte döndüğünü görür.
- Tekrar Work and Travel: Programa birden fazla kez katılmak mümkün; her yıl şartları yeniden karşılaman gerekir.
- Turist vizesi: J-1 vizen hâlâ geçerli olsa bile turizm için gidiyorsan B-2 gerekir. Bkz. Amerika turist vizesi.
- Öğrenci vizesi: Mezuniyet sonrası yüksek lisans planın varsa F-1 için yüksek lisans öğrenci vizesi sayfamıza bak. Amerika’da dil okulu, yaz okulu ve üniversiteye yerleştirme yapıyoruz; okul seçiminden kabul mektubuna kadar süreci biz yürütüyoruz (İnfoyed Yurt Dışı Eğitim).
- Staj: Mezuniyetten sonraki 12 ay içinde başlayan bir staj için J-1 staj vizesi uygun olabilir.
Belgeler ve tercüme: Büyükelçiliğin Türkiye sayfası belgelerin aslını ve İngilizce çevirisini istiyor; yeminli/noter şartı yazmıyor. Ofisimizin deneyimine göre konsolosluk Türkçe belgeleri de kabul ediyor. İnfoyed bütün belgeleri yeminli tercümeyle hazırlar.
Programından önce 212(e) durumunu birlikte değerlendirelim
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Work and Travel çoğu zaman bir başlangıç: Sonrasında yüksek lisans, staj ya da yeni bir program gelebilir. Yolu sana tarif edebiliriz ya da seni VIP araçla götürürüz: Programının fon kaynağını ve 212(e) durumunu baştan inceler, anlaşmalı sponsor kuruluşlar aracılığıyla seni programa yerleştirir, DS-160’tan mülakat provasına kadar süreci yürütürüz. Mülakata sen girersin, ama hazırlıklı girersin.
Sık sorulan sorular
Work and Travel’dan sonra iki yıl Amerika’ya gidemez miyim?
Çoğu Türk katılımcı için böyle bir şart yok. Türkiye Skills List’te değil. 212(e) ancak program ABD ya da Türk hükümeti tarafından finanse edilmişse doğar. Kurala tabi olanlar bile Amerika’ya tamamen yasaklı değildir; yasak statü değişikliği, green card ve H, L, K vizeleriyle ilgilidir.
Yıllar önce Work and Travel yaptım, DS-2019’umda 212(e) notu var. Ne olacak?
Not Skills List’e dayanıyorsa, liste geriye dönük işlediği için artık bu nedenle kurala tabi değilsin. Not devlet fonuna dayanıyorsa durum farklı. Emin değilsen Waiver Review Division’dan görüş isteyebilirsin; dosyanı birlikte de inceleyebiliriz.
Program bittikten sonra ne kadar Amerika’da kalabilirim?
DS-2019’daki bitiş tarihinden sonra 30 gün. Bu sürede çalışamazsın. Okulunun başlangıç tarihinden önce de Türkiye’de olmalısın.
Work and Travel’ı uzatabilir miyim?
Hayır. Yönetmelik uzatmaya izin vermiyor; program en çok 4 ay ya da tatil süren kadar.
Work and Travel’dan sonra Amerika’da statü değiştirip okula başlayabilir miyim?
Bunu planlamanı önermiyoruz. Vize mülakatında Türkiye’ye döneceğini anlattın; program sonrası Amerika’da kalmaya çalışmak, sonraki başvurularında ciddi soru işareti yaratabilir. Okumak istiyorsan Türkiye’ye dön ve F-1 için buradan başvur.
Türk devleti bursuyla programa katılırsam ne olur?
Program Türk devleti tarafından tamamen ya da kısmen finanse ediliyorsa 212(e) doğar. Bu durumda ülkende iki yıl geçirmeden statü değiştiremez, green card’a geçemez ve H, L, K vizesi alamazsın; muafiyet yolu ayrıca değerlendirilir.
Programın tüm kuralları için Work and Travel Amerika, J-1’in ortak kuralları için Amerika J-1 vizesi sayfamıza bak. Mülakat için Work and Travel vize mülakatı yazımızı oku.