Amerika Vizesi › J-1 Öğretmen Vizesi › Öğretmenlik şartları ve belgeler
Türkiye’de öğretmensin ve J-1 öğretmen programıyla Amerika’da bir okulda ders vermeyi düşünüyorsun. İlk soru şu: “Ben uygun muyum, ve hangi belgeleri hazırlamam gerekiyor?” Bu yazıda yönetmeliğin (22 CFR 62.24) aradığı şartları tek tek açıyor, sponsor kuruluşların ve ABD eyaletlerinin isteyebileceği belgeleri ve Türk öğretmenlerin dosyasında en sık karşılaşılan soru işaretlerini anlatıyoruz.
İçindekiler
Deneyim şartı: iki yol
Yönetmelik, başvuru anında öğretmenin iki yoldan birini karşılamasını istiyor:
| Yol | Şart | Kimin için? |
|---|---|---|
| 1. Halen öğretmen | Türkiye’de ilk veya ortaöğretimde öğretmenlik yeterliliği + başvuru sırasında öğretmen olarak çalışıyor olmak + en az 2 yıl tam zamanlı öğretmenlik | Okulda aktif görev yapan öğretmenler |
| 2. Şu an öğretmenlik yapmayan | Öğretmenlik yeterliliği + son 8 yıl içinde en az 2 yıl tam zamanlı öğretmenlik + başvurudan sonraki 12 ay içinde eğitimde ya da branşında lisansüstü derece bitirmiş olmak veya bitirecek olmak | Yüksek lisans ya da doktora için ara vermiş öğretmenler |
“Tam zamanlı” ifadesi önemli. Hizmet belgen, haftalık ders yükünü ve çalıştığın tarihleri açıkça göstermeli. Ücretli öğretmenlik, sözleşmeli öğretmenlik ya da özel okul deneyimi gibi durumlarda tam zamanlı sayılıp sayılmayacağı sponsorun değerlendirmesine bağlı; belgeleri bu soruya cevap verecek biçimde hazırla.
İkinci yolda ek belge: Şu an öğretmenlik yapmıyorsan sponsor, başka bir ülkedeki (tercihen Türkiye’deki) bir okulun müdüründen, programın kültürel etkinlik bölümünde seninle çalışmaya hazır olduklarını belirten bir yazı ister. Okul, gideceğin ABD okuluyla aynı eğitim kademesinde olmalı; yazıda imzalayan yetkilinin e-posta ve telefon bilgileri bulunmalı. Yazı Türkçe olabilir, ama İngilizce çevirisi eklenmeli ve çevirmenin adı, unvanı ve iletişim bilgileri çeviride yer almalı.
Diploma ve branş
Öğretmenin en az ABD lisans derecesine denk bir diplomaya sahip olması gerekiyor; bu diploma ya eğitim alanında ya da ders vereceği branşta olmalı. Türkiye’de eğitim fakültesi mezunları ve pedagojik formasyonla öğretmen olan alan mezunları genelde bu şartı karşılar; ama denkliği sponsor ve eyalet değerlendirir.
Yönetmelik öğretmenin, yeterliyse ev sahibi okulda farklı dersler ve kademeler verebileceğini söylüyor. Ancak anaokulu öncesinde yalnızca dil daldırma (language immersion) programlarında ders verilebiliyor. Türkçe öğretmeni olarak anaokulu öncesinde çalışmak isteyen biri, ancak okulun düzenli programı olan bir Türkçe dil daldırma programı varsa bu kategoriye girebilir.
Eyalet şartları: en çok zaman alan kısım
J-1 öğretmen, ders vereceği ABD eyaletinin öğretmenlik şartlarını karşılamak zorunda. Yönetmelik bu şartlara şu örnekleri veriyor:
- Asgari eğitim şartları
- Öğretmenlik eğitimi derslerinin yeterli düzeyde tamamlanması
- Yabancı öğretmenlik eğitiminin değerlendirmesi (diploma ve transkript denklik raporu)
- Gereken önceki öğretmenlik deneyiminin belgelenmesi
- Sabıka kaydı ve diğer güvenlik kontrolleri
Eyaletten eyalete kurallar değiştiği için kesin bir liste vermek mümkün değil. Pratikte bu, transkriptinin ve diplomanın İngilizce çevirilerinin, bir değerlendirme kuruluşunun raporunun ve hizmet belgelerinin erken hazırlanması demek. Sponsor ayrıca eyalet lisans maliyetlerini ve süreçlerini seçildiğinde sana yazılı olarak bildirmek zorunda.
Referans, İngilizce ve sabıka kaydı
| Şart | Yönetmelik ne diyor? | Pratikte |
|---|---|---|
| Referans | Bir meslektaştan ve mevcut ya da eski bir yöneticiden (amirden), itibarını, karakterini ve öğretmenlik becerini doğrulayan referans | Okul müdürü ya da müdür yardımcısı ve aynı okuldan bir öğretmen |
| İngilizce | ABD sınıfında ders verebilecek ve günlük hayatı sürdürebilecek düzeyde; sponsor doğrular | Sınav puanı, okul belgesi ya da sponsorun görüşmesi |
| İyi itibar | İyi itibar ve karakter sahibi olmak | Referanslar ve güvenlik kontrolleri |
| Güvenlik kontrolleri | Eyalet eğitim kurumlarının ve ev sahibi okulların istediği bütün güvenlik kontrolleri | Türkiye’den adli sicil kaydı ve okulun ya da eyaletin kendi kontrolleri |
Hangi Türk belgelerinin hangi biçimde (apostil, tercüme) istendiği sponsordan sponsora ve eyaletten eyalete değişebilir. Kesin listeyi sponsorundan al.
Belge listesi: sponsor ve vize için
Aşağıdaki liste İnfoyed’in önerisi; sponsorun ve eyaletin istedikleriyle birlikte kullan.
| Belge | Ne için? | Not |
|---|---|---|
| Diploma ve transkript | Lisans denkliği ve eyalet değerlendirmesi | İngilizce çevirisiyle |
| Hizmet belgesi | 2 yıl tam zamanlı deneyim | Tarihler ve görev açıkça yazmalı |
| Öğretmenlik yeterliliğini gösteren belge | Türkiye’de öğretmenlik yapabilme şartı | Formasyon belgesi, atama belgesi gibi |
| Referans mektupları | Sponsorun seçim şartı | Bir meslektaş, bir yönetici |
| Adli sicil kaydı | Güvenlik kontrolleri | Sponsor ve eyalet isteyebilir |
| Okul teklifi ve sözleşme | DS-2019 ve mülakat | Okulun adı, kademe, ücret, tarihler |
| Türkiye’deki kurumundan izin/görev yazısı | Mülakatta dönüş planı | Varsa dönüşte göreve devam edeceğini gösterir |
| Nüfus kayıt örneği, evlilik belgesi | J-2 eş ve çocukların başvurusu | Akrabalığı gösterir |
Bu dosyada belgelerin büyük kısmı hem sponsora hem eyalete hem de konsolosluğa gidecek; aynı terimlerin her yerde aynı çevrilmesi önemli. Büyükelçiliğin Türkiye sayfası mülakatta belgelerin aslını ve İngilizce çevirisini istiyor; yeminli ya da noter şartı yazmıyor. Ofisimizin deneyimine göre konsolosluk Türkçe belgeleri de kabul ediyor. İnfoyed Vize olarak bütün belgeleri yeminli tercümeyle hazırlıyoruz: İnfoyed Tercüme.
Vize mülakatına hazırlık
Okul teklifi geldikten ve DS-2019 elinde olduktan sonra sıra mülakata gelir. Öğretmen dosyasında memurun aklındaki soru genelde şu: Bu kişi 3 yıl, belki 5 yıl Amerika’da çalıştıktan sonra Türkiye’ye dönecek mi? J-1, 214(b) karinesine tabi ve öğrenci ve değişim dosyalarında ofisimizde en sık gördüğümüz ret gerekçesi “geri döneceğine inanmadım”.
- Türkiye’deki görevine ilişkin izin ya da görev yazısı, dönüş planının en somut kanıtı.
- Kültürel etkinlik planını anlatabilmek, programın değişim amacını anladığını gösterir.
- İnfoyed’in tavsiyesi: Mülakata İngilizce gir. Resmi bir kural değil; ama ABD’de İngilizce ders verecek bir öğretmenin İngilizcesini memurun doğrudan görmesi dosyanın en güçlü kanıtı.
Sorular için öğrenci ve değişim vizesi mülakat soruları, SEVIS ücreti için I-20 ve SEVIS ücreti, DS-160 için DS-160 formu adım adım yazılarımıza bak.
Başvurmadan önce kısa kontrol
- Deneyim şartının iki yolundan hangisini karşılıyorum?
- Hizmet belgem tam zamanlı çalıştığım tarihleri gösteriyor mu?
- Referanslarım bir meslektaştan ve bir yöneticiden mi?
Belgelerini tek seferde, tutarlı hazırla
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Öğretmen dosyasında belgeler üç ayrı yere gider; birindeki tarih ya da unvan farkı diğerinde soru doğurur. J-1 programlarında İnfoyed, anlaşmalı sponsor kuruluşlar aracılığıyla programa yerleştirme ve vize sürecini birlikte yürütüyor: belgelerin tercümesini tek elden yapalım, dosyanı sponsora uygun hazırlayalım ve okul teklifinden sonra seni mülakata hazırlayalım. Mülakata sen girersin, ama kapıya kadar her şey bizde.
Sık sorulan sorular
Ücretli öğretmenlik deneyimim sayılır mı?
Yönetmelik “tam zamanlı öğretmenlik deneyimi” diyor ve ücretli öğretmenlik için ayrı bir kural koymuyor. Deneyimin tam zamanlı sayılıp sayılmayacağını sponsor değerlendirir; ders yükünü gösteren belgeler hazırla.
Şu an yüksek lisans yapıyorum, öğretmenlik yapmıyorum. Başvurabilir miyim?
Son 8 yılda 2 yıl tam zamanlı öğretmenlik yaptıysan ve başvurudan sonraki 12 ay içinde lisansüstü derecen bitecekse ikinci yoldan başvurabilirsin. Bir okul müdüründen kültürel etkinlik yazısı da gerekir.
Pedagojik formasyonla öğretmen oldum, sorun olur mu?
Şart, eğitimde ya da ders vereceğin branşta lisans dengi bir diploma ve Türkiye’de öğretmenlik yeterliliği. Alan mezunu olup formasyonla öğretmen olanlar genelde bu çerçeveye girer; kesin değerlendirmeyi sponsor ve eyalet yapar.
Belgelerimi Türkçe verebilir miyim?
Sponsor ve eyalet çoğunlukla İngilizce çeviri ister; kültürel etkinlik yazısı için yönetmelik çevirmen bilgilerini de istiyor. Konsolosluk, ofisimizin deneyimine göre Türkçe belgeleri de kabul ediyor, ama İngilizce çeviri sunmanı öneririz.
Hangi eyalette çalışacağımı seçebilir miyim?
Yerleştirme sponsorun ve okulların süreciyle belirlenir. Eyalet şartları farklı olduğu için hangi eyaletlerde çalışma imkânı olduğunu sponsorla konuşmak gerekir.
Kaç yıl kalabilirim?
En çok 3 yıl; Dışişleri onayıyla 1 veya 2 yıl uzatılabilir. Ayrıntı için uzatma rehberimize bak.
Programın bütün kuralları için J-1 öğretmen vizesi sayfamıza, aile için F-2 ve J-2 rehberimize, J-1 kategorilerinin tamamı için J-1 değişim vizesi sayfamıza bakabilirsin.