Almanya’da Bir Dönem Lise: Okul Değişimi (Schüleraustausch) Ulusal Vizesi

Çocuğun Almanya’da bir dönem ya da bir yıl lise okumak, misafir bir aileyle yaşamak ve Almancasını gerçekten ilerletmek istiyor. Bu bir okul gezisi değil; 90 günü aştığı için Schengen vizesiyle yapılamaz ve ulusal (D) vize gerekir.

Almanya bu tür kalışı “Schüleraustausch”, yani okul değişimi olarak tanımlıyor ve Oturum Kanunu’nun §16f maddesinde ayrıca düzenliyor. Almanya’nın Türkiye’deki temsilcilikleri de bunun için ayrı bir bilgi notu yayımlıyor: Bilgi Notu 33: Öğrenci Değişim Programı.

Bu yazıda değişim vizesinin şartlarını, değişim kuruluşunun rolünü, belge listesini, harcı ve Türkiye’ye dönüşte okul kaydının nasıl korunduğunu anlatıyoruz. Birkaç günlük grup gezileri için Almanya okul gezisi vizesi sayfamıza bak.

İçindekiler
  1. Okul gezisi, okul değişimi, okul eğitimi: hangisi?
  2. §16f ne diyor? Dört temel kural
  3. Değişim kuruluşunun rolü
  4. Bilgi Notu 33’e göre belgeler
  5. Harç: ücretli mi, muaf mı?
  6. Başvuru nereden yapılır, ne kadar sürer?
  7. Türkiye tarafı: okul kaydı ve dönüşte denklik
  8. Örnek takvim
  9. İnfoyed ile lise değişim programı vizesi
  10. Sık sorulan sorular

Okul gezisi, okul değişimi, okul eğitimi: hangisi?

Üç yol birbirine çok benziyor ama vize türleri, bilgi notları ve şartları farklı.

Okul gezisi Okul değişimi (Schüleraustausch) Almanya’da okul eğitimi (Schulbesuch)
Süre 90 güne kadar Kural olarak en fazla 1 yıl Diploma hedefli, uzun süreli
Vize Schengen (C) Ulusal (D) Ulusal (D)
Yasal dayanak AB Vize Kodu AufenthG §16f(1) AufenthG §16f(2)
Resmi bilgi notu Öğrenci Gezileri İçin Vize Bilgi Notu 33 Bilgi Notu 34
Kim organize eder? Okul Çoğunlukla bir değişim kuruluşu Aile, Almanya’daki okulla
Okul türü şartı Yok Yok Uluslararası yönelimli okul veya özel finansmanlı okul; kural olarak 9. sınıftan itibaren

Kısa süreli vizelerin hepsini yan yana görmek istersen Almanya Schengen vizesi çatı sayfamıza, uzun süreli eğitim seçeneklerinin genel çerçevesi için Almanya öğrenci vizesi sayfamıza bakabilirsin.

§16f ne diyor? Dört temel kural

1. Birebir değişim şart değil. Kanun, değişim izninin “doğrudan bir karşılıklı değişim olmasa da” verilebileceğini açıkça yazıyor (§16f(1)). Yani Almanya’dan bir öğrencinin aynı anda Türkiye’ye gelmesi gerekmiyor.

2. Süre kural olarak bir yıl. Alman Dışişleri Bakanlığı’nın Vize El Kitabı, zaman sınırlı okul değişiminin kural olarak bir yılı aşmadığını ve çoğunlukla değişim kuruluşları üzerinden yapıldığını belirtiyor. Vize kural olarak 12 ay geçerli, ama en fazla planlanan kalış süresi kadar verilir.

3. Çalışma hakkı yok. Değişim için verilen oturum izni hiçbir kazanç getirici faaliyete izin vermez (§16f(3)).

4. Sonradan amaç değiştirmek zor. Değişim bittikten sonra başka bir amaçla oturum izni ancak yasal bir hak doğduğunda verilebilir (§16f(3)). “Bir yıl değişimle gideyim, orada kalıp okula devam ederim” planı bu yüzden baştan gerçekçi değildir.

18 yaşını doldurmamış öğrencide velayet sahiplerinin kalışa onay vermesi zorunludur (§80(5)).

Değişim kuruluşunun rolü

Bilgi Notu 33’ün merkezindeki belge, değişim programını düzenleyen kuruluşun yazısıdır. Bu yazı şunları içermelidir:

  • Öğrenciyi kabul eden okul,
  • Misafir aile,
  • Gerekli Almanca bilgisi veya dil kursları,
  • Sigorta bilgileri,
  • Oturum Kanunu §66–68 uyarınca masrafların karşılanacağına dair teminat beyanı.

Vize El Kitabı, AJA çatısındaki (Arbeitskreis gemeinnütziger Jugendaustausch) değişim kuruluşları için kolaylaştırılmış bir yol tanımlıyor. Bu kuruluşlar bir yıla kadar olan değişimde öğrencinin bütün geçim masraflarını §68 uyarınca üstlenir ve bu beyanı resmi taahhütname formu yerine serbest biçimde verebilir.

El Kitabı’nın sayfasında AJA üyeleri şöyle sayılıyor: AFS Interkulturelle Begegnungen, Deutsches Komitee Youth for Understanding, Experiment, Open Door International, Partnership International, Rotary Jugenddienst Deutschland, aubiko ve Volunta. Liste değişebilir; başvurmadan önce kuruluşun güncel üyeliğini kontrol et.

Almanca bilgisi nasıl gösterilir?

Vize El Kitabı burada esnek ve üç durum tanımlıyor:

  1. Sertifika varsa sunulur. Ama başvuru sahibinden sırf bu yüzden yeni bir sınava girmesi istenmez.
  2. Almanca bilgisi var ama belgesi yoksa kuruluş, yazısında öğrencinin dil seviyesini somut olarak açıklar; temsilcilik gerekirse görüşmede kontrol edebilir.
  3. Almanca bilgisi yoksa veya azsa bir dil kursu gerekir. Kuruluşun, kursun Türkiye’de ve/veya Almanya’ya varıştan sonra yapılacağını teyit etmesi yeterlidir.

Misafir aile

Bilgi notu misafir ailenin kuruluşun yazısında belirtilmesini istiyor. Kuruluş masrafları üstlendiği için ailenin ayrıca resmi taahhütname vermesi bu yolda kural değildir. Taahhütnamenin hangi durumlarda istendiğini Verpflichtungserklärung rehberi yazımızda anlattık.

Kuruluş olmadan, aile kendi bağlantılarıyla bir değişim kurmak istiyorsa §66–68 teminatını kimin vereceği dosyanın en zor sorusu olur.

Değişim programı dosyasını ücretsiz değerlendirelim → WhatsApp

Bilgi Notu 33’e göre belgeler

Bilgi notu belgelerin asıllarını ve birer fotokopisini istiyor. Türkçe belgelerin yeminli tercümanlar tarafından yapılmış Almanca tercümeleri de dosyaya eklenir.

Belge Açıklama Tercüme
Ulusal vize başvuru formu (VIDEX) 18 yaş altında formu velayet sahibi imzalar Hayır
Pasaport + kimlik sayfası fotokopisi Geçerli pasaport Hayır
Biyometrik fotoğraf (1 adet) 35 x 45 mm, 6 aydan eski değil Hayır
UPS ve iletişim formu Pasaportun kurye ile iadesi için Hayır
Değişim kuruluşunun yazısı Kabul eden okul, misafir aile, dil bilgisi/kurs, sigorta ve §66–68 teminat beyanı Genellikle Almanca düzenlenir
Ebeveynlerin noter tasdikli muvafakatnamesi Değişim süresince Almanya’ya giriş ve ikamet için Evet, yeminli Almanca tercüme
Tam tekmil vukuatlı nüfus kayıt örneği e-Devlet’ten QR kodlu, “düşünceler” kısmı olmalı Evet, yeminli Almanca tercüme
Sağlık sigortası Vizenin tüm süresini (365 gün) kapsayan; ayakta ve yatarak tedavi; yalnızca acil durumla sınırlı olmamalı Hayır

Bilgi notu sağlık sigortası konusunda net: standart bir seyahat sağlık sigortası çoğu durumda yeterli kabul edilmiyor. “Incoming” türü bir poliçe aranıyor; seçenekleri Almanya öğrenci sağlık sigortası yazımızda karşılaştırdık.

Muvafakatname, kısa okul gezisindeki seyahat izninden farklıdır: kalıcı giriş ve ikamete onay verir. Bu farkı Almanya’ya çocuk taşınma muvafakatnamesi yazımızda ayrıntılı anlattık.

Tercümeler aynı çatı altındaki yeminli tercüme büromuz İnfoyed Tercüme tarafından vize dosyasıyla aynı isim yazımı ve terminolojiyle hazırlanır.

Harç: ücretli mi, muaf mı?

Bilgi Notu 33’e göre ulusal vize harcı genel olarak 75 €, 0–17 yaş arası çocuklar için 40 €. Resmi harç tutarları değişebilir; başvurudan önce bilgi notundaki güncel tutarı kontrol et.

Vize El Kitabı, zaman sınırlı okul değişiminin kamu yararına olduğunu ve karşılıklılık sağlanıyorsa değişim öğrencilerinin vize harcından muaf tutulması gerektiğini yazıyor (AufenthV §52(7)). Bu, takdire bağlı bir muafiyettir; Bilgi Notu 33 ise ücreti normal tarifeyle gösteriyor. Muafiyetin senin dosyana uygulanıp uygulanmayacağına temsilcilik karar verir; bütçeni bu yüzden normal harca göre yap.

Başvuru nereden yapılır, ne kadar sürer?

Almanya’nın Türkiye’deki temsilcilikleri ulusal vizelerde iDATA randevu sistemini ve Konsolosluk Hizmet Portalı’nı birlikte kullanıyor. iDATA, verdiğin bilgilere göre ya randevunu işleme alıyor ya da seni portalda çevrim içi başvuruya yönlendiriyor. Başvurunun portaldan mı iDATA’dan mı yapılacağını dosyana göre birlikte netleştiririz.

Vize El Kitabı’na göre değişim vizelerinde Yabancılar Dairesi’nin onayı kural olarak gerekmiyor (AufenthV §31). Bu, dosyanın Almanya’daki bir daireye gönderilip beklenmesine gerek olmadığı anlamına gelir. Karar süresi için resmi bir rakam yayımlanmadığından, okul döneminin başlangıcından geriye doğru bol pay bırak.

Türkiye tarafı: okul kaydı ve dönüşte denklik

Ailelerin en çok sorduğu soru: “Bir yıl kaybeder mi?” Cevap, Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 28. maddesinde (22.2.2025’te değişik).

  • Öğrenci ortaöğretim süresi boyunca, bir eğitim ve öğretim yılını geçmemek şartıyla eğitim amaçlı yurt dışına çıkabilir. Eğitim, konaklama ve ulaşım sorumluluğu veliye aittir.
  • Talep, gerekçe ve belgelerle birlikte yurt dışına çıkıştan en az bir ay önce kayıtlı olunan okula bildirilir.
  • Okul müdürlüğü öğrencinin bilgisini çıkıştan itibaren beş iş günü içinde e-Okul’a işler.
  • Öğrencinin kaydı saklı tutulur, yerine naklen öğrenci alınmaz.
  • Dönüşte öğrenci, çıktığı sınıfın bir üst sınıfına devam eder. Yurt dışında alınan belgeler MEB Denklik Yönetmeliği’ne göre değerlendirilip başarıya yansıtılır.
    1. sınıfta gidip eğitimini yurt dışında tamamlayan öğrenciye denklik belgesine dayanarak okulu diploma düzenler.

Bir dönemlik değişimde öğrencinin hangi sınıfa devam edeceğini yönetmelik ayrıca yazmıyor. Dönüşte hangi sınıfa devam edeceğini ve notlarının nasıl sayılacağını gitmeden önce okulunla netleştir.

MEB Denklik Yönetmeliği’ne göre denklik, Almanya’daki okuldan alınan karne (Zeugnis), transkript veya öğrenim belgesinin asılları ile yapılır (md. 4). Denklik merkezinde Almanca bilen personel yoksa belgelerin noter onaylı tercümeleri istenir (md. 5). Almanya’dan ayrılmadan önce okuldan Zeugnis’in aslını al; tercüme gerekirse İnfoyed Tercüme hazırlar.

Örnek takvim

Aşağıdaki sıra resmi bir takvim değil; resmi sürelerle önerilerimizi birleştiren bir planlama mantığıdır.

Ne zaman? Adım
Okul döneminden aylar önce Değişim kuruluşu seçimi, kabul eden okul ve misafir aile eşleşmesi
Kuruluş yazısı gelince Muvafakatname (noter), nüfus kayıt örneği, Almanca tercümeler, 365 günlük sigorta
Yurt dışına çıkıştan en az 1 ay önce Türkiye’deki okula yazılı bildirim (yönetmelik şartı)
Belgeler tamamlanınca iDATA / Konsolosluk Hizmet Portalı üzerinden başvuru ve randevu
Almanya’dan dönüşten önce Zeugnis’in aslını alma, denklik için tercüme hazırlığı
Dönüşte Okul kaydının devamı ve denklik başvurusu

Vize profesyonellik işidir. Biz üstünkörü dosya hazırlamayız; işimize ve danışanımıza saygımız var. Bir yıllık değişimde tek bir eksik belge, okul dönemini kaçırmak demek; bunu riske atmak istemiyorsan bize yaz.

İnfoyed ile lise değişim programı vizesi

Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Değişim kuruluşunun yazısını Bilgi Notu 33’e göre kontrol ediyor, muvafakatname, nüfus kaydı ve tercümeleri tek dosyada topluyor, sigorta poliçesinin süre ve kapsamını inceliyoruz.

Tercümeler İnfoyed Tercüme‘de hazırlanır (ayrıca ücretlendirilir). Dönüşte denklik için gereken tercümelerde de aynı ekip çalışır.

Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir. Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.

Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp

Sık sorulan sorular

Almanya’da bir dönem lise için Schengen vizesi yeterli mi?

Hayır. 90 günü aşan okul değişimi ulusal (D) vize ile yapılır (AufenthG §16f). Schengen vizesi Almanya’da oturum iznine çevrilemez.

Değişimin karşılıklı olması gerekir mi?

Hayır. Kanun, doğrudan bir karşılıklı değişim olmasa da izin verilebileceğini açıkça yazıyor.

Değişim öğrencisi Almanya’da çalışabilir mi?

Hayır. Okul değişimi için verilen oturum izni kazanç getirici faaliyete izin vermez.

Bloke hesap gerekir mi?

Bilgi Notu 33 bloke hesap istemiyor; geçim masrafları için değişim kuruluşunun §66–68 teminat beyanı aranıyor. Kuruluşsuz başvurularda durum farklı olabilir.

Değişimden sonra Almanya’da kalıp okula devam edebilir mi?

Kural olarak hayır. §16f(3)’e göre değişim sonrasında başka bir amaçla oturum izni ancak yasal bir hak varsa verilir. Almanya’da diploma hedefleniyorsa baştan “okul eğitimi” yolu (Bilgi Notu 34) değerlendirilmelidir.

Türkiye’deki okul kaydı silinir mi?

Hayır. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 28’e göre kayıt saklı tutulur ve öğrenci dönüşte çıktığı sınıfın bir üst sınıfına devam eder; belgeler denklikle değerlendirilir.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026