Amerika Vizesi › Yüksek Lisans Öğrenci Vizesi › STEM OPT
Mühendislik, bilgisayar bilimleri, veri bilimi, matematik ya da fen bilimlerinde yüksek lisans yapan F-1 öğrencilerinin en çok sorduğu konu: STEM OPT. Mezuniyetten sonraki 12 aylık OPT’ye STEM alanlarında 24 ay daha eklenebiliyor. Bu yazıda yüksek lisans öğrencisi için STEM OPT’nin şartlarını, programı seçerken nelere bakman gerektiğini ve en önemlisi STEM OPT planının vize mülakatında nasıl anlatılacağını konuşuyoruz.
İçindekiler
STEM OPT nedir?
OPT (Optional Practical Training), F-1 öğrencisinin bölümüyle doğrudan ilgili bir işte pratik eğitim yapma iznidir; her eğitim seviyesi için toplam 12 aydır. 8 CFR 214.2(f)(10)(ii)(C)’ye göre STEM (bilim, teknoloji, mühendislik, matematik) listesindeki bir alanda lisans, yüksek lisans ya da doktora derecesi alan öğrenci, mezuniyet sonrası OPT’si devam ederken 24 aylık bir uzatma başvurusu yapabilir. Böylece mezuniyet sonrası pratik eğitim süresi toplam 36 aya kadar çıkabilir.
| Dönem | Süre | Kısa kural |
|---|---|---|
| Mezuniyet sonrası OPT | 12 ay | Bölümle ilgili iş; toplam işsizlik 90 günü geçemez |
| STEM OPT uzatması | 24 ay | E-Verify kullanan işveren, I-983 eğitim planı |
| Toplam işsizlik sınırı | 150 gün | OPT ve STEM uzatması birlikte |
Başvuru zamanlaması ve EAD süreci gibi ayrıntıları burada tekrarlamıyoruz; hepsi Amerika öğrenci vizesi çalışma izni: OPT ve CPT rehberimizde.
STEM OPT şartları
- STEM listesindeki derece: Derecenin program kodu, Department of Homeland Security’nin güncel STEM listesinde (STEM Designated Degree Program List) olmalı. Bunu okulun yetkilisi (DSO) SEVIS ya da resmi transkript üzerinden doğrular.
- Akredite ABD kurumu: Derece, ABD Eğitim Bakanlığı’nın tanıdığı bir kuruluşça akredite edilmiş bir ABD okulundan olmalı.
- Geçerli OPT dönemi: Uzatma başvurusu, mezuniyet sonrası OPT devam ederken yapılır.
- İşveren E-Verify kullanmalı ve vergi kimlik numarası (EIN) olmalı.
- Form I-983 eğitim planı: Öğrenci ve işveren birlikte hazırlar ve imzalar; DSO bu form olmadan uzatmayı öneremez.
- İşin dereceyle doğrudan ilgili olması.
- İşveren bildirimi: İşveren, öğrencinin işten ayrılmasını belirli bir süre içinde okula bildirmeyi kabul eder.
Dil okulu ve M-1 öğrencileri: Dil okulu öğrencileri CPT ve OPT’ye uygun değildir; M-1 öğrencilerinin pratik eğitimi ise ayrı kurallara bağlıdır (en çok 6 ay). STEM OPT yalnızca STEM listesindeki lisans, yüksek lisans ve doktora dereceleri için geçerlidir.
Program seçerken STEM kontrolü
İki program aynı adı taşısa bile biri STEM listesinde olup diğeri olmayabilir; belirleyici olan programın adı değil, okulun derece için kullandığı program kodudur. Özellikle işletme, ekonomi ve analitik gibi disiplinler arası alanlarda bu fark önemli. Başvurmadan önce okula şunu sor: “Bu programın kodu güncel STEM listesinde mi ve I-20’mde hangi kod yazacak?”
| Kontrol | Kimden öğrenilir? |
|---|---|
| Programın STEM kodu | Okulun uluslararası öğrenci ofisi; I-20’deki program bilgisi |
| Okulun akreditasyonu | Okul ve akreditasyon kuruluşu |
| Programın süresi ve CPT imkânı | Bölüm |
| Kariyer planına uygunluk | Senin hedefin; mülakatta sorulacak |
Program seçimi ve başvuru adımları: yüksek lisans başvurusu adım adım. Okul kaydını İnfoyed Yurt Dışı Eğitim yapıyor.
Önceki derece ve ikinci STEM uzatması
Yönetmelik iki önemli ayrıntı içeriyor:
- Önceki STEM derecesine dayanmak: STEM uzatması, şu an aldığın dereceye değil, daha önce ABD’de aldığın bir STEM derecesine de dayanabilir. Bunun için o derecenin akredite ve SEVP onaylı bir ABD okulundan, DSO’nun önerisinden önceki son 10 yıl içinde alınmış olması ve işin o dereceyle doğrudan ilgili olması gerekir.
- Hayat boyu en çok iki STEM uzatması: Bir üst seviyede ikinci bir STEM derecesi alırsan (örneğin STEM lisans sonrası STEM yüksek lisans) ikinci bir 24 aylık uzatma mümkündür; ama toplamda en çok iki.
Türkiye’de alınan derece sayılmaz. STEM uzatmasına esas derece, akredite bir ABD kurumundan alınmış olmalı. Türkiye’deki mühendislik lisansın bu şartı karşılamaz; Amerika’daki yüksek lisans derecen karşılayabilir.
STEM OPT takvimi (kısa)
| Aşama | Ne olur? |
|---|---|
| Programın son dönemi | DSO’dan OPT önerisi istenir; mezuniyet sonrası OPT için başvuru penceresi program bitişinden 90 gün önce açılır, 60 gün sonra kapanır; DSO önerisinden itibaren 30 gün içinde başvurulmalı |
| Mezuniyet sonrası OPT (12 ay) | Bölümle ilgili işte çalışma; STEM uzatması için uygun işverenle I-983 hazırlığı |
| OPT bitişinden önce | STEM uzatması başvurusu: mevcut OPT bitmeden en erken 90 gün önce; DSO önerisinden itibaren 60 gün içinde |
| STEM OPT (24 ay) | E-Verify işveren, I-983 eğitim planına uygun çalışma |
| OPT bitişi | Ayrılmak, okul değiştirmek ya da statü değiştirmek için 60 gün |
Bu tablo yalnızca genel çerçeve; başvurunun belgeleri, ücretleri ve ayrıntılı kuralları için OPT ve CPT rehberimize bak. Kuralların ayrıntısında okulunun uluslararası öğrenci ofisi (DSO) bağlayıcı bilgiyi verir.
STEM OPT ve vize mülakatı
İşte en hassas nokta. STEM OPT yasal bir hak, ama vize mülakatında “Mezun olunca üç yıl Amerika’da çalışacağım” cümlesi, dönüş niyetini sorgulatabilir ve 214(b) reddine (“geri döneceğine inanmadım”) zemin hazırlar.
Konsolosluk el kitabı memurun öğrencinin bugünkü niyetine bakmasını ve niyetin ileride değişebilecek olmasını tek başına ret nedeni saymamasını ister. Pratik önerimiz:
| Riskli anlatım | Daha sağlıklı anlatım |
|---|---|
| “STEM OPT ile üç yıl çalışıp H-1B’ye geçeceğim.” | “Mezuniyetten sonra pratik eğitimle deneyim kazanıp Türkiye’de bu alanda çalışmak istiyorum.” |
| “Amerika’da iş bulmak için bu programı seçtim.” | “Bu programın veri bilimi müfredatı, Türkiye’deki sektörümde ihtiyaç duyulan bir alan.” |
| “OPT’yle masraflarımı çıkaracağım.” | Finansman planını OPT’ye bağlamamak (el kitabı ilk yıl için bunu yeterli saymıyor) |
Yalan söyleme ya da gizleme: memur OPT’yi sorarsa dürüst cevap ver, ama onu Türkiye’deki kariyerine hizmet eden bir deneyim olarak çerçevele. İnfoyed’in tavsiyesi: İngilizce konuşabiliyorsan mülakatı İngilizce yap (resmi kural değil). Ayrıntılar: öğrenci vizesi mülakat soruları ve yüksek lisans öğrenci vizesi.
2026’daki gelişmeler
- OPT ücreti önerisi: yürürlükte değil. 8 Ekim 2026’da yayımlanan taslak kural her F-1 öğrencisi için ilk OPT’de $70.000, sonraki OPT’lerde $30.000 ücret öneriyor. Yorum süresi 9 Kasım 2026’da bitiyor. Bugün böyle bir ücret yok.
- EAD otomatik uzatması ve STEM OPT. 30 Ekim 2025 tarihli geçici kural (90 FR 48799) belirli kategorilerde yenileme başvurusu sırasındaki otomatik uzatmayı kaldırdı; 14 Ekim 2026’daki nihai kural (91 FR 65306) bunu kesinleştirdi. STEM OPT’nin 180 günlük devam hakkı bu kuraldan ayrı bir hükümde, 8 CFR 274a.12(b)(6)(iv)’te duruyor ve yürürlükte: mevcut OPT kartın bitmeden zamanında başvurduysan karar beklenirken 180 güne kadar çalışabilirsin. Başvurudan önce DSO’nla teyit et.
- Sabit süre (D/S) kuralı durduruldu. Bir federal mahkemenin 14 Eylül 2026’da verdiği ihtiyati tedbir kararıyla kural uygulanmıyor; bugün eski kurallar geçerli ve OPT bitişinden sonra 60 gün var. Eylül 2026’da yayımlanan ve işten ayrılan çalışanlara tanınan 60 günü kaldırmayı öneren taslak (91 FR 57807) çalışan statüleri içindir; F-1’in 60 günü bu öneriden etkilenmiyor.
Planını birlikte kuralım
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. STEM OPT, program seçiminden başlayan bir karar: doğru program kodu, doğru okul ve mülakatta doğru anlatım. Okul tarafında okul seçiminden kabul mektubuna kadar süreci İnfoyed Yurt Dışı Eğitim ile biz yürütüyoruz; programın STEM kodunu kabulden önce okula sormayı unutma. Vize dosyanı ve mülakat provanı İnfoyed Vize ile hazırlıyorsun. Diploma ve transkriptlerin yeminli tercümeyle hazırlanıyor. Randevu günü ulaşım için VIP araç seçeneğimiz de var.
Sık sorulan sorular
STEM OPT toplam kaç ay?
Mezuniyet sonrası 12 aylık OPT’ye 24 ay uzatma eklenir; toplam 36 aya kadar. Bu dönem boyunca toplam işsizlik 150 günü geçemez.
Programımın STEM olup olmadığını nasıl anlarım?
Belirleyici olan programın adı değil, derecenin program kodudur ve bu kod güncel STEM listesinde olmalı. Okulun uluslararası öğrenci ofisine sor; I-20’deki program bilgisi de bunu gösterir.
Her işveren STEM OPT’ye uygun mu?
Hayır. İşveren E-Verify kullanmalı, EIN’i olmalı ve seninle birlikte I-983 eğitim planını hazırlamalı. İş, derecenle doğrudan ilgili olmalı.
Mülakatta STEM OPT planımdan söz etmeli miyim?
Yalan söyleme ve gizleme; ama STEM OPT’yi Türkiye’deki kariyerine hizmet eden bir deneyim olarak anlat. “Amerika’da kalmak için” çerçevesi dönüş niyetini sorgulatır.
Türkiye’deki mühendislik lisansımla STEM OPT alabilir miyim?
Hayır. STEM uzatmasına esas derece akredite bir ABD kurumundan alınmış olmalı. Amerika’daki STEM yüksek lisans derecen bu şartı karşılayabilir.
OPT ücreti yürürlüğe girdi mi?
Hayır. 8 Ekim 2026’daki öneri yürürlükte değil; yorum süresi 9 Kasım 2026’da bitiyor.
İlgili yazılar: Yüksek lisans öğrenci vizesi · OPT ve CPT rehberi · İş deneyimi ve yaş · Amerika çalışma vizesi