Amerika Vizesi › Ticari Vize › Tıp öğrencisi klinik rotasyon (B-1)
Tıp fakültesinde 4. ya da 5. sınıftasın ve ABD’deki bir üniversite hastanesinde seçmeli staj (elective clerkship) yapma fırsatı buldun. USMLE’ye ve ileride ABD’de ihtisasa hazırlanan birçok öğrenci için bu staj, hem tecrübe hem de referans mektubu demek. Peki hangi vizeyle gidilir? ABD Dışişleri Bakanlığı’nın konsolosluk el kitabı bu durum için özel bir B-1 kuralı içeriyor. Bu yazıda kuralın şartlarını, “ücretsiz ve okulun parçası” şartının ne anlama geldiğini ve ihtisas için gereken J-1 doktor vizesinden farkını anlatıyoruz.
İçindekiler
Kural: B-1 ile seçmeli klinik staj
Genel olarak ziyaretçi vizesiyle ABD’de eğitim almak ve çalışmak yasak. Konsolosluk el kitabı da (9 FAM 402.2-5(E)(4)) “uygulamalı (hands-on) klinik deneyim” isteyen başvuranların, aşağıdaki istisna dışında, B-1 kapsamına girmediğini söylüyor.
İstisna şu: Yabancı bir tıp fakültesinde okuyan ve bir ABD tıp fakültesinin hastanesinde, hastaneden ücret almadan “elective clerkship” (seçmeli klinik staj) yapmak için geçici olarak ABD’ye gelen öğrenci B-1 vizesine uygun olabilir.
Bu, B-1’in az bilinen ama Türkiye’deki tıp öğrencileri için çok değerli bir kullanımı. Öğrenci vizesi (F-1) ya da değişim vizesi (J-1) gerektirmeden, kendi okulunun müfredatının bir parçası olan stajı ABD’de yapmanın yolu.
Şartlar tek tek
| Şart | Ne anlama gelir? |
|---|---|
| Yabancı bir tıp fakültesinde öğrenci olmak | Türkiye’de (ya da ABD dışında) bir tıp fakültesine kayıtlı ve okumaya devam ediyor olmalısın. Mezunlar bu kapsamda değil. |
| Normal 3. veya 4. yıl stajı | El kitabı, kuralın yalnızca yabancı tıp diplomasının bir parçası olan normal üçüncü veya dördüncü yıl internship’ini yapan öğrenciler için geçerli olduğunu söylüyor. Yani staj, okulunun eğitim programının parçası olmalı. |
| ABD tıp fakültesinin hastanesi | Staj yeri bir ABD tıp fakültesine bağlı hastane olmalı. |
| Ücretsiz | Hastaneden ücret (remuneration) alınmamalı. |
| Mezuniyet sonrası eğitim değil | Kural, mezuniyet sonrası tıp eğitimine (ihtisas, residency) uygulanmaz. |
Türkiye’deki sınıf karşılığı: El kitabı ABD’deki dört yıllık tıp fakültesi düzenine göre “üçüncü veya dördüncü yıl” diyor ve Türkiye’deki altı yıllık programın hangi sınıflarına denk geldiğini ayrıca yazmıyor. Önemli olan, stajın okulunun klinik eğitiminin parçası olduğunu ve okulun bunu tanıdığını belgelemek. Okulundan alacağın yazıda stajın müfredata ya da seçmeli staj kredisine sayılacağı açıkça yazmalı.
J-1 doktor vizesinden farkı
Tıp mezunları ABD’de ihtisas yapmak (graduate medical education) istediğinde farklı bir yol izler. El kitabı, mezuniyet sonrası tıp eğitiminin INA 212(e) ile kısıtlandığını ve normalde J vizesi gerektirdiğini belirtiyor. ABD yönetmeliğine göre (22 CFR 62.27), ABD’de ihtisas programına katılacak yabancı tıp mezunlarının sponsoru ECFMG (Educational Commission for Foreign Medical Graduates) olmalı ve bu doktorlar belirli tıp sınavlarını geçmiş olmalı.
| Konu | B-1 seçmeli staj | J-1 doktor (ihtisas) |
|---|---|---|
| Kim için? | Hâlâ okuyan tıp öğrencisi | Tıp fakültesi mezunu |
| Amaç | Okulun parçası olan seçmeli klinik staj | ABD’de ihtisas (residency) ya da yan dal eğitimi |
| Ücret | Hastaneden ücret yok | Program koşullarına bağlı (bu yazının konusu değil) |
| Sponsor / belge | Sponsor yok; okul ve hastane yazıları | ECFMG sponsorluğu |
| Sınav şartı | Yok | Yönetmelikte sayılan tıp sınavları (ör. USMLE Step 1 ve Step 2) |
| 2 yıl ülkeye dönüş şartı | Yok | Var: İhtisas için gelen J-1 doktorlar otomatik olarak 212(e) kapsamındaki iki yıllık ülkede bulunma şartına tabi |
Son satır önemli: 22 CFR 62.27’ye göre ihtisas için gelen J-1 doktorlar, programdan sonra iki yıl ülkelerinde bulunma şartına otomatik olarak tabi. B-1 ile yapılan öğrencilik stajında böyle bir şart yok. Değişim ve öğrenci vizelerine dair genel bilgi için Amerika öğrenci vizesi sayfamıza bakabilirsin.
B-1 ile olmayan klinik deneyimler
- Mezun olduktan sonra staj ya da “externship”: Kural yalnızca öğrenciler için. Mezunsan, yapacağın uygulamalı klinik deneyim bu istisnaya girmez.
- Ücretli ya da burslu hastane pozisyonu: Hastaneden ücret alınmamalı.
- Okulunun tanımadığı serbest bir program: Staj, tıp diplomanın parçası olan normal klinik stajın yerine geçmeli.
- İhtisas ya da yan dal eğitimi: J-1 (ECFMG) ya da uygun başka bir vize gerekir.
Uygulamaya dokunmayan kısa ziyaretler, örneğin bir tıp kongresine katılmak, genel B-1 kuralları kapsamında değerlendirilir. Bunun için fuar ve kongre vizesi yazımıza bakabilirsin.
Başvuru dosyası
Resmi kaynaklarda tıp öğrencilerine özel bir belge listesi yok; memurun görmek istediği şey, yukarıdaki şartların gerçekten karşılandığı ve Türkiye’ye dönüp okuluna devam edeceğin. Bizim önerdiğimiz belgeler:
- ABD hastanesinden kabul yazısı. Stajın adı, bölümü, tarihleri ve ücret ödenmeyeceği bilgisiyle.
- Okulundan yazı. Öğrenci olduğun, sınıfın ve bu stajın müfredatın ya da seçmeli staj kredisinin parçası olduğu.
- Öğrenci belgesi ve transkript. Okula devam ettiğini ve dönüşte eğitimini tamamlayacağını gösterir.
- Masrafların nasıl karşılanacağı. Kendi ya da ailenin (sponsorun) şubeden kaşeli/imzalı banka dökümü, gelir belgeleri. Ayrıntısı banka dökümü yazımızda.
- Türkiye’deki bağlar. Kalan eğitim süren, aile bağları.
Transkript ve okul yazısı için büyükelçiliğin Türkiye sayfası belgelerin aslını ve İngilizce çevirisini istiyor; yeminli ya da noter şartı koymuyor. Ofisimizin deneyimine göre konsolosluk Türkçe belgeleri de kabul ediyor. Okul yazısını ve transkripti biz yeminli tercüme ile hazırlıyoruz. Başvurunun kendisi her B-1’deki gibi: DS-160, $185 ücret ve mülakat. Staj tarihleri dönemle sınırlı olduğu için randevu kritik; 21 Ekim 2026 tarihli resmi tabloda B-1/B-2 beklemesi Ankara’da 4, İstanbul’da 6 aydı. Hastaneden kabul aldığın an başvuruyu başlatmanı öneririz.
Sınıfça ya da grupla başvuruyorsanız: Aynı dönemde birden fazla öğrenci olarak ABD’de staj yapacaksanız bize yazın; dosyaları ve randevu takvimini birlikte planlayalım.
Klinik staj dosyanı birlikte hazırlayalım
Vize senin için ne kadar önemliyse bizim için de o kadar önemli. Tıp öğrencisi dosyalarında en sık sorun, hastane ve okul yazılarının “ücretsiz” ve “müfredatın parçası” şartlarını açıkça göstermemesi ya da DS-160’ta amacın yanlış seçilmesi. Memur, stajın neden B-1 kapsamında olduğunu senden duymak ister; bu yüzden mülakat provası yapar, “Bu staj okulunda neye sayılacak?” ve “Mezun olunca ne yapacaksın?” gibi soruları seninle önceden çalışırız. Yazılarının içeriğini el kitabındaki şartlarla karşılaştırır, eksikleri belirler, DS-160’ı doldurur ve belgelerini yeminli tercümeyle hazırlarız.
Sık sorulan sorular
Tıp öğrencisi olarak ABD’de staj için hangi vize gerekir?
Staj, okulunun klinik eğitiminin parçası olan seçmeli bir stajsa, bir ABD tıp fakültesinin hastanesinde yapılıyorsa ve ücret ödenmiyorsa B-1 kapsamında olabilir. Diğer durumlarda farklı bir vize gerekebilir.
Mezun oldum, hâlâ B-1 ile staj yapabilir miyim?
Hayır. Kural yalnızca yabancı bir tıp fakültesinde okumaya devam eden öğrenciler için geçerli; mezuniyet sonrası eğitime uygulanmaz.
Hastane bana burs ya da cep harçlığı verirse sorun olur mu?
El kitabı hastaneden ücret (remuneration) alınmamasını şart koşuyor. Hastanenin vereceği her türlü ödemeyi önceden netleştirmek ve vize başvurusundan önce bizimle paylaşmak en doğrusu.
Staj ücretini (tuition) ben ödüyorum, sorun mu?
El kitabı bunu ayrıca düzenlemiyor; şart, hastaneden ödeme (remuneration) alınmamasıyla ilgili. Bu yüzden senin hastaneye ödediğin bir program ücreti, kurala göre bu şartın dışında kalıyor gibi görünüyor. Bu masrafı karşılayabildiğini göstermen gerekir.
J-1 ile staj yapmak daha mı güvenli?
Mezuniyet sonrası ihtisas için J-1 (ECFMG sponsorluğuyla) gerekir. Öğrencilik dönemindeki seçmeli staj için el kitabı özel olarak B-1’i tanımlıyor. Hangi yolun senin programına uygun olduğunu hastanenin uluslararası öğrenci ofisiyle de teyit et.
Stajdan önce ABD’de bir kongreye de katılabilir miyim?
Evet, B-1 kongre katılımını da kapsar. Seyahat planında her iki amacı da DS-160’ta ve mülakatta tutarlı anlatman yeterli.
İş ve mesleki amaçlı ABD seyahatlerinin tamamı için Amerika ticari vize sayfamıza, bütün vize türleri için Amerika vizesi ana sayfamıza bakabilirsin. Mülakat için mülakat soruları yazımız yardımcı olur.