İngiltere Vizesi › Akademik Ziyaret › PLAB ve klinik gözlem
İngiltere’de hekim olarak çalışmak isteyen Türk doktorların yolu çoğu zaman aynı duraklardan geçiyor: PLAB sınavı, ardından bir İngiliz hastanesinde klinik gözlem (clinical attachment), sonra iş başvurusu. Bu yolun ilk iki durağı için çalışma vizesi gerekmiyor; Standart Ziyaretçi vizesiyle gidiliyor. Ama kurallar sıkı: Süre sınırlı, hasta tedavi etmek yasak ve sırayı doğru kurmak gerekiyor. Bu yazıda resmi kurallara göre bu yolu adım adım anlatıyoruz.
İçindekiler
Ziyaretçi vizesiyle neler yapılabilir?
İngiltere’nin ziyaretçi kuralları (Appendix Visitor: Permitted Activities, PA 10.1), yurt dışındaki tıp, diş hekimliği ve hemşirelik okullarından mezun olanlara şu faaliyetlerde izin veriyor:
| Faaliyet | Kimin için? | Resmi şart |
|---|---|---|
| PLAB sınavı (Professional and Linguistic Assessment Board) | Tıp fakültesi mezunları | General Medical Council’ın (GMC, İngiltere tabipler sicili) sınav kaydını teyit eden yazısı |
| OSCE sınavı (Objective Structured Clinical Examination) | Hemşirelik ve ebelik mezunları | Nursing and Midwifery Council’ın (NMC) sınav kaydını teyit eden yazısı |
| Ücretsiz klinik gözlem (clinical attachment) ya da diş hekimi gözlemciliği (dental observer post) | Tıp, diş hekimliği ve hemşirelik mezunları | Yazılı teklif; daha önce İngiltere’de klinik gözlem yapmadığının teyidi; ücretsiz olması ve hasta tedavisi içermemesi |
Vize memurlarının rehberi ayrıca Royal College’lara giriş gibi meslek sınavlarına girmek için de ziyaretçi olarak gelinebileceğini yazıyor. Rehbere göre PLAB ya da OSCE için gelişte normalde İngiltere’de bir eğitim (kurs) yer almıyor; sınava hazırlık kursu planlıyorsan bunun ziyaretçi kurallarına uygun, akredite bir kurumda ve 6 ayı aşmayacak şekilde olması gerekir.
PLAB sınavlarının yeri, tarihleri ve İngilizce yeterlik şartı (IELTS/OET) GMC’nin kendi kuralları; bu yazı yalnızca vize kurallarını anlatıyor. Güncel bilgiyi GMC’nin sitesinden kontrol et.
6 ay, 12 ay, 18 ay: Süre nasıl işliyor?
Gov.uk ve ziyaretçi kurallarına göre süre adım adım uzayabiliyor; ama her uzatma İngiltere içinden ve ayrı bir başvuruyla yapılıyor.
- İlk giriş (en fazla 6 ay): PLAB ya da OSCE sınavına girmek, ya da doğrudan ücretsiz klinik gözlem yapmak için Standart Ziyaretçi vizesi (£135).
- PLAB’den kalırsan: İngiltere’deyken sınavı tekrar etmek için 6 aya kadar uzatma başvurusu (£1.172). GMC’nin tekrar sınav kaydını teyit eden yazısı gerekir.
- PLAB’i geçersen: İngiltere’deyken ücretsiz klinik gözlem yapmak için uzatma başvurusu (£1.172). Toplam kalış 18 ayı geçemez.
| Durum | En fazla toplam kalış | Harç |
|---|---|---|
| PLAB / OSCE sınavı ya da klinik gözlem (ilk giriş) | 6 ay | £135 |
| PLAB’i tekrar etmek için uzatma | +6 ay | £1.172 |
| PLAB’i geçtikten sonra klinik gözlem için uzatma | Toplam 18 ay | £1.172 |
Dikkat: Gov.uk’ye göre PLAB’i geçmeden klinik gözlem için 6 aydan uzun kalınamıyor. 6 aydan uzun kalmak istiyorsan önce PLAB’i geçmen ve İngiltere’de uzatma başvurusu yapman gerekiyor. Uzatma başvurusu mevcut iznin bitmeden yapılmalı.
Belgeler
| Belge | Ne göstermeli? |
|---|---|
| GMC ya da NMC yazısı | PLAB ya da OSCE sınav kaydın ve tarihi |
| Klinik gözlem teklif yazısı | Hastane, bölüm, tarihler; ücretsiz olduğu ve hasta tedavisi içermediği |
| Daha önce klinik gözlem yapmadığının teyidi | Kurallar bunu yazılı olarak istiyor |
| Diploma ve mesleki belgeler | Tıp, diş hekimliği ya da hemşirelik diploması; varsa uzmanlık belgesi |
| İş ve bağ belgeleri | Türkiye’de çalışıyorsan hastane ya da kurum yazısı ve izin belgesi; Türkiye’deki bağların |
| Mali belgeler | Sınav, konaklama ve geçim masraflarını karşılayacak para; şubeden kaşeli banka dökümü. Ailen destekliyorsa onların belgeleri |
Masraflar için belirli bir tutar şartı yok; ama 6 ay Londra’da kalacak bir hekimin bütçesi gerçekçi olmalı. Ayrıntı: İngiltere vizesi için ne kadar para gerekir.
Diploma, uzmanlık belgesi, işveren yazısı ve banka dökümü İngilizceye çevrilmeli. Tercümede tercümanın beyanı, tercüme tarihi, tercümanın adı-imzası ve iletişim bilgileri bulunmalı. İngiltere yeminli tercüme şartı aramıyor; ama biz İnfoyed Vize olarak bütün belgeleri yeminli tercümeyle hazırlıyoruz. Tıp diploması ve mesleki belgelerin yeminli tercümesi için İnfoyed Tercüme.
Klinik gözlemde kesin kurallar
| Kural | Ne anlama geliyor? |
|---|---|
| Ücretsiz olmalı | Hastaneden maaş ya da ücret alınamaz |
| Hasta tedavisi yok | Rehbere göre gözetim altında yardımcı (ancillary) işler yapılabilir; ama hastanın tedavisinden sorumlu olunamaz |
| Bir kez yapılır | Daha önce İngiltere’de klinik gözlem yaptıysan bu yoldan tekrar gelemezsin |
| Bir pozisyonu doldurmaz | Gözlem, gizli bir iş ya da stajyerlik olmamalı |
Teklif yazısında “locum”, “rota”, “maaş”, “on-call” gibi ifadeler varsa memur bunu çalışma olarak okur ve başvuru reddedilebilir. Kıdemli, tanınmış bir uzmansan durum farklı: Kalıcı kadro doldurmamak şartıyla araştırma, ders ve klinik uygulama için akademik ziyaret vizesi değerlendirilebilir.
PLAB’den sonra: Çalışma vizesi
PLAB’i geçmek ve GMC kaydını almak, İngiltere’de çalışma hakkı vermez. İngiltere’de hekim olarak çalışmak için bir işverenin sponsorluğunda çalışma vizesi gerekir; NHS’te çalışacak hekimler için bu genellikle Sağlık ve Bakım Çalışanı (Health and Care Worker) vizesi.
- Ziyaretçi vizesinden İngiltere içinde çalışma vizesine geçilemez. İş teklifi alırsan çalışma vizesi başvurusunu İngiltere dışından yapman gerekir.
- Ziyaretçiyken iş görüşmesine (mülakat) girmek serbest.
- Çalışma vizesi aldığında eşin ve çocukların bağımlı olarak gelebilir; ziyaretçi olarak geldiğin süre boyunca bu mümkün değil.
Yol tarifi mi, kapından alan araç mı? Bu yazıda yolu tarif ettik; kendin de gidebilirsin. Biz ise seni kapından alıp götüren aracız: Belgelerini bize ver; listeyi, yeminli tercümeyi, İngilizce formu ve randevuyu biz hazırlayalım. Sana kalan, belgelerini getirmek ve VFS’te parmak izini vermek. Varış kararını yalnızca İngiltere verir; ama yolculuğun en güvenli hâli bu.
Başvurunu tek seferde, eksiksiz anlat
İngiltere başvurusu çevrim içi yapılıyor ve vize memuru seni tanımıyor. Karar çoğu zaman yalnızca formuna ve belgelerine bakılarak veriliyor. Gönderdikten sonra “aslında şunu demek istemiştim” deme şansın yok; bir eksik ya da tutarsızlık, sonraki bütün başvurularında karşına çıkacak bir ret kaydına dönüşebilir.
Bu yüzden dosyanı birlikte hazırlayalım. GMC yazısını, klinik gözlem teklifini ve formu birbiriyle tutarlı hazırlayalım; teklif yazısında çalışma gibi okunabilecek ifadeleri en baştan ayıklayalım. Hedefimiz İngiltere’ye sıfır hatayla giden bir dosya.
Sık sorulan sorular
PLAB sınavı için hangi vizeyle gidilir?
Standart Ziyaretçi vizesiyle (£135). Başvuruda GMC’nin sınav kaydını teyit eden yazısını sunman gerekir. İlk girişte en fazla 6 ay kalabilirsin.
PLAB’den kalırsam Türkiye’ye dönmem gerekir mi?
Hayır. İngiltere’deyken, iznin bitmeden, sınavı tekrar etmek için 6 aya kadar uzatma başvurusu yapabilirsin (£1.172). GMC’nin tekrar sınav kaydını teyit eden yazısı gerekir.
Klinik gözlem sırasında ücret alabilir miyim?
Hayır. Klinik gözlem ücretsiz olmalı ve hasta tedavisi içermemeli. Gözetim altında yardımcı işler yapılabilir.
PLAB’i geçince İngiltere’de çalışmaya başlayabilir miyim?
Ziyaretçi vizesiyle hayır. İş teklifi aldıktan sonra İngiltere dışından Sağlık ve Bakım Çalışanı vizesi gibi uygun bir çalışma vizesine başvurman gerekir.
Akademik ve tıbbi ziyaretlerin bütün ayrıntıları için İngiltere akademik ziyaret vizesi sayfamıza bak.