Almanya’da gönüllü olmanın tek yolu FSJ ya da BFD değil. Avrupa Dayanışma Programı (European Solidarity Corps, ESC), 18–30 yaş arası gençlerin Avrupa’daki kurumlarda birkaç haftadan bir yıla kadar gönüllü çalışmasını sağlayan bir AB programı. Türkiye de bu programa katılan ülkelerden biri.
Programın en büyük farkı masraflarda. Yol, konaklama, yemek, sigorta ve cep harçlığı program tarafından karşılanıyor; vize gibi özel masraflar da kapsama girebiliyor. Buna karşılık başvuru yolu ve vize türü FSJ ve BFD’den farklı işliyor.
Gönüllü hizmet vizesinin genel şartlarını Almanya gönüllü hizmet vizesi sayfamızda anlattık. Bu yazıda yalnızca Avrupa Dayanışma Programı’na odaklanıyoruz: portal kaydını, destekleyici ve ev sahibi kurumun rolünü, karşılanan masrafları ve kısa ile uzun gönüllülükte vize farkını.
İçindekiler
Avrupa Dayanışma Programı nedir?
Avrupa Dayanışma Programı, 2021–2027 dönemini kapsayan bir AB programı. Türkiye’de programı Türkiye Ulusal Ajansı yürütüyor. Avrupa Gençlik Portalı, Türkiye’yi programla ilişkili ülkeler (Countries associated to the Programme) arasında sayıyor.
Eskiden Avrupa Gönüllü Hizmeti (Almancası Europäischer Freiwilligendienst) adıyla bilinen gönüllülük bugün bu program içinde yürütülüyor. Almanya Büyükelçiliği’nin bilgi notu da bu yüzden “Avrupa Gönüllü Hizmeti” ifadesini kullanıyor.
Gönüllülüğün iki biçimi var:
| Bireysel gönüllülük | Ekip gönüllülüğü | |
|---|---|---|
| Süre | 2 hafta – 12 ay | 2 hafta – 2 ay |
| Çalışma | Tam zamanlı, haftada 30–38 saat | Tam zamanlı |
| Yapı | Tek başına bir projede (yanında başka gönüllüler olabilir) | En az 2 ülkeden en az 5 gönüllüyle grup |
| Kurum şartı | Bir destekleyici ve bir ev sahibi kurum | Tek bir kurum yeterli |
| Almanya’da vize | 90 günü aşarsa ulusal (D) vize | Genellikle kısa süreli (Schengen) vize |
Yaş sınırı, faaliyet başladığında 18–30’dur. Portala 17 yaşında kayıt olabilirsin; ama faaliyet ancak 18 yaşını doldurduğunda başlar.
FSJ ve BFD’den farkı
Avrupa Dayanışma Programı da gönüllü hizmet vizesi kapsamında değerlendirilir; ama işleyişi epey farklıdır.
| Konu | FSJ / FÖJ / BFD | Avrupa Dayanışma Programı |
|---|---|---|
| Başvuru yeri | Almanya’daki taşıyıcı kurum veya görev yeri | Avrupa Gençlik Portalı’ndaki ilanlar |
| Türkiye’de destekleyici kurum | Yok | Var (bireysel gönüllülükte gerekli) |
| Yol ve vize masrafı | Resmi portala göre çoğu durumda gönüllü öder | Program yolu karşılar; vize gibi özel ihtiyaç masrafları da kapsamda olabilir |
| Konaklama ve yemek | Bazı yerlerde; konaklamalı yer az | Programın temel masrafları arasında |
| Yaş | FSJ/FÖJ: 27 yaş altı · BFD: üst sınır yok | 18–30 |
| Süre | 6–18 ay (istisnaen 24) | Bireysel en fazla 12 ay |
| Oturum izni dayanağı | AufenthG §19c(1) + BeschV §14 | AufenthG §19e, en fazla 1 yıl |
27 yaşını geçtiysen ve 30’u doldurmadıysan, Avrupa Dayanışma Programı FSJ’nin kapandığı bir kapıyı açık tutar. FSJ ve BFD’de yer arama kanallarını Almanya’da FSJ ve BFD yeri bulma yazımızda anlattık.
Adım adım başvuru
1. EU Login hesabı ve portal profili
Avrupa Gençlik Portalı’na kaydolmak için önce bir EU Login hesabı açarsın, ardından Avrupa Dayanışma Programı profilini oluşturursun. Profilinde ikamet ettiğin ülkeyi yazarsın; portal, yalnızca kendi ikamet ülkendeki gençlere açık faaliyetlere başvurabileceğini açıkça belirtiyor.
Portal bir uyarı daha yapıyor: kayıt olmak, bir gönüllülük faaliyetine katılacağın anlamına gelmez. Kayıt yalnızca kapıyı aralar.
2. İlanlara başvur ya da teklif bekle
Kayıttan sonra iki yolun var. Ana sayfadaki açık ilanlara başvurabilir ya da bir kurumun seninle iletişime geçmesini bekleyebilirsin. Teklif gelirse kabul edebilir, reddedebilir ya da karar vermeden önce kurumdan ek bilgi isteyebilirsin.
Her ilanın sayfasında, katılımcıların hangi ülkelerden gelebileceği yazılıdır. Türkiye’den başvuracaksan önce bu satıra bak; bazı ilanlar yalnızca belirli ülkelerdeki gençlere açıktır.
3. Destekleyici kurumu bul
Bireysel gönüllülükte iki kurum gerekir. Destekleyici kurum (support organisation) genellikle kendi ülkendedir ve seni yurt dışı deneyimine hazırlar. Ev sahibi kurum (host organisation) ise faaliyetin yapıldığı Almanya’dadır ve seni karşılar, yerleşmene yardım eder.
Ev sahibi kurum seni seçtiyse, Türkiye’de bir destekleyici kuruma ihtiyacın olabilir. Bunu portaldaki kurumlar veri tabanından arayabilirsin; ev sahibi kurum da bulmana yardımcı olabilir. Türkiye Ulusal Ajansı’nın program tanıtımına göre programa katılacak kurumların bir kalite sertifikası alması gerekir.
4. Anlaşma ve vize
Kurumlar anlaştıktan sonra sana bir gönüllülük anlaşması gönderilir. Uzun süreli gönüllülükte bu anlaşma, vize dosyanın temelidir. Aşağıda vize kısmına ayrıca bakıyoruz.
Karşılanan masraflar
Avrupa Gençlik Portalı, gönüllülük faaliyetlerinde şu masrafların karşılandığını yazıyor:
| Kalem | Kapsam |
|---|---|
| Sigorta | Program tarafından |
| Yol | Projeye gidiş ve dönüş |
| Konaklama ve yemek | Temel masraflar arasında |
| Cep harçlığı | Kişisel harcamalar için |
| Destek hizmetleri | Dil desteği ve eğitimler |
| Özel ihtiyaç masrafları | Ek yardım, güçlendirilmiş mentorluk, engellilik, vize vb. |
Bir gerçeği de bil: masrafların hangi kalemden ve ne kadar karşılanacağını koordinatör kurum belirler. Vize harcını ve iDATA ya da sigorta masraflarını kimin ödeyeceğini, anlaşmayı imzalamadan önce yazılı olarak sor.
Kısa mı, uzun mu? Vize farkı
Avrupa Dayanışma Programı’nda vize türünü, Almanya’da kalacağın süre belirler.
90 güne kadar: kısa süreli vize
Ekip gönüllülüğü ve kısa bireysel projeler genellikle 90 günün altında kalır. İstihdam Yönetmeliği (BeschV) §30 Nr. 2, §14 kapsamındaki gönüllü faaliyetlerin 12 ay içinde 90 güne kadar yapılmasını Oturum Kanunu anlamında “istihdam” saymaz. Bu yüzden kısa gönüllülük için Türk vatandaşları Schengen (C) vizesiyle başvurur.
Schengen vizesinin genel kuralları geçerlidir: 180 günde en fazla 90 gün, en az 30.000 € teminatlı seyahat sağlık sigortası ve iDATA randevusu. Pratikte kısa süreli gönüllülük başvuruları iDATA’da Ticari/İş seyahati kategorisinden açılıyor. Schengen grubu vizelerinin genel şartlarını Almanya Schengen vizesi sayfamızda bulabilirsin.
90 günü aşan: ulusal vize ve §19e
Uzun bireysel gönüllülük için ulusal (D) vize gerekir. Oturum izni AufenthG §19e’ye dayanır ve kanun, ev sahibi kurumla yapılan anlaşmada şunların yazılmasını ister:
- Gönüllü hizmetin tanımı,
- Süresi ve çalışma saatleri,
- Çalışma ve rehberlik koşulları,
- Geçim ve konaklama imkânları ile asgari bir cep harçlığı,
- Varsa verilecek eğitim.
Oturum izni, anlaşmadaki süre için ama en fazla 1 yıl verilir. Almanya Büyükelçiliği’nin bilgi notu ayrıca şunları istiyor: koordinatör kurum ile senin imzaladığın anlaşma, Erasmus+ ulusal ajansı ile koordinatör kurum arasındaki anlaşma ve sözleşmede konaklama ve iaşe yazmıyorsa geçimini gösteren ek belgeler. Belge listesinin tamamı ana vize sayfamızda.
Anlaşmanı vize gözüyle kontrol edelim → WhatsApp
Almanya’da: oturum izni ve kurallar
Ulusal vizeyle Almanya’ya girdikten sonra adres kaydını yaptırırsın ve oturduğun yerin Yabancılar Dairesi’nden oturum izni istersin. Frankenthal şehrinin resmi hizmet sayfası, başvurunun vize bitmeden en geç 8 hafta önce yapılmasını öneriyor.
Aynı sayfa iki kuralı da açıkça yazıyor: oturum izni gönüllü hizmet süresince, en fazla bir yıl için verilir ve gönüllü hizmet sırasında başka bir işte çalışamazsın. 18 yaşından küçük katılımcılar için veli onayı istenir; Avrupa Dayanışma Programı’nda ise faaliyet zaten 18 yaşında başlar.
Sigorta konusunda bir açık soru var: program kendi sigortasını sağlıyor, ama Büyükelçilik genel olarak yasal sağlık sigortası kabul yazısı ile ilk 90 gün için seyahat sigortası ya da uzun süreli özel sigorta istiyor.
Program bittikten sonra
Münih örneğinde Yabancılar Dairesi, Avrupa Dayanışma Programı’ndan sonra FSJ, FÖJ veya BFD yapılabileceğini, tersinin de mümkün olduğunu belirtiyor. Kendi şehrinin uygulamasını ayrıca sor. Hizmet sırasında bir Ausbildung yeri bulursan, Almanya’dan çıkmadan mesleki eğitim iznine geçiş yolu da var; bunu gönüllü hizmetten Ausbildung’a geçiş yazımızda anlattık.
Bir yıllık gönüllülüğü planlarken bugünden şu soruyu sor: sonra ne olacak? Büyükelçilik motivasyon yazısında tam olarak bunu soruyor.
Nasıl yazılacağını gönüllü hizmet motivasyon mektubu rehberimizde anlattık. Tüm çalışma amaçlı vizelerin karşılaştırması ise Almanya çalışma vizesi sayfamızda.
Sık yapılan hatalar
- Kaydı başvuru sanmak: Profil oluşturmak tek başına yer bulduğun anlamına gelmez; ilanlara aktif başvurmalısın.
- Uygun olmayan ilana başvurmak: İlanın kabul ettiği ülkeler arasında Türkiye yoksa başvurun değerlendirilmez.
- Yanlış vize türü: 90 günü aşan bir proje için Schengen vizesiyle gitmek, faaliyetin yarıda kalması demektir.
- Masrafları yazılı netleştirmemek: Vize, yol ve sigortayı kimin ödeyeceğini imzadan önce yazılı sor.
- Eksik anlaşma: Ulusal ajans ile koordinatör kurum arasındaki anlaşma ya da konaklama bilgisi eksikse vize dosyası takılır.
İnfoyed ile Avrupa Dayanışma Programı vizesi
Avrupa Dayanışma Programı’nda kurumlar sana yer bulmada yardımcı olur; ama vize dosyasının doğru türde, eksiksiz ve zamanında hazırlanması senin sorumluluğundadır. Biz bu kısımda yanındayız.
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Vize profesyonellik işidir; biz üstünkörü dosya hazırlamayız, işimize ve danışanımıza saygımız var.
Neler yapıyoruz:
- Projenin süresine göre doğru vize türünün (Schengen veya ulusal) belirlenmesi,
- Gönüllülük anlaşmasının §19e ve Büyükelçilik bilgi notu açısından kontrolü,
- Sigorta ve geçim belgeleri konusunda yönlendirme,
- Randevu takvimi ve dosya hazırlığı,
- Diploma ve diğer belgelerin yeminli tercümesinin İnfoyed Tercüme üzerinden hazırlanması.
Danışmanlık ücreti dosyana göre ücretsiz ön değerlendirmede bildirilir.
Ücretsiz ön değerlendirme → WhatsApp
Ofisimiz: Meşrutiyet Caddesi 15/28 Kızılay, Çankaya/Ankara.
Sık sorulan sorular
Türkiye’den Avrupa Dayanışma Programı’na katılabilir miyim?
Evet. Avrupa Gençlik Portalı Türkiye’yi programla ilişkili ülkeler arasında sayıyor. Ancak her ilan her ülkeye açık değil; ilan sayfasında Türkiye’den katılımcı kabul edilip edilmediğine bak.
Yaş sınırı kaç?
Faaliyet başladığında 18–30 yaş arasında olmalısın. Portala 17 yaşında kaydolabilirsin, ama faaliyet 18 yaşında başlar.
Masrafları kim karşılıyor?
Program; sigortayı, yol masrafını, konaklama ve yemeği, cep harçlığını ve dil desteğini karşılıyor. Vize gibi özel ihtiyaç masrafları da kapsama girebiliyor; ayrıntıyı koordinatör kurumdan yazılı olarak teyit et.
Kısa süreli gönüllülük için hangi vize gerekir?
Almanya’da 90 güne kadar kalacaksan Schengen (C) vizesiyle başvurursun. 90 günü aşan gönüllülük için ulusal (D) vize ve Almanya’da §19e oturum izni gerekir.
Gönüllülük sırasında yan iş yapabilir miyim?
Hayır. Avrupa gönüllü hizmeti için verilen oturum izni, hizmet süresince başka bir işte çalışmana izin vermez.
Program bitince Almanya’da kalabilir miyim?
İzin hizmet süresine bağlı ve en fazla 1 yıl. Kalmak için yeni bir amaç gerekir: örneğin Ausbildung, öğrenim veya başka bir gönüllü hizmet. Başvuruyu mevcut iznin bitmeden yapmalısın.
Son güncelleme: 30 Ekim 2026