Almanya’daki tanınma makamından birkaç sayfalık, tamamen Almanca bir karar geldi. İçinde “wesentliche Unterschiede”, “Ausgleichsmaßnahme”, “Rechtsbehelfsbelehrung” gibi uzun kelimeler var. Kararın olumlu mu olumsuz mu olduğunu bile anlamakta zorlanıyorsun.
Bu yazıda kısmi denklik kararını (uygulamada Defizitbescheid denir) bölüm bölüm okuyoruz. Her bölümde neye bakman gerektiğini, hangi bilgiyi vize dosyasına taşıyacağını ve hangi süreyi kaçırmaman gerektiğini anlatıyoruz.
Bu karar, Almanya mesleki denklik vizesi dosyasının temelidir. Kararı yanlış okursan yanlış tedbire kayıt olur, vizeni de riske atarsın.
İçindekiler
Defizitbescheid tam olarak nedir?
“Defizitbescheid” kanunda geçen resmi bir ad değil, uygulamada kullanılan bir kısaltmadır. Kararın üzerinde çoğu zaman “Bescheid”, “Feststellungsbescheid” ya da “Bescheid über wesentliche Unterschiede” gibi ifadeler görürsün. Örneğin Hessen’in hemşirelik makamı bu karara Feststellungsbescheid diyor.
İçerik aynıdır: Makam, Türkiye’de aldığın eğitimi Alman eğitimiyle karşılaştırmış, “önemli farklar” (wesentliche Unterschiede) bulmuş ve bunları nasıl kapatacağını yazmıştır. Yani bu bir ret değil, bir yol haritasıdır.
Burada bir ayrımı bilmen gerekir. Tanınma portalı anerkennung-in-deutschland.de’ye göre resmi anlamda “kısmi denklik” yalnızca düzenlenmemiş mesleklerde verilir; düzenlenmiş mesleklerde (hemşirelik, ebelik, fizyoterapi gibi) iki sonuç vardır: denklik veya denklik yok. Uygulamada “kısmi denklik kararı” ya da Defizitbescheid denen belge, bu ikinci durumda eksikleri ve telafi yolunu gösteren karardır; eksikler kapatılmadan meslek izni alınamaz.
Kararın bölümleri: satır satır okuma rehberi
Kararların düzeni eyaletten eyalete ve meslekten mesleğe değişir. Ama içerik, kanunun zorunlu kıldığı unsurlardan oluşur. Hemşirelikte bu unsurlar Hemşirelik Eğitim ve Sınav Yönetmeliği’nin (PflAPrV) 43. maddesinde sayılır; federal Mesleki Yeterlilik Tespit Kanunu (BQFG) da düzenlenmemiş meslekler için kararda farkların ve hukuki yol bilgisinin yer almasını ister (BQFG §7).
| Kararda göreceğin bölüm | Almanca ipucu | Ne anlama gelir? | Neye dikkat etmelisin? |
|---|---|---|---|
| Başlık ve dosya numarası | Aktenzeichen, Vorgangsnummer, Datum | Dosyanın kimliği ve karar tarihi | Numarayı tüm yazışmalarda kullan; tebliğ tarihini not et |
| Sonuç (hüküm) kısmı | Tenor, “wird festgestellt” | Makamın vardığı sonuç | Denklik yok mu, eksik mi var: ilk cümleler bunu söyler |
| Seviye karşılaştırması | Niveau, Art. 11 RL 2005/36/EG | Senin eğitiminle Almanya’da istenen seviyenin AB direktifine göre sınıflandırması | Hemşirelikte zorunlu unsur |
| Önemli farklar listesi | wesentliche Unterschiede, Themenbereiche, Ausbildungsbestandteile | Eksik bulunan konu alanları veya eğitim bölümleri | Vize için en kritik bölüm: tedbir bu listeye uymalı |
| Deneyimle kapanmama gerekçesi | Berufserfahrung, lebenslanges Lernen | İş deneyiminin neden farkları kapatmadığı | Deneyim belgen eksik gönderildiyse burada görürsün |
| Telafi yolu (tedbir) | Ausgleichsmaßnahme, Anpassungslehrgang, Kenntnisprüfung, Eignungsprüfung | Farkları kapatmanın yolları | Seçim hakkın var mı, süre yazıyor mu? |
| Dil notu | Deutschkenntnisse, B2 | Meslek izni için gereken Almanca | Vize ile meslek izni için istenen seviye farklıdır |
| Harç | Gebühr, Kostenfestsetzung | Karar için ödeyeceğin ücret | Ödeme süresini kaçırma |
| Hukuki yol bilgisi | Rechtsbehelfsbelehrung, Widerspruch, Klage | Karara karşı itiraz/dava yolu ve süresi | Süre çoğu zaman 1 aydır |
1. Başlık, tarih ve tebliğ
İlk sayfada makamın adı, dosya numaran ve karar tarihi yer alır. Bu numarayı hem makamla yazışırken hem de vize dosyasında kullanırsın.
Asıl önemli olan tarih, kararın sana ulaştığı (tebliğ edildiği) tarihtir. Karara karşı başvuru süreleri bu tarihten itibaren işler. Kararın geldiği zarfı ya da e-postayı sakla.
2. Sonuç kısmı: “Gleichwertigkeit” var mı?
Kararın ilk paragrafları sonucu söyler. “Die Gleichwertigkeit … wird nicht festgestellt” gibi bir ifade görürsen panik yapma. Bu, eğitiminin şu anki haliyle denk sayılmadığını ama eksiklerin tamamlanabileceğini gösterir.
Hemşirelikte makam, önemli farklar bulduğunda itiraz edilebilir bir karar (rechtsmittelfähiger Bescheid) vermek zorundadır (PflAPrV §43(4)). Kararın hukuki niteliği bu yüzden önemlidir: Ona karşı yasal yola gidebilirsin.
3. Seviye karşılaştırması
Hemşirelik kararlarında makam, Almanya’da istenen eğitim seviyesini ve senin eğitimin seviyesini AB’nin 2005/36 sayılı direktifinin 11. maddesine göre sınıflandırır. Bu bölüm teknik görünür; senin için anlamı, makamın eğitimini hangi düzeyde gördüğüdür.
4. Önemli farklar listesi: kararın kalbi
Bu bölümde makam, eksik bulduğu konu alanlarını ya da eğitim bölümlerini tek tek yazar. Hemşirelikte bu, örneğin belirli bakım alanlarında pratik saat eksikliği ya da belirli teorik konuların yer almaması şeklinde olabilir.
Bu listeyi Türkçeye çevirip satır satır kendi eğitiminle karşılaştır. Çünkü vize başvurusunda kayıt olduğun tedbirin, kararındaki eksikleri kapatmaya uygun olması kanuni şarttır (AufenthG §16d(1)). Make it in Germany da işletme içi tedbirlerde işverenin hazırlayacağı eğitim planının, kararda yazan eksiklere cevap vermesini istiyor.
Kanun burada bir esneklik de tanıyor. Eğitimini Türkiye gibi AB dışı bir ülkede aldıysan makam, farkların ayrıntılı gerekçesini ve deneyimle neden kapanmadığını yazma zorunluluğundan ayrılabilir (PflAPrV §43(4) son cümle). Bu yüzden bazı kararlar oldukça kısa olabilir.
Liste kısa ya da genel ise eksiklerin kapsamını makama yazılı olarak sorabilirsin.
5. İş deneyimi neden saymadı?
Kanun, eğitimindeki farkların iş deneyiminle veya resmi olarak tanınmış sonraki eğitimlerle (lebenslanges Lernen) kapanabileceğini kabul eder (PflBG §40(2)). Kararda deneyiminin neden yetmediği yazıyorsa, gönderdiğin deneyim belgelerine geri dön.
SGK dökümü tek başına hangi serviste ne iş yaptığını göstermez. İşveren yazısında birim, görev ve süre açık değilse makam deneyimini değerlendiremeyebilir. Bu durumda eksik belgeyle yeniden başvurmak ya da itiraz etmek gündeme gelebilir.
6. Telafi yolu: tedbir ve seçim hakkı
Kararın bu bölümü, eksikleri nasıl kapatacağını söyler. Hemşirelikte kanun sana açık bir seçim hakkı veriyor: bilgi sınavı (Kenntnisprüfung) ya da en fazla 3 yıl süren ve sınavla biten uyum eğitimi (Anpassungslehrgang) (PflBG §40(3)). Hessen makamı, kararla birlikte gönderdiği yazıda tedbirleri ve nasıl yapılacağını açıkladığını, seçimini de makama bildirmen gerektiğini belirtiyor.
Uyum eğitimi seçeneğinde kararda süre de yazabilir. Yönetmelik, makamın uyum eğitiminin zaman çerçevesini kararda belirleyebileceğini söylüyor (PflAPrV §44). Baden-Württemberg’in yetkili makamı (RP Stuttgart) ortalama 8–11 ay beklenebileceğini, ama sürenin kişiye göre değiştiğini yazıyor.
İki seçenek arasındaki farkı ayrıntılı olarak Kenntnisprüfung mu, Anpassungslehrgang mı? yazımızda karşılaştırdık.
Düzenlenmiş diğer mesleklerde BQFG §11 de benzer bir seçim tanır: uyum eğitimi ya da yeterlilik sınavı (Eignungsprüfung). Sınavı seçersen, makamın bunu altı ay içinde yapılabilir kılması gerekir. Ancak mesleğin kendi kanunu farklı kural koyabilir.
7. Dil notu
Birçok karar, meslek izni için gereken Almanca seviyesine de değinir. Burada iki şeyi karıştırma: vize için kanun kural olarak A2 ister, meslek izni için ise eyaletler genellikle B2 arar. Hangi sertifikaların kabul edildiğini Almanya’da hemşirelik için B2 Almanca yazımızda anlattık.
8. Harç
Kararla birlikte bir harç bildirimi de gelebilir. Tutar eyalete ve mesleğe göre değişir; örneğin Hessen’in hemşirelik makamı tanınma işlemi için 110 €, meslek izni belgesi için ayrıca 110 € harç yayımlıyor. Kendi kararındaki tutarı ve ödeme süresini esas al.
9. Hukuki yol bilgisi (Rechtsbehelfsbelehrung)
Kararın en sonunda, karara karşı hangi yola, ne kadar sürede başvurabileceğin yazar. Eyalete göre bu yol ya makama itiraz (Widerspruch) ya da doğrudan idare mahkemesinde dava (Klage) olur.
İdari Yargılama Kanunu’na (VwGO §70) göre itiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren 1 aydır. Hukuki yol bilgisi hiç yazılmamışsa ya da yanlış yazılmışsa süre 1 yıla uzar (VwGO §58). Kendi kararındaki ifadeyi esas al.
Bu yol, vize reddine karşı Büyükelçilik nezdindeki eski itiraz yoluyla aynı şey değildir. Denklik kararına itiraz Almanya’daki tanınma makamına, vize reddine karşı dava ise Berlin İdare Mahkemesi’ne yapılır.
Karara itiraz etmeli misin, tedbire mi başlamalısın?
Çoğu durumda tedbire başlamak daha hızlı yoldur. İtiraz ancak kararın açıkça hatalı olduğunu düşündüğünde anlamlıdır. Örneğin gönderdiğin bir belge hiç değerlendirilmemişse ya da deneyimin yok sayılmışsa.
| Durum | Mantıklı yol |
|---|---|
| Eksik listesi gerçekçi, seçim hakkın var | Tedbiri seç, vize dosyasını hazırla |
| Deneyim belgen eksik gönderilmiş | Makama ek belge sunmayı veya yeni başvuruyu konuş |
| Makam belgelerini hiç değerlendirmemiş görünüyor | Süre içinde itiraz/dava için hukuki destek al |
| Liste çok genel, eksikleri anlayamıyorsun | Makama yazılı soru sor; tedbir seçimini netleştir |
İtiraz süreci uzayabilir ve vize takvimini erteler. Karar vermeden önce, itirazın sana ne kazandıracağını ve ne kadar zaman alacağını tart. Karar hukuki bir değerlendirme gerektiriyorsa bir göç hukuku avukatına danışmanı öneririz.
Kararı vize dosyasına nasıl taşırsın?
Kısmi denklik kararı, §16d(1) yolunda vize başvurusunun zorunlu belgesidir. Konsolosluk ve Almanya’daki Yabancılar Dairesi şu soruya cevap arar: “Kayıt olduğu tedbir, kararda yazan eksikleri kapatıyor mu?”
Bu yüzden dosyada üç belge birbirini tutmalı:
- Karar: Eksikler ve önerilen tedbir.
- Tedbir belgesi: Uyum eğitimi için kurum veya hastaneden kabul ve eğitim planı; sınav yolunda hazırlık kursu kaydı.
- Eğitim planı ve ücret: İşletme içi tedbirde, eksiklere göre hazırlanmış plan ve Federal İş Ajansı onayı.
Karar Almanca olduğu için tercüme gerekmez. Ama Türkiye’den gönderdiğin diploma ve transkriptin tercümeleri, karardaki eksiklerin hangi derslere dayandığını anlamak için tekrar işine yarar. Belge hazırlığı için denklik başvurusunda tasdik ve yeminli tercüme rehberimize göz at.
Diploman zaten tam denklik aldıysa bu yol yerine Almanya nitelikli iş gücü vizesi gündeme gelir. Tüm seçeneklerin özeti Almanya çalışma vizesi sayfamızda.
Kararını birlikte okuyalım → WhatsApp
İnfoyed ile kısmi denklik kararı ve vize
Karar elinde ama ne yapacağını bilemiyorsan yalnız değilsin. Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Kararı yanlış okuyup yanlış tedbire kayıt olursan, vizeni riske atarsın.
İnfoyed’de ücretsiz ön değerlendirmede şunlara birlikte bakıyoruz:
– Kararın Türkçe açıklaması ve eksik listesinin kendi eğitiminle karşılaştırılması,
– Kenntnisprüfung ile Anpassungslehrgang arasında sana uygun seçim,
– İtiraz mı tedbir mi sorusunun takvimle birlikte değerlendirilmesi,
– Tedbir belgesi, eğitim planı ve vize dosyasının birbiriyle uyumu,
– Eksik deneyim belgeleri için yeminli tercüme (aynı çatı altındaki İnfoyed Tercüme).
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir.
Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.
Dosyanı ücretsiz değerlendirelim → WhatsApp
Sık sorulan sorular
Kısmi denklik kararı ret anlamına mı gelir?
Kesin bir ret değildir. Kararda eğitiminin şu anki haliyle denk sayılmadığı, ama eksiklerin bir tedbirle tamamlanabileceği yazar. Düzenlenmiş meslekte meslek iznini ancak bu eksikleri kapattıktan sonra alırsın.
Kararda “Defizitbescheid” kelimesi geçmiyor, doğru belge mi?
Büyük ihtimalle evet. Defizitbescheid uygulamadaki bir addır; resmi belgede “Bescheid” veya “Feststellungsbescheid” yazabilir. Belirleyici olan, kararda önemli farkların ve telafi yolunun yazmasıdır.
Karara ne kadar sürede itiraz edebilirim?
İtiraz süresi kural olarak kararın tebliğinden itibaren 1 aydır (VwGO §70). Hukuki yol bilgisi eksik veya hatalıysa süre 1 yıla uzar. İtiraz mı dava mı açılacağı eyalete göre değişir; kararın son bölümünde yazar.
Kararda yazan tedbiri değiştirebilir miyim?
Hemşirelikte bilgi sınavı ile uyum eğitimi arasında seçim hakkın kanunla güvence altında (PflBG §40(3)). Seçimini makama bildirmen gerekir. Diğer düzenlenmiş mesleklerde de kural olarak seçim hakkı vardır, ama mesleğin kanunu farklı kural koyabilir.
Kısmi denklik kararının geçerlilik süresi var mı?
İncelediğimiz resmi kaynaklarda genel bir geçerlilik süresi bulamadık. Kararını alan makamın uygulamasını sormanı öneririz.
Kararı tercüme ettirmem gerekiyor mu?
Vize dosyası için hayır; karar Almanca olduğu için Almanya Büyükelçiliği’ne olduğu gibi sunulur. Kendi anlaman için Türkçe açıklama almak ise faydalıdır.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026